TBMM’nin yeni yasama yılına başlamasıyla birlikte yeni anayasa çalışmaları yeniden gündeme geldi. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, demokratik ve kapsayıcı bir anayasanın gerekliliğine dikkat çekerken, HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu da sivil bir anayasa hazırlanması gerektiğini belirtti.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yeni yasama yılına başlıyor. Saat 14.00’te gerçekleştirilecek özel oturumla başlayacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan, yeni yasama yılının açılışında Genel Kurul’a hitap edecek.

Açılış programının ardından TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un ev sahipliğinde Meclis’te resepsiyon düzenlenecek.

Yeni yasama yılının açılmasının ardından Meclis Genel Kurulu mesaisine 6 Ekim Salı günü başlayacak.

 

TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİNE İLİŞKİN KOMİSYON KURULACAK

Yeni yasama yılının başlamasıyla birlikte Meclis’in gündeminde Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin çalışmalar da yer alacak. Sürece yönelik yürütülen çalışmaları takip etmek amacıyla TBMM bünyesinde bir izleme komisyonu kurulması planlanıyor.

Komisyonun, süreç kapsamında yürütülen çalışmaları izlemesi ve gelişmeleri Meclis gündemine taşıması bekleniyor.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, komisyonun yapısı, üye sayısı ve çalışma prensiplerinin siyasi partilerle yapılacak müzakereler sonucunda belirleneceğini belirterek, "Herhalde öyle çok geniş bir komisyon olmasına ihtiyaç yok. Zaten üzerinde bir yürütme görevi olmadığı için yani alacağı bir karar, hazırlayacağı bir rapor da olmayacağı için daha fonksiyonel bir komisyon şeklinde bunu kurarız." diye konuştu.

Sahadan gelen raporlar doğrultusunda örgütün silah bırakma sürecindeki son durumuna ilişkin soru üzerine Kurtulmuş, her şeyin "tıkır tıkır işlediğini" ifade etti.

 

Kurtulmuş, şunları söyledi:

"Fitne çıkarmak, provoke etmek isteyenlerin, bölgede terör ve kan görmeye alışmış olanların heveslerine rağmen bu süreç Allah'ın izniyle sonuna kadar başarıyla yürütülecek ve nihayete erecektir. Ayrıca ifade ettiğim gibi, Suriye ve Irak başta olmak üzere bölgedeki gelişmeler de 'terörsüz bölge' iradesini destekleyen, tahkim eden gelişmelerdir. Bu çerçevede ilgili birimlerimiz, terör örgütünün silah bırakması ve kendini feshetmesi süreciyle ilgili bütün detayları takip ve kontrol ediyorlar. Yine oluşturulan kurul vasıtasıyla da sahadaki gelişmeler takip edilecek."

Dünyadaki hemen hemen bütün çatışma çözümlerinde örgütlerle devlet arasındaki süreci kontrol eden ya yabancı bir ülke ya da uluslararası kuruluşların bulunduğuna dikkati çeken Kurtulmuş, bunun "üçüncü göz" olarak tanımlandığını anlattı.

Terörsüz Türkiye sürecinin en önemli özelliklerinden birini yabancı bir üçüncü gözün bulunmaması olarak nitelendiren Kurtulmuş, "Üçüncü göz milletin bizatihi kendisi, milleti temsil eden TBMM'dir. TBMM'de oluşturulacak komisyon da tabiri caizse millet adına bu süreci murakabe edecek bir komisyon olarak görev yapacaktır." diye konuştu.

 

TBMM SERMAYE PİYASASI SORUŞTURMALARINDA GÖREV ALACAK MI?

Sermaye piyasasında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yürütülen soruşturmalara dair TBMM'nin bir sorumluluk üstlenip üstlenmeyeceği sorulan Kurtulmuş, olayın, Türkiye ekonomisini derinden sarsacak bir noktaya gelmeden tespit edildiğini dile getirdi.

