Ticaret Bakanı Ömer Bolat, eylülde aylık ihracatın yüzde 15,4'lük artışla 26 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Bolat, "Eylülde yıllıklandırılmış toplam mal ihracat rakamımız 283,7 milyar dolara yükselmiştir. Bu rakam da yıllık mal ihracatı rekorudur. 282 milyar dolarlık OVP hedefini aştık." ifadelerini kullandı. 

Bakan Bolat, eylül ayı ile ocak-eylül dönemine ilişkin dış ticaret verilerini İstanbul'da düzenlenen toplantıda açıkladı. Bolat, küresel ekonominin pandemi sonrası tedarik zinciri sorunları, jeopolitik gerilimler, enerji şokları ve artan korumacılığın etkisi altında bulunduğunu belirterek, 2026 yılında enerji fiyatlarındaki yükselişin üretim maliyetleri, enflasyon, dış ticaret ve büyüme üzerinde ilave baskı oluşturduğunu söyledi.

Dünya Ticaret Örgütünün 2025'te yüzde 4,6 büyüyen küresel mal ticareti hacminin 2026'da yüzde 1,9 artmasını beklediğini aktaran Bolat, OECD'nin 23 Eylül 2026 tarihli Ara Dönem Ekonomik Görünüm Raporu'nda ise küresel ekonominin 2026'da yüzde 2,9, 2027'de yüzde 3 büyümesinin öngörüldüğünü ifade etti.

TÜRKİYE EKONOMİSİ 24 ÇEYREKTİR BÜYÜYOR

Bolat, Türkiye ekonomisinin küresel koşullardaki zorluklara rağmen büyümesini sürdürdüğünü belirtti.

2026'nın ikinci çeyreğinde ekonominin yüzde 2,3 büyüdüğünü, ilk çeyrekte ise büyümenin yüzde 2,6 olarak gerçekleştiğini aktaran Bolat, böylece ekonominin 24 çeyrek boyunca kesintisiz büyüme performansı sergilediğini söyledi.

2026'nın ilk 6 ayındaki büyümenin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,5 olduğunu belirten Bolat, yıllıklandırılmış GSYH'nin 1 trilyon 706 milyar dolara çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını kaydetti.

Net mal ve hizmet ihracatının büyümeye 0,6 puan katkı verdiğini belirten Bolat, üretim tarafında sanayi, hizmetler ve tarımın; harcama tarafında ise özel tüketim, net ihracat ve yatırımların milli gelir artışına olumlu katkı sağladığını ifade etti.

Bolat ayrıca, ağustos ayında işsizlik oranının yüzde 7,8 seviyesinde gerçekleştiğini ve son 40 aydır tek haneli seviyesini koruduğunu belirtti. İstihdam edilenlerin sayısının ise ağustosta bir önceki aya göre 136 bin artarak 32 milyon 507 bine ulaştığını söyledi.

EYLÜL İHRACATI YÜZDE 15,4 ARTTI

Eylül ayında mal ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,4 artarak 25 milyar 976 milyon dolara yükseldi.

Bolat, bu rakamla Cumhuriyet tarihinin en yüksek eylül ayı ihracatına ulaşıldığını ve aylık bazda da en yüksek ikinci ihracat seviyesinin kaydedildiğini bildirdi.

Ocak-eylül döneminde ihracat yüzde 5,2 artışla 210 milyar 973 milyon dolara çıktı. Böylece ilk 9 ayda geçen yılın aynı dönemine göre 10,5 milyar dolarlık net ihracat artışı gerçekleşti.

Son 12 aylık mal ihracatı ise 283 milyar 727 milyon dolara ulaşarak yeni bir rekor kırdı. Yıllıklandırılmış ihracat, 2025 yılının eylül ayına göre 14,1 milyar dolar arttı.

Bolat, 2026 yılı Orta Vadeli Program ihracat hedefinin de eylül ayında yıllıklandırılmış bazda aşıldığını açıkladı.

