Antalya'nın Kekova Adası açıklarında denizin altında binlerce yıldır saklanan tarih gün yüzüne çıkarılıyor.

Akdeniz Üniversitesi tarafından daha önce bölgede gerçekleştirilen su altı araştırmalarında tespit edilen batıkta 2026 yılında başlatılan kazılar, dikkat çekici sonuçlar verdi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izinleriyle, Antalya Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Akdeniz Üniversitesi'nden Doç. Dr. Hakan Öniz'in bilimsel sorumluluğunda gerçekleştirilen çalışmalarda Erken Tunç Çağı'na ait amforalar ortaya çıkarıldı.

TAM 4 BİN 700 YILLIK

Yapılan incelemeler, deniz tabanından çıkarılan amforaların yaklaşık 4 bin 400 ila 4 bin 700 yıllık olduğunu gösterdi.

Batığın bu tarihlendirmesi, keşfi dünya su altı arkeolojisi açısından son derece önemli hale getirdi.

Araştırmacılar buluntuları dünyanın bilinen en eski gemi batığına ait kalıntılar olarak değerlendiriyor.

Üstelik geminin yolculuk yaptığı dönem, Mısır'daki Büyük Piramit'in inşa edildiği çağlara kadar uzanıyor.

GEMİNİN KENDİSİ YOK OLDU, YÜKÜ KALDI

Binlerce yıl denizin altında kalan geminin ahşap gövdesi günümüze ulaşamadı.

Ancak geminin taşıdığı seramik kaplar ve diğer kalıntılar deniz tabanında varlığını korudu.

Buluntuların yaklaşık 10 metre uzunluğundaki bir ticaret gemisine ait olabileceği değerlendiriliyor.

ÜRDÜN VADİSİ'NDEN KEKOVA'YA

Amforalar üzerinde gerçekleştirilen kil analizleri ise hikâyeyi daha da ilginç hale getirdi.

Analizler, kapların büyük ihtimalle Ürdün Vadisi'ndeki atölyelerde üretildiğini ortaya koydu.

Benzer kapların Mısır'daki Giza, Saqqara ve Abusir piramitlerinin çevresinde, Troya'da ve Girit'te de bulunmuş olması, 4 bin 700 yıl önce Doğu Akdeniz'de düşünüldüğünden çok daha geniş bir deniz ticareti ağının bulunduğuna işaret ediyor.

Araştırmacılar geminin Levant kıyılarındaki bir limandan yola çıktığını, Troya veya Girit yönünde ilerlerken Kekova açıklarında battığını değerlendiriyor.

AMFORALARIN İÇİNDE NE VARDI?

Araştırmanın cevap aradığı önemli sorulardan biri de geminin ne taşıdığı.

Amforaların zeytinyağı veya şarap gibi ürünlerin taşınmasında kullanılmış olabileceği üzerinde duruluyor.

Bazı kaplarda taşınan maddelerden kalan izlerin bulunduğu da belirtilirken, yapılacak incelemelerin geminin yükü hakkında daha ayrıntılı bilgiler ortaya çıkarması bekleniyor.

BİR AMFORA HER ŞEYİ DEĞİŞTİRDİ

Batıktan çıkarılan kaplardan biri ise diğerlerinden oldukça farklı.

Üzerinde 9 farklı işaret ve gövdesinde 2 delik bulunan özel amfora araştırmacıların dikkatini çekti.

İlk incelemeler, bunun sıradan bir yük kabı olmayabileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar kabın peynir veya tereyağı üretmek amacıyla kullanılan bir yayık olabileceğini değerlendiriyor.

4 BİN 700 YIL ÖNCE GEMİDE KEÇİ Mİ BESLİYORLARDI?

Bu ihtimal bilim insanlarının önüne çok daha ilginç bir senaryo çıkardı.

Erken Tunç Çağı denizcileri uzun yolculuklarında gemilerine canlı keçiler almış olabilir.

Denizcilerin yolculuk sırasında hayvanları sağdığı ve elde ettikleri sütten peynir veya tereyağı ürettiği ihtimali üzerinde duruluyor.

Kesinleşmesi için daha fazla araştırma gereken bu olasılık, yaklaşık 4 bin 700 yıl önce denize açılan insanların günlük yaşamına ilişkin sıra dışı bir pencere açıyor.

“DENİZİN DİBİNDE BİR ZAMAN KAPSÜLÜ”

Kazı çalışmalarının bilimsel sorumluluğunu yürüten Doç. Dr. Hakan Öniz, batığı “denizin dibindeki bir zaman kapsülü” olarak nitelendirdi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da keşfin önemine dikkat çekerek çalışmalarla ilgili, “Mavi Vatan'da, dünyanın en eski batığının izlerini gün yüzüne çıkarıyoruz” açıklamasını yaptı.

Kekova'nın derinliklerinde binlerce yıl boyunca saklanan batık, yalnızca bir geminin son yolculuğunu değil, 4 bin 700 yıl önce Akdeniz'de ticaret yapan ve denizlerde yaşayan insanların hikâyesini de yeniden gün yüzüne çıkarıyor.