Ebû Zür’a er-Râzî, 194 (809-10) yılında doğdu. Ebû Zür’a künyesi ona, Dımaşk’ı ziyaretlerinde meşhur muhaddis Ebû Zür’a ed-Dımaşkī’yi tanıyıp hayran kalan hemşerileri tarafından verilmiştir. Seksenden fazla kişi aynı künyeyi kullandığı halde Ebû Zür’a denilince sadece Ebû Zür’a er-Râzî hatıra gelmiştir.

Ebû Zür’a İslâmî ilimlerle yakından ilgilenen bir aileden gelmektedir. Amcaları İsmâil ile Muhammed ve babası Abdülkerîm hadis okumuş ve okutmuşlardır. Küçükken babası tarafından hadis meclislerine götürülen ve ondan hadis ve hadis râvileri konusunda çeşitli bilgiler öğrenen Ebû Zür’a, o devrin önemli bir ilim merkezi olan Rey’deki muhaddislerden ve Rey’e gelen otuz kadar âlimden faydalandı. İlk ezberlediği hadis kitabı İmam Mâlik’in el-Muvaṭṭa’ı oldu. On üç yaşında iken hadis öğrenmek maksadıyla seyahatlere başlayarak önce Kûfe’ye gitti ve burada sekiz ay kaldı.

227-232 yılları arasında yaptığı ikinci ve en uzun seyahatinde hac görevini ifa ettikten sonra Mısır’a geçti. Burada iki yıl kalarak Rebî‘ b. Süleyman el-Cîzî’den İmam Şâfiî’nin bütün eserlerini okudu. Şam ve Cezîre’yi dolaşarak 230 yılında Bağdat’a, daha sonra Basra’ya uğradı. Üçüncü seyahatinde Şam, Irak ve Mısır bölgelerinde dört buçuk yıl dolaştı. Kazvin ve Nîşâbur’a da kısa seyahatleri oldu.



Nîşâbur’a gitmeden önce, Buhârî’nin hocası hadis hâfızı ve münekkidi İshak b. Râhûye’ye Reyli, Ebû Zür‘a’nın gelmekte olduğu bildirilince, bilgisinden faydalanmak için ona 50.000’i çeşitli kusurlar taşıyan 150.000 hadis okuyacağını söyledi. Ebû Zür‘a’nın istifade ettiği en önemli muhaddis Ahmed b. Hanbel oldu. Ahmed b. Hanbel de sağlamlığı konusunda tereddüt ettiği muhtelif hadisleri onunla müzakere ederek görüşlerinden faydalandı. Basra’da Ebû Seleme et-Tebûzekî’den 10.000 hadis, yanında sekiz yıl hadis tahsil ettiği hocası İbrâhim b. Mûsâ el-Ferrâ ile Ebû Bekir İbn Ebû Şeybe’nin her birinden yüzer bin hadis yazdı.

Kıraat ilmini Kālûn, Halef b. Hişâm ve Dûrî gibi âlimlerden okudu. Ezberindeki 600.000 sahih rivayetten 14.000’inin tefsir ve kıraate dair olduğunu söylemiş. 580 hocasının adı zikredilmiştir.

Otuz iki yaşında hadis okutmaya başlayan Ebû Zür‘a, her gün mescidde iki veya üç grup talebeye hadis dersleri verirdi. Ebû Zür‘a, 264 yılı Zilhicce ayının son gününde (2 Eylül 878) Rey’de vefat etti.