Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, son dönemde para piyasası ve benzeri fonlardan çıkışlar yaşandığını, bu çıkışların büyük oranda mevduata yöneldiğini söyledi. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda milletvekillerine sunum yapan Karahan, özellikle ikinci çeyrekten itibaren TL mevduata girişlerin hızlanmasıyla TL mevduatın payının yüzde 61'in üzerine çıktığını bildirdi.

Sıkı para politikası duruşu ile destekleyici makro ihtiyati araç setinin yurt içi yerleşiklerin TL mevduat tercihinde etkili olduğunu belirten Karahan, "Mevduata yönelime para birimi kompozisyonunda baktığımızda TL tercihinin mevcut TL payı ile uyumlu olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla TL payı yatırım fonları dahil ve hariç olarak yüzde 61 seviyesinde kalmaya devam ediyor" dedi.

Temmuzdan itibaren enflasyonun ana eğiliminde gerileme

Karahan, yıl içindeki jeopolitik belirsizlikler nedeniyle dezenflasyon sürecinin ivme kaybetmekle birlikte sürdüğünü anlattı. Sıkı para politikası sayesinde iç talepteki yavaşlamanın belirginleştiğini, para politikasının doğrudan etkilediği kalemlerde enflasyondaki yavaşlamanın daha net gözlendiğini aktaran Karahan, arz yönlü şoklar nedeniyle bu iyileşmenin manşet enflasyona yansımasının sınırlı kaldığını ifade etti. Karahan'a göre savaşın etkilerinin belirginleştiği mart-haziran döneminde enflasyonun ana eğilimi yükseldi; temmuz ayından itibaren ise yeniden gerileme görüldü.

"Şokların etkisi hafifledikçe, sıkı para politikası duruşumuzun katkısıyla, dezenflasyon sürecinin yeniden ivme kazanacağını öngörüyoruz" diyen Karahan, enflasyon beklentileri ile fiyatlama davranışlarının dezenflasyonun seyri açısından önemini koruyacağını kaydetti.

Sıkı duruşun enflasyon beklentilerindeki bozulmayı sınırlı tuttuğunu söyleyen Karahan, "Fiyat istikrarı sağlanana kadar gerekli sıkı para politikası duruşunu kararlılıkla sürdüreceğimizi vurgulamak isterim. Zira, bir kez daha altını çizmek isterim ki kalıcı fiyat istikrarının sağlanması, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşuldur" ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı'na alternatif rotalarda riskler arttı

ABD-İran savaşı nedeniyle enerji fiyatlarındaki yüksek seyrin sürdüğünü belirten Karahan, küresel tedarik zincirlerinde aksamaların devam ettiğini söyledi. Küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'na alternatif ticaret yollarında risklerin son dönemde arttığını aktaran Karahan, rotaların uzaması ve sigorta maliyetlerindeki artışla navlun maliyetlerinin keskin biçimde yükseldiğini anlattı.

Karahan, gerek enerji gerekse enerji dışı emtia fiyatlarının savaş öncesine kıyasla yüksek düzeylerini koruduğunu, El Nino iklim olayının tarımsal emtia fiyatlarını olumsuz etkilediğini, ithalat fiyatlarının da savaş sonrasında belirgin ölçüde arttığını söyledi. Küresel büyümenin 2026'da ivme kaybetmesinin beklendiğini aktaran Karahan, 2027'de baz etkilerinin de katkısıyla büyüme görünümünde bir miktar toparlanma öngörüldüğünü belirtti.

Cari açık ikinci çeyrekte geriledi

Yurt içi göstergelere de değinen Karahan, 2026'nın ikinci çeyreğinde kuvvetli artış gösteren sanayi üretiminin temmuz itibarıyla üçüncü çeyrekte azaldığını, hizmet üretiminin ise aynı dönemde arttığını, kapasite kullanım oranının tarihsel ortalamasının altındaki seyrini sürdürdüğünü açıkladı. Karahan, üçüncü çeyrekte manşet işsizlik oranının yataya yakın seyrettiğini, oranın geçmiş dönem ortalamalarının hayli altında olmasına karşın geniş tanımlı göstergelerin yüksek seviyesini koruduğunu, ilan başına başvuru verilerinin de yüksek seyrettiğini söyledi.

Cari açığın ikinci çeyrekte olumsuz dış koşullara rağmen gerilediğini ve milli gelire oranla tarihsel ortalamaların altında seyrettiğini aktaran Karahan, enerji hariç dış ticaret dengesindeki iyileşmenin 12 aylık birikimli açığın sınırlı gerilemesinde rol oynadığını anlattı. "Olumsuz dış koşullara rağmen, üçüncü çeyrekte cari açıktaki artışın daha sınırlı düzeyde olacağını tahmin ediyoruz" diyen Karahan, bu tahminde ılımlı seyreden dış ticaret açığı ile turizm gelirlerindeki toparlanmanın etkili olacağını, yüksek enerji fiyatlarının ise artan enerji ithalatı ve zayıflayan dış talep kanallarından dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü risk taşıdığını belirtti.

Usta: Kanunun bu hükümleri uygulanmıyor

Komisyon, 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu gereğince Merkez Bankası'nın faaliyetlerini dinlemek üzere AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Usul üzerine söz alan İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, komisyonun sermaye piyasasındaki işlemlere ilişkin başlatılan soruşturma nedeniyle toplanması ve ilgili kurumların gelip milletvekillerini bilgilendirmesi gerektiğini ifade etti.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun 129'uncu maddesine göre SPK'nin yılda en az bir defa komisyona bilgi verme yükümlülüğü bulunduğunu, bu konuda bir sınırlama olmadığı için bilgilendirmenin birden fazla da olabileceğini, aynı hükmün BDDK'nin kanununda da yer aldığını söyleyen Usta, BDDK'nin hazırladığı bilgilendirme raporunun üyelere dağıtılmasının yeterli olmadığını savunarak "Kanunun bu hükümleri uygulanmıyor" dedi. Komisyon Başkanı Muş ise kurumların komisyona yazılı raporlar sunduğunu, fiziki dinleme meselesini değerlendireceğini söyledi.

Karahan'ın sunumunun ardından toplantı, milletvekillerinin değerlendirmeleri ve sorularıyla sürüyor.