Gaziantep'in Şahinbey ilçesindeki Pişirici Kasteli ve Mescidi, yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekiyor. Türk mimarisinde yalnızca Gaziantep'te görülen kastellerin 1282 yılında inşa edildiği biliniyor.

Kentin geçmişten günümüze ulaşan önemli su yapıları arasındaki kastel ve livaslar, 2018'de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edildi. Restorasyon çalışmalarının ardından turizme kazandırılan yapılar, Gaziantep'in yer altındaki su sistemini gün yüzüne çıkarıyor.

Dönemin yaşam biçimine dair izler taşıyan kastellerde tuvalet, yıkanma, abdest alma ve dinlenme bölümlerinin yanı sıra çamaşır ile yün yıkama alanları bulunuyor; bazı kastellerde ibadet bölümleri de yer alıyor.

Su yerin 7 metre derinliğinden geliyor

Kastel Sorumlusu Nursena Gülsevgi, yapının 13. yüzyıla dayanan, en eski ve ayakta kalan yerlerden biri olduğunu söyledi. Gülsevgi, "Dünyada sadece burası var. Burası önceden insanların ibadet ettiği, kişisel bakımlarını giderdiği yerlerden biriydi" dedi.

Serin olmasının ziyaretçilerin dikkatini çektiğini aktaran Gülsevgi, su sistemini şöyle anlattı: "Buraya gelen sular yerin 7 metre derinliğinden geliyor. Eskiden livas adı verilen tünellerle merkeze doğru su taşınıyordu."

Yapının restorasyon geçmişine değinen Gülsevgi, "Burası 2006 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından kapsamlı bir şekilde restore edildi. Ancak ibadete açık değildi, namaz kılınmıyordu. Daha sonra 2016 yılında Şahinbey Belediyesi tarafından tekrar restore edildi. İnsanlar artık burada namaz kılabiliyorlar" ifadelerini kullandı.

"Burası 5-10 derece daha serin"

Ziyaretçilerden Seyfi Genç, çocukluğunda buralardan çok geçtiğini, kastele daha önce de birkaç kez girdiğini anlattı. Yenilemeyle yapının daha güzel hale geldiğini, su miktarının eskiye göre arttığını söyleyen Genç, "Yukarısı çok sıcak. Güneş var şu anda. Ama burası 5-10 derece daha serin" dedi.

Genç, eski konakları dolaşanlar için kastelin kısa bir serinlik molasına imkân verdiğini belirtti: "Dik kemerli bu kavisler, bölmeler muhakkak görülmeye değer."

Gaziantep'e gelen her misafirini kastellere getirdiğini söyleyen Nur Yılmaz ise "Özellikle mahalleliyi yerinden etmeden, mahalle ile bütünleşerek yapılan yenilemeleri çok önemsiyorum" diye konuştu. Yılmaz, tarihi dokunun yeniden canlandırılması ve tanıtılması yönündeki çalışmaları beğendiğini, bu nedenle misafirlerine kastelleri mümkün olduğunca tanıtmaya çalıştığını sözlerine ekledi.