Kurtulmuş, olayın üzerine sonuna kadar gidilmesi gerektiğine işaret ederek, "Bu mesele ümit ediyorum ki çok dar bir alanda bir kriminal mesele olarak kalsın ve Türkiye ekonomisine güveni sarsacak bir noktaya gelmesin. Bunun için de kimsenin gözünün yaşına bakmadan, kim varsa, nereye uzanıyorsa bu soruşturmaların tamamlanarak ilgililerin mahkeme önünde hesap vermelerinin temin edilmesi lazım." dedi.

 

KIZILAY DÜZENLEMESİ

Genel Kurul’un gündemindeki ilk düzenlemelerden birinin, geçen yasama yılında Meclis’e sunulan ancak yoğun gündem nedeniyle görüşülemeyen Türk Kızılay Kanun Teklifi olması bekleniyor.

Dokuz maddeden oluşan teklif, Türk Kızılay’ın görev ve yetkilerinin yanı sıra sahip olduğu hak ve muafiyetlere ilişkin düzenlemeler içeriyor.

 

13. YARGI PAKETİ

Meclis’in ekim ayındaki yoğun gündem başlıklarından biri de 13. Yargı Paketi olacak.

Adalet Bakanı Akın Gürlek'in 19 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre yeni yargı düzenlemesinin ekim ayında TBMM gündemine getirilmesi planlanıyor. Bakan, yargılamaların hızlandırılması ve adalet hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

13. Yargı Paketi'nin kesinleşmiş kanun teklifi henüz yayımlanmadığı için tüm maddeleri resmi bir liste halinde açıklanmış değil. Bakanlık açıklamaları ve kamuoyuna yansıyan bilgilere göre gündemde bulunan başlıklar arasında şunlar yer alıyor:

Nafaka düzenlemesi, Boşanma davalarının hızlandırılması, Aile hukukuna ilişkin düzenlemeler, Yargı süreçlerinin daha hızlı yürütülmesi ve adalet hizmetlerine erişimin geliştirilmesi.

Bu başlıkların kapsamı, kanun teklifinin TBMM'ye sunulmasının ardından kesinleşecek.

13.Yargı Paketi konusunda kamuoyundaki en önemli beklenti, 5275 sayılı Kanun kapsamındaki infaz sisteminde yapılabilecek değişiklikler. Kamuoyunda yeni paketin cezaevindeki hükümlüler bakımından genel bir indirim veya daha erken tahliye imkAnı getireceği yönünde bir beklenti oluşmuş olsa da resmi açıklamalar bunun tersine işaret ediyor.

Beklenen yön, özellikle kasten öldürme, cinsel suçlar ve uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlar bakımından infaz rejiminin sıkılaştırılması. Bu kapsamda söz konusu suçlar için koşullu salıverilme oranlarının yükseltilmesi gündemde. Koşullu salıverilme oranının yükselmesi, ilk bakışta “oran artışı” olarak ifade edilse de hükümlü açısından daha avantajlı bir sonuç doğurmuyor. Aksine hükümlünün cezasının daha büyük bir bölümünü ceza infaz kurumunda geçirmesi anlamına geliyor

Verilen hapis cezası ile hükümlünün fiilen cezaevinde geçirdiği süre arasındaki farkın azaltılması ve özellikle ağır suçlarda mahkumiyetin daha büyük bölümünün ceza infaz kurumunda geçirilmesi hedefleniyor.

Düzenlemelerin hükümlüler, yargılaması süren sanıklar ve 15-18 yaş grubundaki suça sürüklenen çocuklar üzerindeki etkisi, nihai metin ve geçiş hükümleriyle netleşecek.

 

Ceza ve infaz alanında hazırlanması beklenen paketin ayrıntıları henüz belli olmazken, açıklanan başlıklar farklı grupların düzenlemelerden etkilenebileceğine işaret ediyor.

Kasten öldürme, cinsel suçlar ve uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlarda infaz oranlarının artırılması hâlinde, hükümlülerin durumunun belirlenmesinde suç tarihi ve düzenlemenin geçiş hükümleri önem taşıyacak. Özellikle tahliye tarihi yaklaşan hükümlüler açısından yeni hükümlerin hangi dosyalara uygulanacağı belirleyici olacak.

