Tarih
4 Ekim 1937: Muhammed Mâzî'nin vefatı (Mısırlı Mutasavvıf ve Âlim)
Onlar, yaşadıkları döneme maddi manevi anlamda damga vurarak iz bırakıp gittiler. Bugün, Mısırlı Mutasavvıf ve Âlim Muhammed Mâzî'yi hayırla yâd ediyoruz.
Ebü’l-Azâim Seyyid Muhammed Mâzî b. Abdillâh Mahcûb b. Ahmed, 2 Kasım 1869’da Mısır’ın Reşîd kasabasında doğdu. Ailesi, Hz. Ali’nin oğlu Hasan’dan gelen ve Fas’ta ilk İslâm hânedanı İdrîsîler’i kuran İdrîs b. Abdullah’a (I. İdrîs) dayanır; anne tarafından da Abdülkādir-i Geylânî vasıtasıyla Hz. Hasan’a ulaşır. Mâzî nisbesi, Fas’taki Ayni-mâzî denen yere nisbetle Mâzî diye anılan büyük dedesinden gelmektedir.
Muhammed Mâzî, Mısır’ın Garbiye vilâyetine bağlı Desûk yakınlarındaki Mahalletüebûali kasabasında büyüdü ve ilköğrenimini burada tamamladı. Daha sonra babasının kendisi ve kardeşleri için özel olarak tuttuğu Ezher müderrislerinden Şeyh Abdurrahman Abdülgaffâr’dan fıkıh, kelâm, nahiv ve hadis okudu. Nahiv alanında derinleşti. Şeyh Muhammed Kaffâs’tan kelâm ve dil, Şeyh Muhammed Hatîb’den fıkıh dersleri aldı. Babasının kütüphanesinden hikmet ve tıp ilimlerine dair eserler okudu. On dört yaşında Rifâî şeyhi Gānim el-Haşşâb’a intisap etti; iki yıl sonra da Ezher’e girdi. Bu sırada mutasavvıfların sohbetlerine katıldı ve Şâzeliyye şeyhi Haseneyn el-Hisâfî’ye intisap etti. Ardından eğitimini Kahire Dârülulûmu’nda sürdürdü. 1890-91’de buradan mezun oldu.
Kahire / Mısır
Mısır’da İngiliz mevcudiyetine şiddetle karşı çıkan Muhammed Mâzî 1919 devrimi sırasında iki defa tutuklandı. Türkiye’de hilâfetin kaldırılmasının ardından bu konuyu görüşmek üzere 20 Mart 1924’te Kahire’de düzenlenen toplantı sonunda kurulan Cemâatü’l-hilâfeti’l-İslâmiyye bivâdi’n-Nîl’in başına getirildi.
Şâzeliyye tarikatının Azemiyye (Azâyimiyye) kolunun kurucusu Muhammed Mâzî, 28 Receb 1356’da (4 Ekim 193 7) Kahire’de vefat etti, Sultânü’l-Hanefî Camii’nin yanındaki zâviyesine gömüldü.