MAL VE HİZMET İHRACATINDA 409,1 MİLYAR DOLARLIK BEKLENTİ

Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış hizmet ihracatının 125,4 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini belirten Bolat, mal ve hizmet ihracatının toplamının 409,1 milyar dolar seviyesine çıkmasının öngörüldüğünü söyledi.

Bolat, 410 milyar dolarlık yıl sonu mal ve hizmet ihracatı hedefinin önümüzdeki aylarda yakalanmasının amaçlandığını ifade etti.

Son 41 ayın 30'unda aylık mal ihracatında artış yaşandığını, aynı dönemin 23 ayında aylık ihracat rekoru kırıldığını belirten Bolat, 2026'nın ilk 9 ayının 6'sında ihracat artışı sağlandığını ve 5 ayında aylık ihracat rekoru kırıldığını kaydetti.

Nisan, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında aylık ihracat rekoru kırıldığını belirten Bolat, Nisan, Haziran ve Eylül aylarında çift haneli ihracat artışı gerçekleştiğini söyledi.

İHRACATTA YÜKSEK TEKNOLOJİ ÜRÜNLERİNİN PAYI YÜZDE 43,7

Eylül itibarıyla orta yüksek ve yüksek teknoloji ürün ihracatının yıllıklandırılmış olarak 117 milyar 582 milyon dolara ulaştığını belirten Bolat, bunun tüm zamanların en yüksek seviyesi olduğunu ifade etti.

Ocak-eylül döneminde orta yüksek ve yüksek teknolojili ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre 5,7 milyar dolar arttığını belirten Bolat, bu ürünlerin toplam ihracat içindeki payının yüzde 43,7'ye yükseldiğini kaydetti.

Eylül ayında 26 alt sektörün 19'unda ihracat artışı gerçekleşirken, ocak-eylül döneminde 26 sektörün 18'inde artış görüldü.

OTOMOTİV VE KİMYA İHRACATINDA ARTIŞ

Eylül ayında otomotiv ihracatı yüzde 7,7 artışla 3,9 milyar dolara, kimyevi maddeler ve mamulleri ihracatı yüzde 25 artışla 3,1 milyar dolara yükseldi.

Savunma ve havacılık sanayisi ihracatı yüzde 10,7 artarak 634,1 milyon dolara çıkarken, gemi ve yat ihracatı yüzde 21,3 azalarak 181,4 milyon dolara geriledi.

Madencilik ihracatı ise yüzde 24,2 artışla 682,6 milyon dolar oldu.

Ocak-eylül döneminde otomotiv ihracatı yüzde 3,1 artışla 31,1 milyar dolara, kimyevi maddeler ve mamulleri ihracatı yüzde 6,4 artışla 25,8 milyar dolara yükseldi. Savunma ve havacılık sanayisi ihracatı yüzde 15,6 artarak 6,9 milyar dolara, gemi ve yat ihracatı yüzde 34,7 artarak 2 milyar dolara çıktı.

İHRACATTA EN FAZLA ARTIŞ ELEKTRİKLİ MAKİNELERDE

Ocak-eylül döneminde ihracatı en fazla artan fasıl, 2,2 milyar dolarlık artışla elektrikli makina ve cihazlar oldu.

Bunu 1,1 milyar dolarlık artışla plastikler ve mamulleri, 1,1 milyar dolarla yenilen meyveler, 1 milyar dolarla gemiler ve 992 milyon dolarla motorlu kara taşıtları izledi.

Aynı dönemde ihracatı en fazla gerileyen kalemler ise 746 milyon dolarla inorganik kimyasallar, 401 milyon dolarla hava ve uzay taşıtları, 309 milyon dolarla hububat, 247 milyon dolarla kakao ve 207 milyon dolarla mobilya oldu.

AVRUPA BİRLİĞİ TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜK İHRACAT PAZARI

Ocak-eylül döneminde Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı bölge AB-27 oldu. Bu bölgeye ihracat yüzde 2,1 artarak 88,5 milyar dolara ulaştı.

AB-27'yi yüzde 9,4 artışla 33,2 milyar dolara ulaşan diğer Avrupa ülkeleri ve yüzde 0,4 artışla 32 milyar dolara çıkan Yakın ve Orta Doğu ülkeleri takip etti.

