Trump, eşine ancak Türkiye'nin tek parti rejiminde rastlanacak bir kararla ABD yasalarında açıkça yer alan "Hayatta olan bir kişinin resmi resmi paralara basılamaz" hükmüne rağmen, Trump’ın Hazine Bakanlığı ve darphane üzerindeki yoğun baskıları sonuç verdi. ABD Darphanesi, Trump’ın portresini taşıyan yeni 1 dolarlık madeni paraları piyasaya sürdüğünü duyurdu. Bu karar akıllara İsmet İnönü'yü getirdi.

Hukuki dayanağı büyük bir tartışma konusu olan bu skandal karar, ülkede hukukçuları ve kamuoyunu karşı karşıya getirdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın portresini taşıyan yeni 1 dolarlık madeni paralar piyasaya çıktı. Amerikan tarihinde tartışma yaratan uygulama, Türkiye’de İsmet İnönü’nün cumhurbaşkanlığı döneminde kendi portresinin banknotlara basılmasını akıllara getirdi.

ABD Darphanesi, ülkenin 250. kuruluş yıl dönümü kapsamında hazırlanan Trump portreli 1 dolarlık madeni paraların satışa sunulduğunu duyurdu. Paranın bir yüzünde Trump’ın portresi, diğer yüzünde ise ABD Başkanlık Mührü bulunuyor. Üzerinde ayrıca “LIBERTY”, “IN GOD WE TRUST” ve “1776-2026” ifadeleri yer alıyor.

Trump’ın yaşayan bir başkan olarak portresinin ABD parasında kullanılması ise ülkede hukuki ve siyasi tartışmayı beraberinde getirdi. ABD mevzuatında, belirli madeni para programları kapsamında yaşayan kişilerin portrelerinin kullanılmasına yönelik açık sınırlamalar bulunuyor. Trump yönetimi ise 2026’daki özel para programı için daha önce çıkarılan düzenlemelere dayanıyor.

 

İNÖNÜ'YÜ AKILLARA GETİRDİ

Bu gelişme Türkiye’de özellikle İsmet İnönü dönemini hatırlattı.

Mustafa İsmet İnönü, 1938’de cumhurbaşkanı olduktan sonra kendi portresinin Türk banknotlarında kullanılmaya başlandığı dönemin merkezindeki isimdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kayıtlarına göre 1942-1947 yılları arasında tedavüle çıkarılan üçüncü emisyon grubu banknotların tamamının ön yüzünde dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün portresi bulunuyordu.

İnönü portresi yalnızca yüksek kupürlerde değil, 1 liralık banknotlarda da kullanıldı. TCMB kayıtlarında 1942 yılında tedavüle çıkarılan 1 Türk lirasının ön yüzünde İnönü portresi, arka yüzünde ise Boğaziçi manzarası bulunduğu görülüyor.

Bu nedenle Trump’ın yaşayan bir devlet başkanının portresini taşıyan para çıkarması, Türkiye’nin tek parti döneminde devlet sembolleri ile dönemin siyasi liderinin portresinin aynı paralarda yer aldığı dönemi yeniden gündeme taşıdı.