Türkiye’den genç bir mühendisin imzasını taşıyan çalışma, Mars araştırmalarında veri aktarımının daha verimli hale getirilmesine yönelik dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Matematik Mühendisliği Bölümü mezunu Aybüke Sude Buzkıran, Tumbleweed Mars ekibinde yürüttüğü araştırmayla Mars yüzeyindeki keşif araçlarının topladığı bilimsel verilerin Dünya’ya aktarılmasında yapay zekâdan yararlandı.

Mars’taki iletişim darboğazına Türk mühendisten çözüm

Mars yüzeyinde aynı anda görev yapan çok sayıda keşif aracının veri göndermesi, sınırlı bağlantı kapasitesi ve bant genişliği nedeniyle önemli bir planlama sorununu beraberinde getiriyor.

Buzkıran’ın birinci yazar olarak yer aldığı araştırmada geliştirilen yapay zekâ destekli sistem, keşif araçlarının mevcut durumunu değerlendirerek veri aktarımını dinamik biçimde planlıyor.

Algoritma; araçların batarya seviyelerini, hafızalarında bulunan veri miktarını ve görevlerin öncelik derecelerini anlık olarak değerlendiriyor. Ardından hangi keşif aracının ne zaman ve ne miktarda veri göndermesi gerektiğini belirliyor.

Kritik verilerin aktarımında yüzde 91’lik artış

Çalışmada gerçekleştirilen simülasyonlar dikkat çekici bir sonuç ortaya koydu.

Geliştirilen yapay zekâ modelinin özellikle kritik şartlardaki keşif araçlarından elde edilen önemli bilimsel verilerin aktarım oranını yaklaşık yüzde 91 artırdığı belirlendi.

Bu sonuç, derin uzay görevlerinde yalnızca veri toplamanın değil, sınırlı haberleşme imkânları içerisinde hangi verinin önce Dünya’ya gönderileceğinin belirlenmesinin de büyük önem taşıdığını gösterdi.

Antalya’da dünyaya anlattı

Ordulu genç mühendis, çalışmasını 5-9 Ekim tarihlerinde Antalya’da düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi IAC 2026 kapsamında uluslararası uzmanlara sundu.

Dünyanın farklı ülkelerinden uzay ajansları, bilim insanları, mühendisler ve astronotları bir araya getiren kongrede Buzkıran’ın araştırması sözlü sunum hakkı kazandı.

Ordu’dan Mars’a uzanan başarı

İTÜ’de aldığı mühendislik eğitimini uzay teknolojileri ve yapay zekâyla buluşturan Aybüke Sude Buzkıran’ın çalışması, Türkiye’den genç mühendislerin küresel uzay araştırmalarında üstlenebileceği rolü de ortaya koydu.

Mars görevlerinde iletişim kaynaklarının daha etkin kullanılmasını hedefleyen araştırmanın, gelecekte çok sayıda keşif aracının eş zamanlı görev yapacağı gezegen araştırmalarına katkı sağlaması bekleniyor.