Çanakkale'nin Çan ilçesine bağlı Bahadırlı Köyü sınırlarındaki 86 bin yıllık İnkaya Mağarası'nda termal dronla yapılan taramalarda, en az 130 metre uzunluğunda ve yaklaşık 30 metre genişliğinde bir çakmaktaşı kütlesi tespit edildi. Kazı Başkanı Prof. Dr. İsmail Özer, "Bu dünyadaki nadir örneklerden biri. Bu, Paleolitik Çağ insanlarının doğrudan doğruya ham madde olarak kullandıkları kaynak aslında ve aynı zamanda onların mağarasını da meydana getiriyor" dedi.

Yoğun bitki örtüsüyle kaplı alanda ekip, mağaradaki kayalıkların sınırını tespit etmeye çalışıyor. Özer'in aktardığına göre kayaların bir bölümü yıkılmış durumda, bir bölümü ise toprağın altında devam ediyor.

Kazı alanında termal dronla yapılan analizler hakkında bilgi veren Özer, "Termal dronlarla en azından toprak altında da 1-2 metreye kadar olan ısı farklılıklarına bakarak onları da tespit etmeye çalışıyoruz. Şu anda yaptığımız tespitler bize bu gördüğümüz kayalıkların en az 130 metre uzunluğunda, yaklaşık da 30 metre genişliğinde bir kütle meydana getirdiğini söylüyor" diye konuştu.

'Müsrifçe terk ettiklerini görüyoruz'

Kazı başkanı, İnkaya sakinlerinin hiçbir efor harcamadan mağara kayalıklarından kopardıkları parçalarla günlük ihtiyaç duydukları ham maddeleri ürettiğini, ardından bunları müsrifçe terk ettiğini söyledi. Özer bu alışkanlığı Neandertal davranışlarıyla karşılaştırdı: "Normal Neandertal davranışlarında ham maddeleri çok uzak mesafelerden getirdikleri için yontma taş aletler ham maddenin genelde son parçasına kadar büyük bir dikkatle özenle kullanılır. Burada hemen mağara kayalıkları ana ham madde kaynağı olduğu için de bazen birkaç kilo büyüklüğündeki bir çekirdeğin üzerinden tek bir çıkarım yapılarak terk edildiğini bile görebiliyoruz."

Sıcak su kaynağı mikro klima sağlamış olabilir

Dönem insanının İnkaya'yı tercih etmesinin sebeplerinden birinin jeotermal kaynaklar olduğunu vurgulayan Özer, "Muhtemelen onların yaşadığı dönemde de çok yakında bir jeotermal kaynak, sıcak su kaynağı vardı" dedi. Sıcak suyun mikroorganizmaların bolca bulunabileceği ve çoğalabileceği bir ortam yaratarak insanlara bir tür mikro klima sunduğunu belirten Özer, buzul dönemi insanı için eşsiz bir yaşam ortamı oluşturan aynı koşulların, organik kalıntıların zaman içinde çürüyüp yok olmasına da yol açtığını ifade etti.

Mağara 2016'daki yüzey araştırmasında bulundu

Mağara, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji Bölümü Paleoantropoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Özer başkanlığında 2016 yılında yapılan 'Muğla ve Çanakkale İlleri Yüzey Araştırması' sırasında bulundu. Paleolitik Çağ insanlarının Anadolu ile Balkanlar arasındaki olası karşılıklı göçlerine ışık tutacak mağarada, 2017-2020 yılları arasında Çanakkale Troya Müze Müdürlüğü Başkanlığı önderliğinde uluslararası bir ekiple dönemsel kazılar yapıldı.

Kazı, 2021 yılından itibaren Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsüne çevrildi. Çalışmalar; Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün izin ve destekleriyle, Bakanlığın maddi desteklerinin yanı sıra Ankara Üniversitesi Rektörlüğü, Çanakkale Valiliği, Truva Bakır Maden İşletmeleri A.Ş. ve T-Design Mühendislik Şirketi'nin maddi destekleriyle bu yıl da sürüyor.

Kazının 10'uncu sezonuna ulaştığını belirten Özer, planlarını şöyle aktardı: "Önemli planlamalarımızdan bir tanesi de 10'uncu yıl sonunda bir monograf çalışması yapmak. Kazının ilk yılından itibaren bütün bulgular ve daha önce Çanakkale'de 7 yıl boyunca yaptığımız yüzey araştırmaları bulguları ile birlikte genel bir değerlendirme yapmak. Onu da önümüzdeki yıl içerisinde yayınlamayı planlıyoruz."