İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2026 Nobel Fizik Ödülü'nün sahibini açıkladı.

Ödül, IceCube Nötrino Gözlemevi'ne yaptığı belirleyici katkılar ve astrofiziksel kökenli yüksek enerjili nötrinoların keşfi nedeniyle 82 yaşındaki Belçika asıllı Amerikalı parçacık fizikçisi Francis Halzen'e verildi.

YÜKSEK ENERJİLİ NÖTRİNOLARIN TESPİT EDİLMESİNİ SAĞLADI

Francis Halzen, Güney Kutbu'nda bulunan IceCube Nötrino Gözlemevi'nin geliştirilmesindeki öncü çalışmalarıyla tanınıyor.

Halzen'in liderliğinde yürütülen çalışmalar, evrenin uzak bölgelerinden gelen ve "hayalet parçacıklar" olarak anılan yüksek enerjili nötrinoların tespit edilmesini sağladı. Bu keşif, evrenin anlaşılmasında yeni bir gözlem alanının önünü açtı.

Belçika'da 1944'te doğan Francis Halzen, Wisconsin-Madison Üniversitesinde parçacık fiziği, astrofizik ve kozmoloji alanlarında çalışmalar yürütüyor.

Halzen, Belçika'daki Leuven Üniversitesinden 1966'da yüksek lisans, 1969'da doktora derecesini aldı. 1972'den bu yana Wisconsin-Madison Üniversitesinde görev yapan Halzen, IceCube Nötrino Gözlemevi'nin baş araştırmacısı olarak çalışmalarını sürdürüyor.

Halzen, 1987'de IceCube'un öncülü kabul edilen Güney Kutbu'ndaki AMANDA nötrino teleskobu üzerinde çalışmaya başladı. Bu çalışmalar daha sonra IceCube'un kurulmasına uzanan sürecin temelini oluşturdu.

12 MİLYON İSVEÇ KRONU ÖDÜL KAZANDI

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2026 Nobel Fizik Ödülü'nün 12 milyon İsveç Kronu tutarında para ödülü içerdiğini açıkladı. Bu miktar yaklaşık 1,2 milyon dolara karşılık geliyor.

NOBEL ÖDÜLLERİ HAKKINDA

İsveçli Alfred Nobel'in vasiyeti üzerine ölümünden sonra, 29 Haziran 1900'de kurulan Nobel Vakfının insanlığa hizmette bulunanlara verdiği ödüller, dünyada en saygın ödüller olarak kabul ediliyor.

Nobel Ödülleri, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi tarafından fizik, kimya, edebiyat, barış ve tıp olmak üzere 5 dalda en başarılı kabul edilen kişiler veya kuruluşlara veriliyor.

Bunlara ek olarak Nobel Ekonomi Ödülü, 1968'de İsveç Merkez Bankasının Alfred Nobel'in anısına ekonomi dalında da ödül verilmesini kararlaştırmasıyla ilk kez 1969'da verildi.

Nobel Ödülleri, her yıl Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenen törenle sahiplerine teslim ediliyor.

Öte yandan ödüllerin 1901'deki başlangıcından bu yana verilmediği birkaç yıl oldu. Toplamda 49 defa yapılan ödüllerin verilmediği durumların çoğu Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında gerçekleşti. Ödül törenleri, Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021'de de yapılamamıştı.

NOBEL TAKVİMİ DEVAM EDİYOR

2026 Nobel haftasında fizik ödülünün ardından kimya ödülü 7 Ekim'de açıklanacak. Ekonomi ödülü ise 12 Ekim'de sahibini bulacak. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisinin takviminde bu tarihler resmi olarak yer alıyor.

Nobel madalyaları, Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta Stockholm'de düzenlenecek törenle sahiplerine takdim edilecek.