Türkiye’yi yasa boğan çocuk ölümleri, belirti vermeden gelişen kalp krizlerini yeniden gündeme taşıdı. 11 yaşındaki Hamza, 6 yaşındaki Eylül ve Muhammed Yusuf’un ardından aileler, çocuklarda önceden belirti görülmeden kalp krizinin nasıl yaşanabildiğini sorguluyor.

11 yaşındaki Hamza Baydur, Aydın'ın Köşk ilçesinde kaldığı öğrenci yurdunda geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Hem öğrenim gören hem de hafızlık eğitimi alan küçük Hamza’nın sabah saatlerinde odasındaki arkadaşları tarafından hareketsiz halde bulunmasının ardından yapılan kontrollerde, doğuştan kalp rahatsızlığı bulunduğu öğrenildi ve kalp krizi geçirdiği belirlendi.

Ani ölümüyle ailesini, arkadaşlarını ve tüm sevenlerini yasa boğan 11 yaşındaki Hamza Baydur, kılınan cenaze namazının ardından gözyaşları içinde Akçaköy Mahalle Mezarlığı'nda toprağa verildi.

 

YUSUF VE EYLÜL’Ü DE KALP KRİZİNDEN KAYBETMİŞTİK

Geçtiğimiz nisanda Diyarbakır’da Cumhuriyet İlköğretim okulu 1/A sınıfı öğrencisi Eylül Karadağ, evinde geçirdiği kalp krizi sonucu vefat etmişti. 6 yaşındaki çocuğun ölümü, ailesini ve sınıf arkadaşlarını yasa boğmuştu.

Geçtiğimiz mayısta da 6 yaşındaki Muhammed Yusuf Celbek geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetmişti. Siirt'in Baykan ilçesinde yaşayan Muhammed Yusuf Celbek, evinde rahatsızlanarak hastaneye kaldırılmıştı. Kalp krizi geçirdiği belirlenen çocuk, önce Diyarbakır’a, ardından ambulans helikopterle Ankara’ya sevk edilmişti. Daha önce herhangi bir sağlık sorunu olmadığı belirtilen Muhammed Yusuf, doktorların tüm çabalarına rağmen kurtarılamamıştı.

Küçük çocukların kalp krizi geçirmesine, kalp krizi sebebiyle hayatını kaybetmesine alışık değiliz. Bu sebeple Muhammed Yusuf, Eylül Karadağ ve küçük Hamza’nın vefat haberi hepimizi hüzne boğarken bir yandan da endişelendirdi.

Herkesin aklında aynı sorular dönüyor: Çocukluk çağında kalp krizi nasıl mümkün olabiliyor? Çocuklarda herhangi bir belirti ya da sağlık sorunu olmadan kalp krizi yaşanması normal mi?

 

ÇOCUKLARDA KALP KRİZİ ARTIŞ GÖSTERİYOR

Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Emrah Özdemir, kalp krizinin dünyada hâlâ en ölümcül hastalıkların başında geldiğini, yıllar geçtikçe kalp krizlerini daha erken yaşlarda görmeye başladığımızı ve en önemlisi çocukluk çağında kalp krizleri çok sık görülmese de son yıllarda bu vakalarda artışın dikkat çektiğini ifade etti.

 

ÇOCUK ÇAĞI KALP KRİZLERİNİN NEDENLERİ

Çocuk çağı kalp krizlerinin nedenlerini ve risk faktörlerini anlatan Özdemir, “Çocukluk çağı kalp krizlerinin nedenlerine baktığımızda; kalp damarlarında iltihaplanma ve balonlaşma ile seyreden Kawasaki hastalığı, genetik geçişli ve çok yüksek kötü kolesterol düzeyleriyle bilinen ailesel hiperkolesterolemi, doğuştan koroner arterlerin farklı yerden çıkması gibi durumlar önemli risk faktörleri arasında yer alıyor” dedi ve ekledi:

“Bunun yanı sıra kalp kası iltihaplanması yani miyokardit de ciddi bir risk oluşturuyor. Miyokardit çoğu zaman sessiz ve sinsi ilerleyen bir hastalık. Genellikle gribal enfeksiyonlardan 2–3 hafta sonra ortaya çıkabiliyor. Miyokardit nefes darlığı, çarpıntı ve kalp yetmezliği gibi şikâyetlere yol açabildiği gibi ani gelişen ritim bozuklukları nedeniyle ani kalp ölümlerine de neden olabiliyor.”

 

ERKEN UYARI İŞARETLERİ

Çocuklarda kalp sağlığıyla ilgili erken uyarı belirtilerini de anlatan Doç. Dr. Emrah Özdemir, “Özellikle ailesinde erken yaşta kalp krizi geçiren veya yüksek kolesterol bulunan çocukların mutlaka bir kardiyoloji değerlendirmesinden geçmesi gerekiyor. Çocuğun göz çevresinde sarı renkli ksantelazma dediğimiz yağ birikimleri ya da eklem yerlerinde şişlikler görülüyorsa bu durum yüksek kolesterolün önemli bir göstergesi olabilir” ifadelerine yer verdi.

Özdemir şunları söyledi:

“Bu nedenle çocuklarda kolesterol tahlili yapılmalı ve gerekirse ekokardiyografi ile kalp fonksiyonları değerlendirilmelidir. Ayrıca çocukta erken yorulma, çarpıntı, eforla gelen göğüs ağrısı, dudaklarda ve el uçlarında morarma ya da gece uykudan uyandıran nefes darlığı gibi belirtiler varsa mutlaka bir kardiyolog muayenesi şart.”

Çok yüksek LDL (kötü kolesterol) düzeyleriyle seyreden ailesel hiperkolesterolemi hastalığında, çocuklar henüz 10’lu yaşlara bile gelmeden kalp ve beyin damarlarında ciddi darlıklar ve tıkanıklıklar gelişebiliyor. Bu genetik geçişli bir hastalık olduğu için ailede böyle bir öykü varsa çocukların erken yaşta taranması büyük önem taşıyor.

Doç. Dr. Emrah Özdemir

 

ÇOCUKLARDA ÖLÜM RİSKİ DAHA YÜKSEK

Özdemir, “Erişkinlerde kalp damarları zaman içinde yavaş yavaş daraldığı için kalp kendini bir ölçüde hazırlayabiliyor ve kollateral dediğimiz alternatif damarlar geliştirebiliyor. Ancak çocuklarda ve genç erişkinlerde kalp bu sürece hazırlıksız yakalandığı için kalp krizleri çok daha yüksek ölüm riski taşıyabiliyor” dedi.

 

KRİTİK OKUL VE AVM UYARISI

Okullarda ve evlerde bu tür acil durumlara karşı alınabilecek önlemlerden de bahseden Doç. Dr. Özdemir şunları söyledi:

-- Bu tür ani kalp durmalarına karşı toplumda farkındalığın artırılması gerekiyor. Kalp krizlerinde en önemli ölüm nedeni ritim bozuklukları. Bu nedenle otomatik şok verebilen taşınabilir defibrilatör cihazlarının okullara, AVM’lere ve kalabalık alanlara yerleştirilmesi büyük önem taşıyor. Bu cihazlarla birlikte temel yaşam desteği eğitiminin de küçük yaşlardan itibaren verilmesi gerekiyor.

-- Çünkü kalp krizi geçiren ya da kalbi duran bir kişiye ilk dakikalarda müdahale edilmesi hayati önem taşıyor. Cihazın kullanımını bilen ve temel yaşam desteğini uygulayabilen bireyler sayesinde birçok hayat kurtarılabilir.