Booking, Expedia ve Airbnb gibi yabancı platformların Türkiye'deki faaliyetlerini kurala bağlayan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi. Teklif, platformlara izin belgesi alma, Türkiye'de temsilci bulundurma, turizm payı ve dijital vergi ödeme zorunluluğu getiriyor.

Genel Kurulda görüşülecek teklif, kabul edilerek yasalaşması halinde 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.

Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, düzenlemeyle uluslararası platformların hukuki ve mali sorumluluklarının açıkça belirlendiğini, tüketici haklarını koruyan ve kamu denetimini güçlendiren bir yapının hedeflendiğini söyledi. Alpaslan, "Tüketicinin hakkını koruyan, kayıtlı işletmeleri gözeten ve haksız rekabeti önlemeyi hedefleyen bir hukuki çerçeve oluşturuyoruz" dedi.

Yurt içi satışlarda komisyona yüzde 17 üst sınır öngörülüyor

Düzenlemeyle yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alacağı komisyona yüzde 17 üst sınır getirilmesi planlanıyor. Teklifin yasalaşması halinde bu satışlarda komisyon, hizmetin vergiler hariç bedelinin yüzde 17'sini aşamayacak.

Alpaslan, "Dijital platformlar üzerinden yapılan konaklama rezervasyonlarında, konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopajı beyan etme ve ödeme yükümlülüğü hizmeti sunan otelde olacak" dedi.

Platformlardan turizm payı alınabilmesi için 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun'da da değişiklik öngörülüyor. Alpaslan mali yükümlülükleri şöyle anlattı: "Teklifin yasalaşmasıyla platformlar vergi yükümlülüklerini yerine getirecek, izin belgesi bedelini ödeyecek ve turizm payı verecek. Türkiye turizminden gelir elde eden bu kuruluşların ülkemizin tanıtımına da katkı sağlamasını kurala bağlıyoruz."

İzin belgesi iki yıl geçerli, bedeli 5 milyon lira

Yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından iki yıl süreli izin belgesi alması zorunlu hale getiriliyor. Belge bedeli 5 milyon lira olarak belirleniyor; tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak.

Başvurularda dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcunun bulunmaması, Türkiye'de temsilci atanması, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresinin bildirilmesi ve belge bedelinin ödenmesi şartları aranacak. Alpaslan, "Platformların ülkemizdeki faaliyetleri için ulaşılabilir ve resmî tebligat yapılabilir bir muhatap bulunmasını zorunlu tutuyoruz" ifadesini kullandı.

Doğrudan satış turizm belgeli tesis, izinli konut ve uçak biletiyle sınırlı

Teklife göre platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesislerinin, turizm amaçlı kiralama izinli konutların ve uçak biletlerinin satışını yapabilecek. Münhasıran seyahat acentalığı kapsamındaki diğer hizmetler, 1618 sayılı Kanun uyarınca yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulacak. Araç kiralama işlemleri ise Ticaret Bakanlığından yetkili işletmeler aracılığıyla yapılacak.

Alpaslan, "Platformların hangi hizmeti, hangi şartlarla sunabileceğini teklifte açıkça belirledik" diyerek bu alanlarda hizmet sunumunu Türkiye'de yetkilendirilmiş işletmelere bağladıklarını söyledi.

Uyuşmazlıklarda Türk hukuku, başvurmayana erişim engeli öngörülüyor

Platformların bu faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklarda münhasıran Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor. Alpaslan, vatandaşların satın aldıkları hizmetle ilgili hak arama süreçlerinin hukuki zemininin açıkça belirlendiğini vurguladı ve "Tüketicilerimiz açısından temel güvencelerden birini bu şekilde oluşturuyoruz" dedi.

Yükümlülüklere aykırı faaliyetler için idari para cezaları ve erişimin engellenmesi yaptırımları öngörülüyor. Halihazırda Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvurması gerekecek. Başvuruda bulunmayan veya başvurusu reddedilen platformlar hakkında erişimin engellenmesi hükümleri uygulanacak.

Kanunun uygulanmasına ilişkin alt mevzuatı Kültür ve Turizm Bakanlığı hazırlayacak. Alpaslan düzenlemenin temel yaklaşımını şu sözlerle aktardı: "Bu teklifle dijital turizm hizmetlerini izin, kayıt ve denetim esasına dayandırıyoruz. Tüketicilerimizin haklarını ve sektörümüzün kurallı işleyişini gözeten bir yapı oluşturuyoruz."