Aslen Ispartalı olan ve hâkimlik yapan babasının görevi dolayısıyla bulunduğu Kırklareli’nin Saray ilçesinde doğdu. İstanbul’da Karagümrük Ortaokulu’nu, Vefa Lisesi’ni bitirdi (1949). İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldu (1954). Kayseri Pazarören İlköğretmen Okulu’nda Türkçe öğretmenliği (1954-1955) ve İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nde (Türkiyat Enstitüsü) kütüphane memurluğu (1955-1959) yaptıktan sonra Erzurum Atatürk Üniversitesi’ne eski Türk edebiyatı asistanı olarak girdi (1959). 1962’de doktorasını tamamladı. Alanıyla ilgili araştırmalar yapmak üzere gittiği Paris’te iki yıl kaldı (1963-1965). 1969’da doçent, 1988’de profesör oldu. 29 Eylül 1992’de öldü. Kabri Erzurum Asrî Mezarlığı’ndadır.



Ali Nihad Tarlan’ın doktora öğrencisi olan Halûk İpekten, İstanbul Dârülfünunu’nda Ferit Kam’la başlayan “şerh-i mütûn” geleneğini takip ederek divan şiirinin açıklanmasında şiirin şeklî yapısından, mantığından, belâgatından ve ortak kültüründen uzaklaşmadan sağlam bilgiye dayanan, serbest yorumlara iltifat etmeyen bir metodu tercih etmiştir. Bu tarz metin şerhlerini akademik çevrelerde en çok yazıya geçirip yayınlayanlardandır. Halûk İpekten, üniversitelerdeki Türk dili ve edebiyatı programlarında şuarâ tezkireleri üzerinde de en fazla duran ve yaptırdığı doktora tezleriyle bunların önemlilerinin gün ışığına çıkmasını sağlayan bir ilim adamıdır. Sultan Veled’den Osman Nevres’e kadar otuz iki şairin divanlarını tarayarak bunlarda hangi aruz kalıplarının kullanıldığını gösteren Eski Türk Edebiyatı: Aruz Ölçüsü adlı eseri orijinal çalışmalarındandır.

İlmî makaleleri Türkiyat Mecmuası, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi ve Tarih Dergisi’nde, ansiklopedi maddeleri İslâm Ansiklopedisi, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi ile Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde yayınlanan Halûk İpekten’in ölümünden sonra çıkan kitapları ders notlarından derlenerek hazırlanmıştır.