Muhammed b. İsmail b. İbrahim el-Buhârî, 19 Temmuz 810’da Buhara’da doğdu. Künyesi Ebû Abdillah, nisbesi el-Buhârî ve el-Cu’fî’dir. Bir çiftçi olan Buhârî’nin dedesinin dedesi Berdizbeh, İslam ordularının bu bölgeyi fethi esnasında esir alınmıştır. Babası İsmâîl bir hac ziyareti sonrası Medine’de bir süre kalarak İmâm Mâlik’le görüşüp ondan hadis almış, ayrıca Hammâd b. Zeyd ve Abdullah b. Mübârek’ten de rivayetlerde bulunmuştur. Buhârî henüz çocukken babası vefat etmiş ve hadise dair bazı kitapları oğluna intikal etmiştir.

Babasından kendisine kalan kitaplardan biri olan Süfyân es-Sevrî’nin el-Câmi’ini Ebû Hafs Ahmed b. Hafs’tan dinlemiştir.



Buhârî’nin küçük yaşta hadis ezberlemeye başlamasıyla ilgili olarak kâtibi Muhammed b. Ebû Hâtim, onun şu sözlerini aktarmıştır: “Ben henüz okuma yazma öğrendiğim sırada, bana hadis ezberlemem ilham edildi.” Ben kendisine, “O zaman kaç yaşındaydın?” diye sordum. O da, “On yaşında veya daha da küçüktüm” diye cevap verdi.

Buhârî, Buhara’da 819 yılında Muhammed b. Selâm el-Bîkendî ve Abdullah b. Muhammed el-Müsnedî’den hadis alarak başladığı ilim yolculuğunu 825 yılına kadar sürdürmüş, 11 yaşına geldiğinde muhaddis Dâhilî’nin meclislerine devam etmiş, keskin zekâsı ve kuvvetli hafızası ile herkesin takdir ve hayranlığını kazanmıştır.
Buhârî’nin 16 yaşında (825) Abdullah b. Mübârek ve Vekî’nin kitaplarını ezberlediği, ayrıca re’y fıkhını da öğrendiği, çocuk sayılabilecek yaşlardan itibaren fukahâ ile tartıştığı ve bazı konularda onlardan farklı düşündüğü de rivayet edilmiştir.



Buhârî, hadis rivayet etmeyle ilgili olarak nasıl bir yol takip ettiğini, “Sahîh rivayetleri sakimlerinden ayırır hale gelmeden, re’y ehlinin kitaplarını incelemeden, hadis rivayeti için ders vermeye başlamadım” sözleriyle dile getirmiştir.

Buhârî’nin hadis öğrenmeye karşı duyduğu büyük istek yanında ezber gücü de önemli bir rol oynamıştı. Buhârî, bir hadis kitabını eline alır, süratli bir şekilde mütalaa eder, kısa sürede o kitapta geçen hadislerin baş kısımlarını ezberlerdi.



İbn Hacer bu nedenle Buhârî’nin ezber gücünden övgüyle söz etmektedir. Buhârî, Nîşâbur’u ve sarayında hadis hocalığı yapmayı kabul etmediği için Hâlid b. Ahmed ez-Zühlî tarafından Buhara’yı terk etmeye mecbur bırakılmıştır. O da Buhara yakınlarındaki Hartenk’e yerleşmiş ve 31 Ağustos 870’te (H. 256) Ramazan Bayramı gecesi 62 yaşında vefat etmiştir.