Türkiye'deki binaların durumuna ilişkin açıklama yapan TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, ülke genelinde aktif olarak kullanılan yaklaşık 26 milyon konut bulunduğunu, özellikle 1980-2000 yılları arasında inşa edilen çok katlı yapıların risk açısından incelenmesi gerektiğini söyledi.

Çak, "Türkiye'de risk havuzunda bulunan yaklaşık 6 milyon konutun incelenmesini, risk analizlerinin yapılmasını, gerekirse deprem performans analizleriyle beraber binaların risk durumlarının çıkarılmasını bekliyoruz" dedi.

İnşaat Mühendisleri Odası TÜİK'in 2021 verisine son 5 yılı ekledi: yaklaşık 36 milyon konut

Bina yaşına ilişkin son kapsamlı çalışmayı TÜİK'in 2021 yılında hane halklarına sorarak yaptığını aktaran Çak, İnşaat Mühendisleri Odası olarak bu verilere son 5 yılda inşa edilen yeni binaları eklediklerinde Türkiye genelinde yaklaşık 36 milyon konuta ulaşıldığını ifade etti. Konutların bir bölümünün boş, ikinci veya üçüncü konut ya da satış aşamasında olduğunu belirten Çak, aktif kullanılan konut sayısının yaklaşık 26 milyon olduğunu kaydetti. Ortalama bina yaşı ise Çak'ın verdiği bilgilere göre 25 olarak karşılarına çıkıyor.

"Yaş tek başına binanın güvenliliğini göstermez"

Bina yaşının tek başına yapının güvenli olup olmadığını ortaya koymadığını vurgulayan Çak, bu kriterlere göre yaklaşık 6-7 milyon konutun risk havuzunda göründüğünü belirtti. Çak şöyle konuştu: "Aslında yaş bize doğrudan bir binanın güvenli olup olmadığıyla ilgili çok önemli bir parametre verisi sunmuyor. Ama eğer binamız 1998 deprem yönetmeliğinden önce yapıldıysa yani 1975 deprem yönetmeliğine göre yapıldıysa, çok katlıysa, elle beton dökülmüşse, binamızda çok ağır çıkmalar varsa bu aslında binamızın bir ölçüde riskli olduğu izlenimi verir."

Karot ve profometre incelemesinin ardından bilgisayarda modelleme

Risk havuzundaki konutlarda sürecin ön incelemeyle başlaması gerektiğini söyleyen Çak, karot ve profometre çalışmalarının ardından laboratuvarda elde edilen verilerle bilgisayar ortamında modelleme çıkarılmasını, deprem performans analizlerinin bu modelleme üzerinden ölçülmesini istedi.

Analizin riskli sonuç vermesi halinde izlenecek yolu da anlatan Çak, "Sonuç riskli çıkarsa bina ya güçlendirilmeli ya da güçlendirme maliyeti çok yüksek çıkarsa yıkılmalı ve yeniden yapılmalıdır. Ama çok fazla riskli binanın bir arada olduğu ada bazlı ya da mahalle bazlıysa bölgenin kentsel dönüşüm alanı ilan edilerek yeniden planlanması ve yeniden yapılanmasını istiyoruz" ifadelerini kullandı.