ABD’de bilim insanları, plastik ve tarımsal atıklardan elde edilen bileşenleri protein, vitamin ve yağ gibi besin maddelerine dönüştürerek “µBites” adı verilen kurabiyeler geliştirdi.

Southern Illinois University Carbondale’de yürütülen araştırmada, özel olarak tasarlanan maya türlerinden yararlanıldı. Plastik atıkların doğrudan kurabiyeye eklenmediği çalışmada, atıklar önce mikroorganizmaların tüketebileceği küçük kimyasal bileşenlere ayrıştırıldı.

Daha sonra mayalar, ortaya çıkan bu molekülleri protein, vitamin, yağ ve aroma bileşenleri gibi gıda üretiminde kullanılabilecek maddelere dönüştürdü. Böylece araştırmacılar, atıkların biyolojik süreçler kullanılarak gıda bileşenlerine dönüştürülebileceği bir sistem ortaya koydu.
Araştırmacılar özellikle su ve meşrubat şişelerinde yaygın olarak kullanılan polietilen tereftalatı (PET) işledi. PET plastik, mısır sapları ve yaprakları gibi tarımsal atıklarla birlikte yüksek sıcaklık ve basınç altında su ve oksijen kullanılarak parçalandı.

Elde edilen karışım, protein ve diğer besin bileşenlerini üreten mayalara verildi. Lif, nişasta ve tatlandırıcı eklenen ürün daha sonra üç boyutlu yazıcı kullanılarak “µBites” isimli kurabiyeye dönüştürüldü.

 

Tat ve besin değeri geliştiriliyor

Ekip, ekmek mayasını bitkisel atıklardan vanilya aroması üretecek şekilde tasarladı. Başka bir maya türü ise PET’ten elde edilen etilen glikolü, vücutta A vitaminine dönüştürülebilen beta-karotene çevirdi.

Araştırmacılar, verilerin ürünün yenilebilir olduğunu gösterdiğini ancak insanlarla tat testi yapılabilmesi için kurumsal onay sürecinin henüz tamamlanmadığını belirtti. Bu nedenle ürünün güvenliği kesinleşmiş ve piyasaya sunulmaya hazır bir gıda olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

NASA’nın derin uzay görevleri için gıda üretmeyi amaçlayan projesi kapsamında geliştirilen teknolojinin gelecekte uzay araçları, denizaltılar ve afet bölgeleri gibi kaynakların sınırlı olduğu ortamlarda kullanılabileceği düşünülüyor. Ekibin hedefi, üründe dışarıdan eklenen nişasta, lif ve tatlandırıcıların da zamanla mikroorganizmalar aracılığıyla üretilmesi.