Gaziantep'te yaz aylarında damları, avluları ve balkonları renklendiren kurutmalık sebzeler, asırlık kış hazırlığı geleneğini bugün önemli bir ekonomik değere dönüştürüyor. Patlıcan, biber, kabak ve acur başta olmak üzere kurutmalık ürünlerde, Gaziantep Ticaret Borsasında (GTB) 2025 yılında yaklaşık 140 milyon liralık işlem hacmi gerçekleşti.

GTB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Akıncı, evlerin damlarından işletmelerin üretim alanlarına uzanan bu geleneğin, tarımsal üretimi katma değere dönüştüren önemli bir ekonomik faaliyete evrildiğini söyledi. Yeni sezon hazırlıklarıyla birlikte kurutmalıklar kentin birçok noktasını yeniden renklendirmeye başladı; ürünler geleneksel yöntemlerle işlenerek kış sofralarına hazırlanıyor.

Akıncı'ya göre kurutmalık hazırlamak yalnızca mevsimsel bir üretim faaliyeti değil, geçmişten günümüze taşınan önemli bir kültürün de parçası. Zaman içinde ailelerin kışlık ihtiyacını karşılayan geleneksel hazırlıktan ticari ürüne dönüşen kurutmalıklar için Akıncı şu değerlendirmeyi yaptı: “Gaziantep'te kurutmalık denildiğinde aslında üretim, emek, kültür ve ticaretin bir araya geldiği çok özel bir değer zincirinden söz ediyoruz. Yaz aylarında başlayan bu yoğun emek, sofralarımıza lezzet olarak ulaşırken üreticimize ve sektör temsilcilerine ekonomik değer kazandırıyor.”

57,6 milyon adet kurutmalık işlem gördü

Verilerin sektörün ulaştığı ekonomik boyutu ortaya koyduğunu belirten Akıncı, 2025 yılında borsada patlıcan, biber, kabak ve acur kurusunda toplam 57 milyon 610 bin 512 adet ürünün işlem gördüğünü, bu ürünlerdeki işlem tutarının 135 milyon 748 bin lirayı aştığını bildirdi.

Akıncı'nın verdiği bilgiye göre, kilogram üzerinden işlem gören domates kurusu, bamya kurusu ve maydanoz kurusunda ise toplam 10 bin 270 kilogramlık işlem gerçekleştirildi; bunun maddi karşılığı yaklaşık 4 milyon 160 bin lira oldu.

Akıncı, “2025 yılında Borsamızda kurutmalık ürünlerin toplam işlem hacmi 139 milyon 907 bin lirayı aştı. Bu rakamlar, Gaziantep'in geleneksel kış hazırlığının aynı zamanda ciddi bir ekonomik değere dönüştüğünü göstermesi açısından önemli” ifadelerini kullandı.

Gaziantep'in iklim özelliklerinin geleneksel kurutma yöntemlerine önemli avantaj sağladığına işaret eden Akıncı, güneş altında doğal yöntemlerle yapılan üretimin, ürünlerin kendine özgü lezzet ve karakter kazanmasında rol oynadığını anlattı. Akıncı, üretimden işleme, kurutma, paketleme ve ticarete uzanan sürecin geniş bir ekonomik hareketlilik oluşturduğunu da kaydetti.

Üç kurutmalık ürün coğrafi işaret korumasında

Geleneksel üretim bilgisinin gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine değinen Akıncı, GTB tarafından Antep Dolmalık Biber Kurusu, Antep Haylan Kabağı Kurusu ve Antep Kuruluk Patlıcanı için coğrafi işaret tescili alındığını hatırlattı. Akıncı, şöyle konuştu: “Coğrafi işaretlerimizle yalnızca ürünlerimizin isimlerini değil, Gaziantep'e özgü üretim kültürünü ve bu ürünlerin taşıdığı geleneksel bilgiyi de koruma altına alıyoruz. Hedefimiz, bu değerlerimizin özgün kimliğini muhafaza ederek ekonomik değerini daha da artırmak ve Gaziantep'in kurutmalık ürünlerini daha geniş pazarlara taşımak.”