Manisa'nın Saruhanlı ilçesinde düzenlenen 19. Altın Üzüm ve Kültür Festivali'nde, "Eşek hoşaftan ne anlar" önyargısını kırmak amacıyla Hoşnut isimli bir eşeğe hoşaf içirilmeye çalışıldı. İlk denemelere şiddetle direnen Hoşnut, sahibinin uzun ikna çabasının ardından nazlanarak da olsa hoşafın tadına baktı ve az miktarda içti.

Festivalde, ilçenin önemli gelir kaynakları arasında yer alan üzüm ile üzüm ürünlerinin tanıtımı için stantlar kuruldu; vatandaşlar bu stantlarda birçok ürünü tanıma ve satın alma imkânı buldu. Stantlardan biri ise tüm dikkatleri üzerine çekti.

Denemeyi, Eski İl Kültür ve Turizm Müdürü ve ilçedeki bir üzüm üretim tesisinin sahibi Erdinç Karaköse düzenledi. Üzüm tüketimini artırmak ve dikkat çekmek isteyen Karaköse, "Eşek hoş laftan ne anlar" deyiminin zamanla "Eşek hoşaftan ne anlar" biçimine bürünmesinden yola çıktı ve bu asırlık önyargıyı kırmak için festival alanına eşek getirdi.

Hoşnut önce burun kıvırdı

Üzerine "Hoş laftan da anlarım, Hoşaftan da yeter ki hoş olsun" yazılı pankart asılan Hoşnut, önündeki üzüm hoşafına uzun süre burun kıvırdı. Sahibinin dil dökmesi ve uzun süren ikna turları sonucunda inadından vazgeçti.

Görenleri kahkahaya boğan bu anlar festivalin en çok konuşulan olayı olurken, vatandaşlar eşek ile hoşafın buluşmasını cep telefonlarıyla kaydetti.

"Hoşaf kültürünü kaybettik"

Karaköse, üzümün yüzyıllardır toplumun gıdasında önemli bir yer tuttuğunu, en çok değerlendirildiği ürünün de hoşaf olduğunu anlattı. Kelimenin Farsça "Hoş af" kökünden geldiğini ve tatlı su, güzel su anlamı taşıdığını aktaran Karaköse, "Bugün artık değişik tüketim alışkanlıklarının egemen olması sonucu hoşaf kültürünü kaybettik" dedi. Karaköse, Saruhanlı'da üzümün değerlendirilecek bir gıda ürünü olarak bilincinin artırılması amacıyla bu ironiye başvurduklarını söyledi.

Yaygın deyimin sözlükte karşılığı olmadığını da belirten Karaköse, Türk Dil Kurumunun sözlüğünde "Eşek hoşaftan ne anlar" biçiminde bir ifadenin bulunmadığını, eşeğin hoş laftan anlayamayacağına ilişkin bir sözün ise var olduğunu aktardı.

Eşeğin toplumun yüzyıllardır en önemli üretim hizmetlerinden birini gören bir varlık olduğunu, buna karşılık hakkının yeterince teslim edilmediğini ve hizmetinden yararlanılırken ona kötü davranıldığını dile getiren Karaköse, "Eşeğe hoş davranılırsa hoşafı da içebileceğini düşünüyorum" ifadesini kullandı.

Karaköse, "Hoşaf içelim, hoşça kalalım" sloganıyla Saruhanlı'nın üzüm varlığını tüm Türkiye'ye ve dünyaya duyurmayı, aynı zamanda eşeğin hakkını teslim etmeyi amaçladıklarını sözlerine ekledi.