İzmir'in Karabağlar ilçesinde, 30 Ekim 2020'de meydana gelen İzmir depreminde ağır hasar alan binalarını kentsel dönüşüm kapsamında yeniletmek isteyen kat malikleri, yıllarca süren gecikmenin ardından teslim edilen dairelerdeki eksik ve hatalı işler nedeniyle mağduriyet yaşıyor. Enflasyon farkını ödeyen ve daire başı en az 1 milyon TL ödeme yapan sakinler, müteahhit firmanın 2,5 milyon TL daha ek ödeme istemesi üzerine konuyu mahkemeye taşıdı.

İnşaat yapım sözleşmesi, daire başı ortalama 490 bin TL bedelle 4 Haziran 2021'de imzalandı. Yüklenici firma inşaat ruhsatını ancak 2023 yılının Mart başında alabildi; sözleşmeye göre 15+3 ayda bitirilmesi gereken proje ise Temmuz 2026'da teslim edilebildi. İddiaya göre müteahhidin ihmalleri yüzünden bu sene yenilenen binada peş peşe hatalar yaşandı. Tesisat hataları, su sızıntıları ve kalitesiz malzeme kullanımı nedeniyle kat malikleri ne dairelerinde oturabiliyor ne de mülklerini satabiliyor.

"Sürekli zam, sürekli artış"

Daire sahiplerinden Kenan Yeniçeri, apartman yönetimi olarak 3-5 şirketten teklif aldıklarını ve en uygun bulduklarıyla anlaştıklarını anlattı. Yeniçeri, "2020 yılında Bayraklı depreminde binamız ağır hasar aldı. Test yaptırdık, çürük çıktı" dedi. İnşaatın 2026 yılına kadar sürdüğünü, bu dönemde kiraya çıktıklarını ve bütün apartmanın mağdur olduğunu söyledi.

Teslimden sonra hasarların depremdekinden daha ağır hale geldiğini savunan Yeniçeri, "Üst katta birisi banyo yaptığı zaman direkt bizim evimize suyu iniyor" diye konuştu. Dairelerin durumunu da "Mutfak ortada, banyolar kötü durumda, elektrik tesisatı çok kötü. Binanın zemini şimdiden nem almaya başladı, dökülüyor" sözleriyle aktardı.

Anlaştıkları bedelin zaten iki katını ödediklerini, müteahhidin buna rağmen iki katı daha para istediğini belirten Yeniçeri, sözlerini şöyle sürdürdü: "Sürekli zam, sürekli artış... Bu benim aklıma Kemal Sunal'ın Kibar Feyzo'daki kız isteme mevzusunu getirdi. Her gittiğinde kıza zam geliyor başlık parasına. Sonra da 'Ağam benimle eğleniyor musun sen?' diyor. Aynen bu şekilde, bizim işimiz de buna döndü. Anlaşmaya ek olarak tekrar aylık ödeme istedi bizden. Biz tabii kabul etmedik."

"Ters takılan yangın kapısı yüzünden içeride kalabiliriz"

Kat maliklerinden Nur Üzümcü ise sözleşme bedelini peşin ödeyenlerin dahi müteahhit tarafından borçlu çıkarılmaya çalışıldığını söyledi. Üzümcü, "Kimsenin borcu yoktu aslında, herkes alacaklıydı. Biz zaten peşin vermiştik, bütün defter hesap kitap kapanmıştı. Ama biz dahi aranıp 'Maliyet arttı, bize vermeniz gereken şu kadar para var' dendi" dedi. Malzeme kalitesini de "Nereyi tutsak elimizde kalıyor" sözleriyle anlattı.

Evdeki kusurların can güvenliğini tehdit ettiğini belirten Üzümcü, "Bugün benim karşımda bir yangın kapısı var, ters takılmış durumda! Bugün bir yangın çıksa, kapansa üzerimden ben çıkamam" ifadelerini kullandı. Üzümcü, komşularının evlerine geçebilmek için boya, badana ve tesisatı yeniden yaptırarak ceplerinden 400-500 bin lira kadar para harcadığını, evin sahibi olan yaşlı anne ve babasının ise 4 yıl bekledikten sonra kendilerine uygun küçük bir daireye geçtiğini söyledi.

Avukat Onar: "Ayıplı ifa teşkil eder"

Daire sahiplerinin avukatı Ali Onar, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre kendi kusuruyla inşaatı geciktiren ve temerrüde düşen bir yüklenicinin, bu süreçte yaşanan enflasyon veya maliyet artışlarını gerekçe göstererek sözleşmenin uyarlanmasını ya da ek bedel ödenmesini talep edemeyeceğini söyledi. Onar, "Kat maliklerinden istenen 2.5 milyon TL'lik ek ödeme talebinin hiçbir hukuki ve kanuni dayanağı olmadığı görüşündeyim" dedi.

Onar, dairelerde tespit edilen su sızıntıları, elektrik tesisatı hataları, ters takılan yangın kapıları, düşük kalite malzeme kullanımı ile boya ve sıva dökülmelerinin Borçlar Kanunu uyarınca ayıplı ifa teşkil ettiğini, yangın kapısının ters takılması gibi can güvenliğini etkileyen kusurların ise yüklenicinin hem hukuki hem de cezai sorumluluğunu gündeme getirdiğini açıkladı. Avukata göre ayıplı ifa halinde iş sahibi; ayıbın giderilmesini, bedelden indirim yapılmasını, eserin yeniden yapılmasını veya sözleşmeden dönmeyi talep edebilir.

Kendi imkanlarıyla evlerini yaşanabilir hale getirmeye çalışan apartman sakinleri, yargıdan çıkacak kararı bekliyor.