Antalya'nın Serik ilçesindeki yaklaşık 30 kilometrelik Belek kumsalında, deniz kaplumbağalarının mayıs ayında başlayan yuvalama döneminde 2 bin 600 yuva kayıt altına alındı. Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) Belek Proje Koordinatörü ve Alan Sorumlusu Cansu Ulusoy'un verdiği bilgiye göre bu yuvalardan 100 binden fazla yavru denize ulaştı.

Sezon normalde 30 Eylül itibarıyla kapanıyor. Belek'te ise 15 yuva için bekleyiş sürüyor; o yuvalar 60 günlük süreci doldurmadığı ve henüz yavru çıkışı vermediği için kontrol açılışı yapılamadı. Ulusoy, "Biz son yuvaların da çıkmasını bekliyoruz" dedi.

EKAD ekipleri 30 kilometrelik kıyıda 1 Mayıs'ta çalışmaya başladı. İlk yuva 11 Mayıs'ta kayıt altına alındı, ilk yavru çıkışı 11 Temmuz'da gerçekleşti. Ulusoy, sezonun açılışını "Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle ilk yuva 11 Mayıs'ta oluştu. Yuvayı kumsalda izleri takip ederek bulduk ve kayıt altına aldık" sözleriyle anlattı.

Önceki sezonlarda yuva sayısı 3 binin üzerinde seyrediyordu

Ulusoy, bu yıl yuva sayısının önceki sezonlara göre azaldığını belirtti: "30 kilometrelik bu sahilde geçen senelerde yuva sayısı 3 bin 600, 3 bin 100 gibi hep 3 binin üzerinde seyrediyordu. Ama bu sene sıcaklıklar çok düşük ilerledi. Mayısın ortasına kadar hala mart soğuğu dediğimiz bir soğuk içerisindeydik. O yüzden yuva sayısında düşüş olduğunu düşünüyoruz. Hayvanlar daha sıcak yerlere göç etti."

Yuva sayılarının sürekli zirve düzeyinde seyretmesi nedeniyle düşüşü bir noktada beklediklerini de kaydetti. Şu anda yalnızca geciken ergin hayvanların yuvalarının beklendiğini, bunun her sene yaşandığını söyledi.

70'ten fazla beş yıldızlı otelin sahilinde kafesleme çalışması

Ulusoy, kumsaldaki çalışmaların turizm tesislerinin önünde de sürdüğünü anlattı: "30 kilometrelik bu alan, turizm olarak çok ilerlemiş ve turizm sanayi bölgesi olarak da anılan bir yer. 70'ten fazla 5 yıldızlı otelin sahilinde çalışıyoruz. Bu otellerin önünde de yuvalar var. Kafesleme çalışmaları ya da otel ışıklarını kaplumbağa dostu hale getirmeye yönelik çalışmalarımız var." Boş alanlarda araç girişleri ya da halkın kullandığı alanlarda bilinçsizlik nedeniyle yuva tahribatlarının gerçekleşebildiğini aktardı.

Belek'te caretta caretta türü deniz kaplumbağalarını korumak amacıyla 1994'te başlatılan projede 32 yıl geride kaldı. Proje, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve Belek Turizm Yatırımcıları Birliği'nin (BETUYAB) desteğiyle EKAD tarafından yürütülüyor; bugüne kadar denize ulaştırılan yavru sayısı 1,5 milyonu aştı. EKAD Başkanı Hacettepe Üniversitesi'nden Dr. Ali Fuat Canbolat başkanlığındaki ekipler, yuvaların belirlenmesi ve korunmasının yanı sıra yavru çıkışlarını takip ediyor, kumsaldaki tehditlerin azaltılması için çalışmalar yapıyor.

Mangalın içinden geçerken yanmış bir hayvan görüldü

Ulusoy, kumsala araç girişlerinin, ateş yakılmasının ve çöplerin deniz kaplumbağaları için tehdit oluşturduğunu belirtti: "Araçla girilmemesi gereken yerlerde tabela eksikliğinden ya da bilgisizlikten dolayı çok fazla araç girişi oluyor. Sırf 4x4 aracı var, arazide gezebiliyor diye aracını sahile sokan insanlar da oluyor. Ateş yakılıyor. Mangalın içinden geçerken yanmış, denize ulaşamamış bir hayvan da gördük. Kumsallarımız çok kirli, çöpler çok fazla."

Sahipsiz köpekleri de ayrı bir sorun olarak sıraladı. Köpeklerin deniz kaplumbağalarının doğal avcıları olmadığını, ancak sahile çok fazla bırakıldıklarını belirten Ulusoy, "İnsanlar sahiplenmiyor, orada üremeye başlıyor ve aç kalıyorlar. Aç kaldıkça da sezon boyunca caretta yumurtalarını yiyorlar" dedi.

Saha çalışması bu yıl 150 ulusal ve 30 uluslararası gönüllüyle yürütüldü. İspanya, Rusya ve Amerika'dan gelenlerin yanında özellikle Fransa'dan çok sayıda gönüllünün katıldığını söyleyen Ulusoy, "Onlarla birlikte 5 ayı bitirmiş olduk" diye konuştu.

Yaralı kaplumbağaların tedavisinde yaşanan ulaşım sorununu da anlattı: "Yaralı olarak kıyıya vurmuş bir hayvanı, burada rehabilitasyon merkezi olmadığı için 350 kilometre uzaktaki Dalyan'a gönderdik. Durumundan da çok emin değiliz çünkü pek iyi durumda değildi." Balıkçılık faaliyetlerinden kaynaklı ölü hayvanların da özellikle sezon başında, yuvalama ya da çiftleşme döneminde kıyıya vurabildiğini belirtti.