Samsun'un Çarşamba ilçesine bağlı Hasbahçe Mahallesi'nde, Göğceli Mezarlığı'nın içinde yer alan Göğceli Camii'nde Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün 16 Şubat 2026'da başlattığı restorasyon sürüyor. 1206 yılında çivi kullanılmadan ahşap yığma tekniğiyle inşa edilen caminin, 550 takvim günü sürecek çalışmanın ardından ibadete açılması ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne teklif edilmesi hedefleniyor.

Restorasyon boyunca yapının hava şartlarından etkilenmemesi için geçici koruyucu çelik çatı oluşturuldu, çevresi de koruma altına alındı. Caminin iç ve dış bölümlerine kurulan iskelelerle özgün yapı elemanlarının korunmasına yönelik çalışmalar yapıldı. İçerideki ahşap kaplama ve karkas sökülürken döşemeler arasındaki moloz ve pislikler temizlendi, demir elemanlar kaldırıldı.

Kiremit çatının yerini hartama alacak

Çalışma kapsamında taşıyıcı ahşap elemanlar sağlamlaştırılacak, gereken bölümlerde ahşap dolgu ve koruyucu uygulamalar yapılacak. Temeldeki ahşap kadron ve temel kirişlemeleri ihya edilerek sağlamlaştırılacak, ahşap döşemeler özgün malzemesine uygun biçimde yenilenecek.

Çatıdaki mevcut kiremit örtü, geleneksel ahşap malzeme olan hartamayla değiştirilecek. Ahşap tavan ve sütunlardaki kalem işi süslemelerde bakım, tamamlama ve konservasyon çalışmaları yapılacak.

"Restorasyon sonrasında ibadete açılacak"

Samsun Vakıflar Bölge Müdürü Hüseyin Uysal, tarihi yapının özgün mimarisine uygun şekilde restore edildiğini belirtti. Uysal, "Göğceli Camii 1206 yılında inşa edilmiş olup yapıda çivi kullanılmadığı için çivisiz cami olarak da bilinmektedir. Karadeniz Bölgesi'nde Anadolu ahşap mimarisinin en güzel örneklerinden birisidir. Ahşap yığma tekniği ile yapılmış ve tavandaki ahşaplarda kök boyaları ile kalem işi nakışlar mevcuttur" dedi.

Restorasyonun 16 Şubat 2026'da başladığını ve 550 gün süreceğini kaydeden Uysal, caminin bu süreçte geçici koruyucu çatı ve metal duvarlarla koruma altına alındığını aktardı. Uysal, "Restorasyon sonrasında ibadete açılacak olan cami UNESCO geçici kültürel miras listesine teklif edilecektir. Vakıflar Genel Müdürlüğü her zaman olduğu gibi bugün de kültürel mirasına sahip çıkmaya devam edecektir" diye konuştu.

Bölgedeki çok sayıda depremi hasarsız atlattı

Caminin ahşap numuneleri üzerinde yapılan testler sonucunda 1206 yılında inşa edildiği belirlendi; önündeki revakın 1335 yılında eklendiği tespit edildi. Yapı, 16 Mayıs 1986'da birinci derecede korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edildi.

Camide kuzey-güney yönünde 14, doğu-batı yönünde 13 metre uzunluğunda tek parça ahşap kalaslar kullanıldığı belirtiliyor. Ahşap tavan ve duvarlardaki kök boyalarıyla yapılan kalem işi süslemeleri bulunan yapı, deprem takozu sistemi sayesinde bölgedeki çok sayıda depremi hasarsız atlatarak günümüze ulaştı.