Kültür - Sanat
Rizeli görme engelli Ahmet Turan yarım asra yakın süredir ilmek sayarak iskemle örüyor
Rize Güneysu'da yaşayan görme engelli Ahmet Turan, çocukken geçirdiği menenjitin ardından yarım asra yakın süredir ilmek sayarak motifli iskemleler örüyor.
Rize'nin Güneysu ilçesinde yaşayan görme engelli Ahmet Turan, yaklaşık yarım asırdır parmak uçlarıyla ilmekleri tek tek sayarak motifli iskemleler örüyor. Çocukluğunda yakalandığı menenjit ve konulan yanlış teşhis sonucu görme kabiliyetini kaybeden usta, el emeği iskemlelerle hem zanaatını yaşatıyor hem de hayata tutunuyor.
Evinde dokunarak motif çıkaran Ahmet Usta, sabrı ve titizliğiyle tüm ilçe halkına ve çevresindekilere örnek oluyor.
Menenjit 1961'de hayatını değiştirdi
Turan, hastalığa yakalandığı dönemde Rize'de çocuk doktoru bulunmadığı için teşhisin yanlış konulduğunu, gözle beyin arasındaki damarlarda hasar olduğu için tedavisinin de mümkün olmadığını anlattı. Mesleğe adım atışını şu sözlerle aktardı:
"1961 yılında menenjit hastalığına yakalandım. O tarihte Rize'de çocuk doktoru olmadığından hastalığıma yanlış teşhis konuldu. Neticede böyle oldu yani. Şimdi gözle beyin arasındaki damarlarda hasar olduğu için tedavisi de mümkün değil. 81 yılı Sakatlar Yılı ilan edilmiş idi. Müracaat ettik İş Bulma Kurumuna. Bize yüzde 100 sakat raporu verince iş vermediler tabii. Ben de merak ettim, dedim 'Bunu yapabilir miyim ben?' Ağabeyim gösterdi bana biraz, başladık. Öyle devam ediyor yani" dedi.
İşlediği örnekte 64 ilmek var, yanlışta söküyor
İlk denemelerini örneksiz, sade modellerle yapan Turan, zamanla en karmaşık desenleri bile yalnızca dokunarak ve ilmek sayarak işler hale geldi. Desendeki en küçük sapmayı ikinci sıraya geldiğinde hemen hissettiğini vurgulayan usta, titizliğinden taviz vermediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"İlk örneksiz kurdum bir tane. Ona o kadar şey olmadı da örnekliye geçince haliyle insan şaşırıyor. Şimdi yapıyorsun, geliyorsun buraya; öyle bir hata çıkıyor ki meydana, mecbur sökerim onu. Sayıyorum ilmekleri. Hangi örnek çıkarırsan ona göre... Mesela bunda 64 tane var. 70 tane olsaydı farklı bir örnek koyacaktım ama yetmediği için bunu yaptım. Yaparken ikinci sıraya geldin mi, biraz dikkatli ol hemen anlarsın yanlışı. Örnek giderken bakarsın diğer tarafa geçmiş, dikkatli oldun mu anlarsın. Yanlış olmasını istemem, mecbur sökerim."
Kasnak sıkıntısını geçen sene anlaştığı ustayla çözdü
Yıllar içinde kasnak temininde ve zanaatını sürdürmede çeşitli zorluklar yaşayan Güneysulu usta, pes etmeyi hiç düşünmediğini, üretmenin kendisine güç verdiğini söyledi.
Turan, "Pes etmeyi hiç düşünmedim, başka yapacağım bir şey yok yani. Kasnak sıkıntısı oldu; adam yapmadı veyahut yanlış yaptı, insan tabii beziyor. Kendi istediğin gibi olmayınca biraz zorlanıyorsun. Geçen sene bana kasnak yapan bir ustayla denk geldik; 'Biri bana, biri sana yapar mısın?' dedi, getirdi baktım şahane kasnak. Hemen anlaştık. Şimdi müşteri oldu mu satıyoruz" şeklinde konuştu.