Kahverengi kokarcayla biyolojik mücadele için 2026 yılında 3 bin 500 sülün doğaya salındı. Samsun'un Tekkeköy ilçesindeki Gelemen Sülün Üretim Merkezi'nde yetiştirilen kuşların 2 bin 900'ü Ordu'nun çeşitli ilçelerinde kokarcayla mücadele amacıyla belirlenen alanlara, 600'ü ise Samsun'da uygun yaşam alanlarına bırakıldı.

Doğa Koruma ve Millî Parklar 11. Bölge Müdürü Resul Doğan, "2026 yılında bize verilen üretim ve salım programı 3 bin 500 bireydi. Bu programı tamamladık" dedi.

Doğan'ın verdiği bilgiye göre kahverengi kokarca son yıllarda özellikle Doğu Karadeniz'de tarım alanlarına, bölgede ağırlıklı olarak fındığa ciddi zarar veriyor; Tarım ve Orman Bakanlığı zararlıya karşı biyolojik mücadele çalışmaları yürütüyor. Doğada böceklerle, larvalarla ve tohumlarla beslenen yabani bir hayvan olan sülünün bu mücadeleye katkı sağlayıp sağlayamayacağı üniversitelerle yürütülen çalışmalarda denendi. Doğan sonucu şöyle aktardı: "Denemeler gerçekleştirildi ve üniversitedeki hocalarımız tarafından sülünün kokarcayla beslendiği tespit edildi."

Salımlar daha çok fındık arazilerinde ve sulak alanlarda yapılıyor

Tespitin ardından sülünler kahverengi kokarcayla mücadelenin bir parçası olarak sahaya yerleştirilmeye başlandı. Doğan, "Bu işlemleri daha çok fındık arazilerinde, sulak alanlarda ve ormanlara bitişik, sülünün habitatına uygun bölgelerde gerçekleştiriyoruz" diye konuştu.

Merkezdeki üretim, anaçlardan yumurta alımıyla başlıyor. Sülünlerin yumurtlama ve üreme dönemi mart ortasından haziran ayına kadar sürüyor. Toplanan yumurtalar kuluçka makinelerine yerleştiriliyor, çıkan yavrular parti parti önce içerideki büyütme kafeslerine alınıyor, büyüdükçe aşamalı olarak farklı alanlara geçiriliyor. Kuşlar biyolojik bağımsızlıklarını kazanana, yani yaklaşık 16-18 haftalık olana kadar merkezde yetiştiriliyor; 3-4 aylık sürenin ardından uygun habitatlara bırakılıyor.

1969'dan bugüne 392 binin üzerinde sülün üretildi

Gelemen'deki istasyon, doğada azalan Kafkas sülünü popülasyonlarını desteklemek ve çoğalmalarını sağlamak amacıyla 1969 yılında Tekkeköy'de kuruldu. İlk anaçlar doğadan yakalanan bireylerden oluşturuldu ve çoğaltma çalışması günümüze kadar sürdü.

Doğan, eldeki istatistiklere göre kuruluştan bugüne 392 binin üzerinde sülün üretildiğini, Samsun'da bu kapsamda 67 bin sülünün doğaya salındığını söyledi. Diğer bireyler, türün doğal yaşam alanı olan Sinop'tan Gürcistan'a uzanan Doğu Karadeniz hattındaki uygun habitatlara yerleştirildi.

Terme'deki tesis tamamlandığında kapasite yıllık 15 bine çıkacak

1969'dan kalma mevcut tesisin kapasitesi, Doğan'ın ifadesiyle ihtiyaçları ve talepleri karşılayacak durumda değil. Bakanlık ve Genel Müdürlük bünyesinde yeni bir tesis için çalışma yürütülüyor. Doğan, Terme'de yapımına başlanan ancak henüz tamamlanmayan üretim istasyonunu hatırlatarak "Önümüzdeki yıl inşallah yatırıma başlayacağız. Bütçesinin de tamamlanacağı yönünde söz aldık" dedi.

Tesis tamamlandığında yıllık üretim kapasitesi 15 bine çıkarılacak. Doğan, "Böylece Doğu Karadeniz'de talep edilen bölgelere daha fazla sülün yerleştirme imkânımız olacak" dedi.