Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türk müteahhitlerin Afrika kıtasında bugüne kadar toplam taahhüt bedeli yaklaşık 105 milyar dolar olan 2 bin 118 proje üstlendiğini açıkladı. 6'ncı Afrika Tarım ve Gıda Sanayi Zirvesi'nde konuşan Bolat, Türkiye-Afrika ticaret hacminin de 2003 yılında 5,4 milyar dolar seviyesindeyken 2025 itibarıyla 8 kat artarak yaklaşık 40 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

Bolat, kıtayla ticaretin iki yönünü de rakamlarla anlattı: "Aynı dönemde ihracatımız 2,1 milyar dolardan yaklaşık 24 milyar dolara yükselmiş, ithalatımız ise 3,3 milyar dolardan 16 milyar dolara yükselmiştir."

2003'te 4 ticaret müşavirliği vardı, bugün 31 Afrika ülkesinde

Türkiye'nin Afrika Birliği nezdinde 2005'te gözlemci statüsü kazandığını, 2008'de stratejik ortak ilan edildiğini anlatan Bolat, ilişkilerin 2013'ten itibaren Afrika Ortaklık Politikası çerçevesinde yürütüldüğünü söyledi. 2003 yılında oluşturulan strateji için "Bir yol haritası olarak gördüğümüz bu strateji sayesinde Afrika ile ticari ve ekonomik ilişkilerimiz istikrarlı bir şekilde gelişirken, kıtadaki kurumsal altyapımız da önemli ölçüde güçlenmiştir" dedi.

Ticari temsilcilik ağı da genişledi. Bolat, 2003'te Afrika kıtasında sadece 4 ticaret müşavirliği bulunduğunu, bugün 31 Afrika ülkesinde ticaret müşavirliği olduğunu belirtti. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu bünyesinde kurulan 48 İş Konseyi'nin özel sektörler arasında doğrudan temas ve iş birliği imkânlarını güçlendirdiğini söyleyen Bakan, TİKA ve Türkiye Maarif Vakfı gibi kurumların da Türkiye'nin kıtadaki faaliyetlerine katkı sağladığını ifade etti.

Afrika'daki 5 serbest ticaret anlaşmasından Sudan hariç hepsi yürürlükte

Hukuki altyapının ilişkilerin sürdürülebilirliği için önemine değinen Bolat, 50 Afrika ülkesiyle Ticaret ve Ekonomik İşbirliği, 33 ülkeyle Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması, 19 ülkeyle de Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi anlaşmalarını imzaladıklarını açıkladı. Fas, Tunus, Mısır, Morityus ve Sudan ile Serbest Ticaret Anlaşması bulunduğunu belirten Bakan, "Bunlardan Sudan hariç hepsi yürürlüktedir" diye konuştu.

Angola, Tanzanya, Nijer, Nijerya, Libya Devleti ve Güney Afrika Cumhuriyeti ile JETCO mekanizmasının hayata geçirildiğini söyleyen Bolat, bu ülkelerle ilk JETCO toplantılarını önümüzdeki dönemde gerçekleştirmeyi arzu ettiklerini dile getirdi. Güney Afrika Cumhuriyeti ile ilk JETCO toplantısının aralık ayında yapılmasına ilişkin görüşmeler sürüyor.

2025-2029 stratejisinde enerji, madencilik, ulaştırma ve bankacılık

Küresel ekonomide yaşanan dönüşümün Afrika ile ilişkilerde yeni bir yol haritasını gerekli kıldığını belirten Bolat, 2025-2029 Afrika Ülkeleri ile Ticari ve Ekonomik İlişkilerin Geliştirilmesi Stratejisi kapsamında hareket edeceklerini bildirdi. Strateji; Afrika'ya yönelik ticaret mekanizmalarının geliştirilmesi, bölgede yeni istihdam olanaklarının oluşturulması, kıtanın altyapısının ve teknoloji tabanının geliştirilmesi, kıtanın refahının desteklenmesi gibi hedefler için enerji ve madencilik, ulaştırma, bankacılık gibi farklı alanlarda belirlenen eylemleri içeriyor.

İş birliğinde öncelikli sektörlerden birinin tarım olduğunu vurgulayan Bolat, Afrika kıtasının dünyanın ekilmemiş tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 60'ına sahip olmasına rağmen yıllık 70 milyar ila 100 milyar dolar arasında gıda ithalatı gerçekleştirdiğini, buğday, pirinç, mısır ve yağların ilk sıralarda yer aldığını söyledi. Kuraklık, iklim değişikliğinin etkileri, finansman eksikliği, altyapı yetersizliği, gıda fiyatlarındaki değişimler ve artan çatışmaların gıda güvencesi açısından sınamalar oluşturduğunu belirtti.

Türkiye'nin tarımsal kapasitesi ile Afrika'nın geniş tarım arazileri ve artan gıda talebinin bir araya getirilmesinin önemine işaret eden Bolat, gıda işleme tesislerinin modernizasyonu, soğuk zincir altyapısı, kurutma ve ambalajlama gibi katma değerli alanların hem gıda güvencesi hem de tarımsal sanayinin güçlendirilmesi için kritik olduğunu anlattı. Sulama sistemleri ile kuraklığa dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesinin ise iklim değişikliğinin etkileriyle mücadele bakımından önemli olduğunu vurguladı.

Bolat, kurulacak ortaklıkların katkısını şöyle anlattı: "Kuracağımız güçlü iş birlikleri ile yalnızca kıtanın gıda güvencesine değil, aynı zamanda bölgesel refah ve istihdama da katkı sağlayabiliriz."