Kuzey Amerika'ya ihracat yüzde 13,5 artışla 15 milyar dolara, diğer Asya ülkelerine ihracat ise yüzde 10,9 artışla 16,4 milyar dolara yükseldi.

Buna karşılık Körfez ülkelerine ihracat, bölgedeki savaşın etkisiyle yüzde 4,6 azalarak 21,5 milyar dolara geriledi.

OECD ülkelerine ihracat yüzde 4,9 artarak 111,3 milyar dolara, İslam İşbirliği Teşkilatı ülkelerine ihracat ise yüzde 3,1 artışla 54,6 milyar dolara ulaştı.

İTHALAT 9 AYDA 282 MİLYAR DOLARA YAKLAŞTI

Eylül ayında mal ithalatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,9 artarak 31 milyar 208 milyon dolar oldu.

Ocak-eylül döneminde ithalat yüzde 5,4 artışla 281 milyar 998 milyon dolara yükseldi. Dış ticaret açığı ise yüzde 5,8 artarak 71 milyar 25 milyon dolar oldu.

İhracatın ithalatı karşılama oranı yılın ilk 9 ayında yüzde 74,8 olarak gerçekleşti.

Eylül ayında dış ticaret açığı ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,8 azalarak 5,2 milyar dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 83,2 ile son 14 ayın en yüksek seviyesine çıktı.

Altın ve enerji hariç tutulduğunda bu oran yüzde 97,7 olarak hesaplandı.

ENERJİ İTHALATINDAKİ ARTIŞ DİKKAT ÇEKTİ

Eylül ayında ithalat artışında enerji fiyatlarındaki yükseliş etkili oldu. 27. fasıl ithalatı yüzde 50,4 artarak 6,8 milyar dolara yükseldi.

Buna karşılık altın ithalatı yüzde 82,8 azalarak 429,7 milyon dolara, otomotiv ithalatı ise yüzde 13,8 gerileyerek 3,5 milyar dolara düştü.

Ocak-eylül döneminde mineral yakıt ithalatı 6,6 milyar dolar, elektrikli makina ve cihaz ithalatı 3,2 milyar dolar, bakır ve bakırdan eşya ithalatı 1,8 milyar dolar arttı.

Aynı dönemde kıymetli ve yarı kıymetli taş ithalatı 5,3 milyar dolar, motorlu kara taşıtları ithalatı 4,6 milyar dolar ve hava ve uzay taşıtları ithalatı 497,9 milyon dolar azaldı.

İTHALAT ARTIŞININ TEMEL KAYNAĞI ARA MALLARI

Ocak-eylül döneminde ara malı ithalatı yüzde 8,5 artarak 200,3 milyar dolara yükseldi. Yatırım malları ithalatı yüzde 2,8 artışla 39,9 milyar dolar olurken, tüketim malları ithalatı yüzde 6 azalarak 41 milyar dolara geriledi.

Bolat, ithalattaki artışın tüketim mallarından ziyade hammadde ve ara malı ithalatından kaynaklandığını belirtti.

Diğer Asya ülkelerinden ithalat yüzde 13,2 artarak 78,6 milyar dolara yükselirken, Kuzey Amerika'dan ithalat yüzde 20,1 artışla 16,2 milyar dolara çıktı.

Buna karşılık AB-27'den ithalat yüzde 1,7 azalarak 83,3 milyar dolar oldu.

YILLIKLANDIRILMIŞ DIŞ TİCARET AÇIĞI 96 MİLYAR DOLAR

Yıllıklandırılmış mal ihracatı eylül itibarıyla 283 milyar 727 milyon dolar, mal ithalatı ise 379 milyar 761 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Yıllıklandırılmış dış ticaret açığı 96 milyar dolar oldu. Bu rakam, Mayıs 2023'te ulaşılan 122,2 milyar dolarlık zirveye göre 26,2 milyar dolar daha düşük.

Yıllıklandırılmış ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 74,7 seviyesinde gerçekleşti.