Yargılaması devam eden sanıklar bakımından ise Türk Ceza Kanunu’nda yapılabilecek değişiklikler, lehe kanun değerlendirmesini gündeme getirebilecek.

Paketin doğrudan etkileyebileceği gruplardan biri de 15-18 yaş grubundaki suça sürüklenen çocuklar ve aileleri. Ağır suçlarda çocuklara uygulanan ceza ve infaz rejiminin değiştirilmesi halinde, bu dosyalar açısından yeni bir uygulama çerçevesi oluşabilecek.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 12. Yargı Paketi sürecinde de genel affın gündemde olmadığını açıklamıştı. 13. Yargı Paketi bakımından kamuoyuna yansıyan açıklamalar da genel af veya toplu tahliyeden ziyade ağır suçlarda infazın sıkılaştırılması yönünde.

Genel ve özel af bakımından ayrıca Anayasa’nın 87. maddesi önem taşıyor. Söz konusu hüküm uyarınca genel veya özel af ilan edilmesi, TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun, yani 360 milletvekilinin kararını gerektiriyor.

Terörsüz Türkiye düzenlemesi belirli bir süreç ve belirli suçlar için özel bir hukuki mekanizma öngörürken, 13. Yargı Paketi genel yargı ve infaz sistemine yönelik reform çalışması niteliğinde olacak.

 

YENİ DÖNEMDE YENİ ANAYASA BEKLENİYOR

Meclisin açılmasıyla birlikte siyasi gündemin önemli başlıklarından biri yeni anayasa olacak. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu, farklı siyasi görüşlerin uzlaşmasıyla hazırlanacak sivil bir anayasa için çağrıda bulundu.

Kurtulmuş, Türkiye’nin yeni, kapsayıcı, demokratik, insan hakları ve özgürlükleri esas alan, hukukun üstünlüğünü teyit eden bir anayasaya ihtiyaç duyduğunu belirterek bunun bir zorunluluk olduğunu ifade etti.

Yeni anayasa için zamanın geldiğini vurgulayan Kurtulmuş, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmaları ve raporunda ortaya çıkan uzlaşının, TBMM’nin müzakereci demokrasiyi uygulayabildiğini gösterdiğini söyledi.

Mecliste çok sayıda siyasi partinin ve farklı fikrin temsil edildiğine dikkat çeken Kurtulmuş, hiçbir partinin tek başına anayasa yapacak çoğunluğa sahip olmamasını ortak çalışma açısından değerlendirdi.

Kurtulmuş, “Bu kadar çok siyasi partinin, farklı fikrin var olduğu bir Meclis, aslında yeni bir anayasa yapmaya en uygun Meclis’tir” dedi.

Partilerin kendi ideal anayasa anlayışlarının ötesinde ortak bir metinde buluşması gerektiğini belirten Kurtulmuş, Türkiye’nin bugünkü ihtiyaçlarını karşılayan ve ülkeyi geleceğe taşıyan güçlü, demokratik ve katılımcı bir anayasa hazırlanması çağrısında bulundu.

 

HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu da TBMM’nin yeni bir anayasa yapma yetkisine, yeteneğine ve birikimine sahip olduğunu belirterek Meclisin bu görevi yerine getirmesi gerektiğini söyledi.

Mevcut anayasanın farklı siyasi görüşlerden eleştirildiğini ifade eden Yapıcıoğlu, 21 kez değişiklik yapılmasına ve metnin üçte ikisinin değiştirilmesine rağmen temel yapısının korunduğunu belirtti.

Yapıcıoğlu, “Anayasanın o darbeci ruhu hâlâ dimdik ayakta. O iskeleti duruyor” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyetin ikinci yüzyılında milletin değerleriyle uyumlu, adil ve özgürlükleri güvence altına alan sivil bir anayasa hazırlanması gerektiğini belirten Yapıcıoğlu, bu sorumluluğu şu sözlerle dile getirdi:

“Sivil bir anayasa yapmak, siyaset kurumunun bu millete karşı bir namus borcudur.”

DOĞRU HABER