Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte güvenlik politikalarını yeniden şekillendiren Avrupa, savunma kapasitesini hızla artırmaya çalışırken Türkiye'nin kıtanın güvenliğindeki ağırlığı daha fazla tartışılmaya başlandı.

Avrupa'nın önde gelen düşünce kuruluşlarından Centre for European Reform (CER) tarafından yayımlanan değerlendirmede Türkiye'nin askeri kapasitesine, stratejik konumuna ve son yıllarda büyük atılım gerçekleştiren savunma sanayiine dikkat çekildi.

Değerlendirmede Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük daimi ordusuna sahip olduğu belirtilirken, Ankara'nın Avrupa güvenliği açısından önemli bir ortak konumunda bulunduğu vurgulandı.

Avrupa'nın gözü Türk savunma sanayiinde

Türkiye'nin özellikle insansız hava araçları alanındaki üretim kapasitesine dikkat çeken CER, Türk savunma sanayiinin Avrupa'nın tedarik zincirlerindeki eksikliklerin giderilmesine katkı sağlayabileceğini değerlendirdi.

Türkiye'nin son yıllarda savunma sanayiinde ulaştığı kapasitenin, Avrupa'nın yeniden silahlanma sürecinde önemli bir rol oynayabileceği belirtildi.

Bu yaklaşımın somut örnekleri ise şimdiden ortaya çıkmaya başladı.

Baykar Avrupa'da üretime geçti

CER'nin dikkat çektiği gelişmelerden biri Türk savunma sanayii şirketlerinin Avrupa'daki faaliyetleri oldu.

Türk savunma şirketi Baykar ile İtalyan Leonardo, Avrupa'daki insansız hava araçları pazarına yönelik yüzde 50-50 ortak girişim kurdu.

İtalya hükümetinin haziran ayında şartlı onay verdiği ortaklığın İHA'ların tasarımından geliştirilmesine, üretiminden bakım faaliyetlerine kadar geniş bir alanı kapsaması öngörülüyor.

Ortaklık kapsamında İtalya'da Astore Levante İHA'larının üretimine de başlandı.

Böylece Türk savunma sanayiinin Avrupa'daki üretim zincirine doğrudan katılımı açısından önemli bir adım atılmış oldu.

İngiltere'den Eurofighter hamlesi

Türkiye ile Avrupa arasındaki savunma iş birliğinin bir diğer önemli ayağını ise Eurofighter Typhoon savaş uçakları oluşturuyor.

İngiltere ile Türkiye arasında yapılan anlaşma kapsamında Ankara'nın 20 Eurofighter Typhoon satın alması planlanıyor.

Anlaşmanın toplam değerinin 8 milyar sterline kadar ulaşması beklenirken İngiliz hükümeti, anlaşmanın yaklaşık 20 bin kişilik istihdamı destekleyeceğini açıkladı.

Mart ayında yapılan bir başka anlaşmayla Türk pilot ve teknik personelinin Eurofighter konusunda İngiltere'de eğitim alması da kararlaştırıldı.

İngiltere, Almanya, İtalya ve İspanya'nın yer aldığı Eurofighter programıyla geliştirilen ilişkiler, Ankara'nın Avrupa savunma sanayiiyle bağlarını daha da güçlendiriyor.

Masada 150 milyar euroluk dev fon var

Avrupa'nın savunma kapasitesini artırmak için oluşturduğu en önemli araçlardan biri de SAFE mekanizması.

Avrupa Birliği, savunma sanayiini güçlendirmek amacıyla program kapsamında 150 milyar euroya kadar kredi sağlamayı planlıyor.

Fonla AB ülkelerinin ortak savunma tedarik projelerinin desteklenmesi hedeflenirken Türkiye'nin üçüncü ülke statüsünde projelere katılımı belirli şartlara bağlı bulunuyor.

Daha kapsamlı bir Türk katılımı için ayrıca anlaşma yapılması gerekiyor.

Atina yine Türkiye'nin karşısına dikildi

Avrupa'da Türkiye'nin askeri ve savunma sanayii kapasitesine duyulan ihtiyaç giderek daha fazla dile getirilirken Yunanistan'ın itirazları dikkat çekiyor.

Atina yönetimi, Türkiye'nin SAFE kapsamındaki AB savunma finansmanından daha geniş ölçüde yararlanmasına karşı çıkıyor.

Yunanistan'ın tutumu nedeniyle Türkiye'nin AB ülkeleriyle daha kapsamlı SAFE projelerine dahil edilmesi konusunda siyasi engeller bulunuyor.

Bu tablo bir tarafta Avrupa ülkelerinin Türkiye ile doğrudan savunma iş birliklerini artırırken diğer tarafta AB içerisindeki siyasi çekişmelerin devam ettiğini ortaya koyuyor.

Avrupa güvenliğinde Türkiye gerçeği

CER'nin değerlendirmesi, Avrupa'da Türkiye'ye yönelik ilginin yalnızca tek tek savunma anlaşmalarıyla sınırlı olmadığını gösterdi.

NATO'nun ikinci büyük daimi ordusu, Türkiye'nin stratejik coğrafi konumu ve hızla büyüyen yerli savunma sanayii Ankara'yı Avrupa güvenliği açısından önemli aktörlerden biri haline getiriyor.

Baykar'ın İtalya'daki ortaklığı ve İngiltere ile yürütülen Eurofighter süreci de Avrupa ile Türkiye arasında giderek güçlenen savunma bağlarının somut örnekleri olarak öne çıkıyor.