TEKNOFEST 2026 kapsamında düzenlenen Dikey İnişli Roket Yarışması'nda finale kalan 15 takım, 14-18 Eylül tarihleri arasında TÜBİTAK SAGE kampüsünde roketlerini kontrollü ve otonom biçimde hedef alana indirmek için mücadele edecek. 331 takımın başvurduğu yarışmada finalistler, roketlerinin otonom iniş kabiliyetini gerçek atışlarla ortaya koyacak.

TÜBİTAK yürütücülüğündeki yarışma, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı'nın (T3 Vakfı) ana yürütücülüğünde düzenlenen TEKNOFEST çatısı altında yapılıyor. 2022'de ilk kez düzenlenen yarışma, Soğuk Gaz İtki Sistemi kullanılarak gerçekleştirilen dünyadaki ilk yarışma olma özelliğini taşıyor.

Hedef: Saniyede en fazla 0,2 metre hızla, devrilmeden iniş

Takımlardan yalnızca bir roket tasarlamaları değil, bu roketi Havada Askıda Tutma Sistemi'yle bütünleştirip uçuşun ardından tamamen kontrollü biçimde yere indirmeleri de bekleniyor. Final atışında roket, söz konusu sistemle yaklaşık 8-10 metre irtifaya kaldırılacak; serbest bırakmanın ardından aviyonik sistem otomatik devreye girecek. İniş sürecini ise Soğuk Gaz İtki Sistemi ile otonom kontrol sistemi yönetecek.

Yarışmanın kritik noktası, roketin hedeflenen bölgeye saniyede 0 ile 0,2 metre arasındaki yaklaşma hızıyla, yapısal bütünlüğünü koruyarak ve devrilmeden yumuşak iniş gerçekleştirmesi olacak. Yarışma bu yönüyle gençlerin, roket teknolojisinin yalnızca tasarım ve kalkış aşamalarına değil; uçuş kontrolü, aviyonik sistemler, mekanik tasarım, itki ve otonom sistemlerin birlikte çalıştığı karmaşık bir mühendislik problemine odaklanmasını sağlıyor.

796 başvuran üye arasından 149 kişi finalde

Yarışmaya 2026'da 331 takım başvurdu; etapları başarıyla tamamlayan 15 takım finale kalmaya hak kazandı. Finalist takımlarda toplam 149 üye bulunurken, başvuran toplam üye sayısı 796 oldu. 18-29 yaş aralığındaki katılımcılar Türkiye'nin 15 farklı ilinden geliyor.

Yurt içinde ve yurt dışında öğrenim gören ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri ile mezunların katılabildiği yarışmada takımlar en az 4, en fazla 10 kişiden kuruluyor. Her takımda en az bir Makina Mühendisliği veya Uçak-Uzay Mühendisliği öğrencisi ile en az bir Elektrik/Elektronik Mühendisliği öğrencisinin bulunması gerekiyor; böylece yarışmacıların farklı mühendislik disiplinlerini bir araya getirerek sistem mühendisliği yaklaşımıyla çalışmaları hedefleniyor.

Finalistler bu aşamaya gelene kadar Ön Tasarım Raporu, Kritik Tasarım Raporu ve Atışa Hazırlık Raporu'ndan oluşan üç aşamalı bir değerlendirmeden geçti.

Kalkış denemeleri 15-16 Eylül'de, yarışma atışları 17-18 Eylül'de

Final haftası 14 Eylül'de yerleşkeye giriş ve oryantasyonla açılacak; ardından mekanik-elektronik kontroller ile tartı ve sızdırmazlık testleri yapılacak. 15 ve 16 Eylül'de sızdırmazlık testlerinin yanı sıra kalkış denemeleri gerçekleştirilecek; 16 Eylül'den itibaren ise esnek halatla yapılacak iniş denemelerine geçilecek. Yarışma atışları 17 ve 18 Eylül tarihlerinde yapılacak.

Beş günlük sürecin sonunda roketlerin hedeflenen bölgeye kontrollü, otonom ve yumuşak iniş performansı değerlendirmeye alınacak. Dereceye giren takımları toplam 750 bin TL ödül bekliyor: Birinci takım 300 bin TL, ikinci takım 250 bin TL, üçüncü takım 200 bin TL kazanacak.

Yarışma, gençlerin geleceğin uzay ve havacılık teknolojilerine yönelik araştırma yapmasını, profesyonel tasarım süreçlerini deneyimlemesini ve farklı mühendislik disiplinleriyle ortak bir sistem geliştirmesini amaçlıyor. Finalde tüm bu çalışmalar, roketin havada askıda tutulduğu, serbest bırakıldığı ve kendi sistemleriyle hedef noktaya güvenli biçimde inmeye çalıştığı birkaç dakikalık kritik bir uçuşla sınanacak.