Gazze’de yürüttüğü saldırılar nedeniyle uluslararası kamuoyunda ağır suçlamaların hedefinde bulunan İsrail’e yönelik yeni bir tartışma başladı. Filistinli sivil toplum kuruluşları, sahadaki enkazın sistematik biçimde taşınmasının savaş suçlarına ilişkin olası delilleri ortadan kaldırabileceğini öne sürüyor.

Tartışmanın diğer ayağını ise sosyal medya oluşturuyor. Filistin merkezli kuruluşların araştırmalarında, Gazze ve Batı Şeria’daki hak ihlallerini gösteren içeriklerin dijital platformlarda sansürlendiği veya görünürlüğünün düşürüldüğü ileri sürülüyor.

GAZZE'NİN ENKAZI NEDEN TAŞINIYOR?

Gazze Şeridi'ndeki STK Ağı'nın Direktörü Muhammed Salha, İsrail'in bölgedeki enkazı taşımasına sert tepki gösterdi.

Salha, “İşgalciler enkazı yerinden oynatıyor, parçalara ayırıyor ve delilleri, kanıt ve gerçekleri yok etmek için taşıyor” ifadelerini kullandı.

Gazze’de yıkılan binaların enkazı yalnızca beton ve demirden oluşmuyor. Bu alanların olası saldırıların niteliğinin belirlenmesi, kullanılan mühimmatın incelenmesi ve hayatını kaybedenlere ilişkin bulguların ortaya çıkarılması bakımından önem taşıyabileceği belirtiliyor.

Bu nedenle enkazın bağımsız inceleme yapılmadan yerinden kaldırılması, Filistinli kuruluşların tepkisine neden oluyor.

DİJİTALDE DE FİLİSTİN'E SANSÜR 

Sahadaki tartışmaya paralel olarak dijital platformlara yönelik suçlamalar da büyüyor.

Filistin merkezli sivil toplum kuruluşu 7amleh ile Utrecht Üniversitesi verilerine dayandırılan araştırmalarda, Filistinlilere ve Filistin'e destek veren kullanıcılara yönelik dijital ihlallerin arttığı belirtiliyor.

Araştırmalarda Meta'nın platformlarında Gazze Şeridi ve Batı Şeria'daki hak ihlallerini belgeleyen bazı paylaşımların kaldırıldığı veya erişimlerinin sınırlandırıldığı öne sürülüyor.

Özellikle Gazze’de yaşananları belgeleyen gazeteciler ve yüksek takipçili hesapların görüntülenme ve etkileşim oranlarının düşürüldüğü iddiaları dikkat çekiyor.

Verilere göre son 5 yıllık dönemde en az 3 bin 520 dijital ihlal ve sansür vakası kayıtlara geçti.

SAVAŞIN YENİ CEPHESİ: HAFIZA

Gazze savaşı, sosyal medyanın modern çatışmalardaki rolünü de bir kez daha gündeme taşıdı.

Gazetecilerin, sağlık çalışanlarının ve sivillerin cep telefonlarıyla kaydettiği görüntüler dünyanın Gazze’de yaşananlara doğrudan ulaşabilmesinde önemli rol oynadı. Bu nedenle içeriklerin kaldırılması veya görünürlüğünün sistematik biçimde azaltıldığı yönündeki iddialar yalnızca sosyal medya politikası değil, savaşın dijital hafızasının korunması açısından da tartışılıyor.

Filistinli kuruluşlar, fiziksel delillerin ortadan kaldırılmasıyla dijital kayıtların görünmez hale getirilmesinin aynı sonucu doğurabileceğine dikkat çekiyor: Gazze’de yaşananların belgelenmesini zorlaştırmak.

BATI YAKA'DA TAHLİYE VE EL KOYMA

Gazze'deki gelişmeler sürerken işgal altındaki Batı Yaka'dan da yeni baskı ve zorla tahliye haberleri geliyor.

Nablus'a bağlı Kusra beldesinde Filistinli ailelerin evlerinin kuşatılarak tahliyeye zorlandığı, arazi ve hayvanlarına el konulduğu bildirildi.

Cenin'e bağlı Yabad beldesinde ise Kaniri ailesine ait üç katlı binaya giren İsrail güçlerinin, toplam 15 kişinin yaşadığı iki aileyi evlerinden çıkardığı ve binayı askeri amaçla kullanmaya başladığı aktarıldı.

HAREM-İ İBRAHİM CAMİSİ'NİN KAPATILMASINA TEPKİ

Halil kentindeki Harem-i İbrahim Camisi'nin ibadete kapatılması da Filistinlilerin tepkisine yol açtı.

İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarının yanı sıra Batı Şeria'daki uygulamalarının da giderek sertleşmesi, Filistinlilerin yaşam alanlarının daraltıldığı yönündeki eleştirileri artırıyor.

GAZZE'DE AĞIR BİLANÇO

Aktarılan son verilere göre İsrail saldırılarında son 24 saat içinde 1 Filistinli hayatını kaybetti, 7 kişi yaralandı.

Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ndeki toplam can kaybının 73 bin 389'a, yaralı sayısının ise 174 bin 266'ya ulaştığı ifade edildi.

Gazze’deki fiziksel yıkımın yanı sıra yaşananların dijital kayıtlarının geleceğe taşınması da giderek daha büyük önem kazanıyor. Filistinli kuruluşların ortaya koyduğu tablo, mücadelenin artık yalnızca sahada değil, gerçeğin kayda geçirilmesi ve dünyaya ulaştırılması konusunda da sürdüğünü gösteriyor.