Karadeniz’deki lojistik kısıtlamalar nedeniyle çelik yarı mamul arzının azalması, Türkiye’de demir-çelik hurdasına talebi artırarak bu hammaddenin fiyatlarını yükseltti. Ağustos sonundan bu yana Rus limanlarında hurda ton başına 14 dolar pahalandı. Ancak fiyatların daha fazla yükselmesini Türk haddelenmiş çelik ürünlerinin Çin ürünleriyle rekabeti sınırlarken, sevkiyatların artırılma potansiyelini hurda toplama hacmindeki düşüş kısıtlıyor.

 

Rus limanlarında fiyatlar haziran ortasından bu yana en yüksek seviyede

Translom endekslerine göre, Baltık ve Karadeniz limanlarında demir-çelik hurdasının fiyatı ağustos sonundan 25 Eylül’e kadar ton başına 14 dolar, yani yüzde 4-5 artarak sırasıyla 339 ve 325 dolara yükseldi. Bu, haziran ortasından bu yana görülen en yüksek seviye oldu. Fiyatlar yıllık bazda yüzde 16-21 arttı.

Rus limanlarındaki hurda fiyatları, Türkiye pazarında hammaddenin pahalanmasıyla birlikte yükseliyor. Translom verilerine göre, ağustos sonundan bu yana Türkiye’de hurda fiyatı da ton başına 14 dolar, yani yüzde 4 artarak navlun dahil (CFR) 394 dolara çıktı. BigMint’e göre ise Türkiye’de ithal hurda fiyatları ton başına 410 dolara yaklaşıyor. Analistler, çelik üreticilerinin istikrarlı talebinin, dış pazarlardaki sınırlı arzın ve navlun maliyetlerindeki artışın fiyatları desteklediğini belirtiyor.

 

Türkiye, dünyanın en büyük demir-çelik hurdası ithalatçısı konumunda. Rusya’nın Avrupa kısmından çıkan hurda Türkiye’ye ihraç edildiği için Translom, Türkiye pazarındaki fiyat artışının Rus ihracatçıları olumlu etkilediğini belirtiyor.

SteelOrbis’in aktardığı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Rusya 2026’nın ocak-ağustos döneminde Türkiye’ye demir-çelik hurdası ihracatını geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 33 artırarak 524,5 bin tona çıkardı. Türkiye’nin söz konusu dönemdeki toplam hurda ithalatı ise yüzde 9,4 azalarak 12,25 milyon tona geriledi.

 

Karadeniz’deki lojistik sorunlar Türkiye’nin hurda alımını destekliyor

Translom Genel Müdürü Sergey Astahov, Amerikan hurdasına ilişkin tek bir kontratta fiyatın ton başına 5-7 dolar artarak Türkiye’de 402 dolara (CFR) çıkmasının diğer tedarikçiler için de bir referans oluşturduğunu belirtti. Astahov, Baltık’taki ihracatçılarla yapılan işlemlerde ise fiyatların bir haftada ton başına 1-2 dolar arttığını söyledi. Astahov’a göre hammaddenin pahalanması, Çin’den yapılan sevkiyat hacminin azalması nedeniyle Türkiye’nin ihracat pazarlarında haddelenmiş çelik ürünlerinin fiyatlarının yükselmesiyle bağlantılı. Astahov ayrıca Karadeniz bölgesindeki lojistik kısıtlamaların Rusya’dan çelik yarı mamul sevkiyatı olanaklarını azalttığını, bunun da Türk üreticileri alternatif hammadde olarak daha aktif biçimde hurda almaya yönelttiğini belirtti. Navlun maliyetleri de yüksek seviyesini koruyor. Astahov, bunun yanı sıra Türkiye’de kasım ayına yönelik alım döngüsünün başladığını ve bunun hammadde alımına yönelik ilgiyi gösterdiğini ifade etti.

 

Alfa-Bank Yatırım Analizi Direktörlüğü Başkanı Boris Krasnojenov da Türkiye’nin ihraç ettiği inşaat demirinin fiyatlarında artış yaşandığını belirtti. Krasnojenov’a göre bu durum, Karadeniz havzasındaki lojistik sorunlar nedeniyle bölgede uzun çelik ürünleri ve yarı mamullerde oluşan belirli bir arz açığıyla bağlantılı. Analist, Rotterdam’dan Türkiye’ye Supramax sınıfı gemilerle yapılan taşımacılığın navlun maliyetinin Aralık 2021 seviyesine yükseldiğini de belirtti. Krasnojenov’a göre koklaşabilir kömür fiyatlarında son dönemde yaşanan artış da pik demir fiyatlarını destekleyebilir.

Sergey Astahov, hurda fiyatlarındaki yükseliş eğiliminin ne ölçüde kalıcı olacağını bugün için söylemenin zor olduğunu belirtti. Astahov’a göre iç pazarda inşaat sektörünün çelik talebindeki mevsimsel düşüş sınırlayıcı faktör olmaya devam ediyor.

Expert RA kurumsal derecelendirmeler biriminin kıdemsiz direktörü Olga Moşkina, Karadeniz’deki seyrüsefer riskleri nedeniyle genel yük akışının Baltık’a yönelmesinin ve bu rota üzerinden navlun talebi oluşmasının şimdilik fiyatları yukarı ittiğini belirtti. Moşkina, bununla birlikte ihracata açık limanlar üzerinden yapılan sevkiyatların maliyetlerinin de dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

 

Hurda ihracatında yüzde 10-15 artış bekleniyor

Industrialny Kod fon yöneticisinin danışmanı Maksim Şapoşnikov, hurda fiyatlarının yükselme potansiyelinin Türk çelik üreticilerinin Çin sıcak haddelenmiş ürünleriyle rekabeti nedeniyle sınırlı olduğunu, olası ihracat hacmini ise hurda toplama miktarındaki düşüşün kısıtladığını düşünüyor. Translom’un tahminine göre, Rusya’da hurda toplama hacmi 2026’da yüzde 11,6 azalarak yaklaşık 14,5 milyon tona inecek ve tarihî düşük seviyeye gerileyecek. Şapoşnikov, ihracat kotasının genişletilmesi ve Türkiye’nin Rusya’dan aldığı kütükleri hurdayla ikame etmesini dikkate alarak, ihracatın yıllık bazda yüzde 10-15 artışla 0,88-1,03 milyon tona ulaşacağını öngörüyor. Kommersant’ın haberine göre bu miktar, Rusya’nın 2,2 milyon tonluk demir-çelik hurdası ihracat kotasının yaklaşık yarısına karşılık geliyor. Kota kapsamındaki hurda ihracatına yüzde 5, ancak ton başına en az 15 avro gümrük vergisi uygulanıyor. Kota üzerindeki sevkiyatlarda ise vergi ton başına en az 290 avro olarak uygulanıyor.

GAZETEMRU