Samsun'da yaşayan mavnacılar, Kurtuluş Savaşı yıllarında Karadeniz'de açıkta demirleyen gemilerden aldıkları silah ve mühimmatı gece karanlığında kıyıya ulaştırdı; Türkiye Büyük Millet Meclisi bu fedakârlığı 1924 yılında İstiklal Madalyası ile ödüllendirdi. Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş, mavnacılar loncasına verilen madalyanın, eski Samsun Müzesi olarak bilinen Etnografya Müzesi'nin dönüştürülmesiyle kurulacak "İstiklal Madalyası Müzesi - Karadeniz'in Sessiz Kahramanları Mavnacılar"da sergileneceğini söyledi.

Zorlu deniz şartlarına rağmen sürdürülen bu taşıma, Milli Mücadele'ye önemli katkı sağladı. Çamaş, karaya çıkan yükün yolculuğunun kıyıda bitmediğini anlattı: "Karaya çıkarılan mühimmat, kadın, erkek, genç ve yaşlı demeden Anadolu insanı tarafından sırtlarda taşınarak Milli Mücadele'ye ulaştırıldı." Çamaş'a göre 1924'teki madalya ile Samsun, İnebolu ve Trabzon mavnacılarının Milli Mücadele'ye katkıları ödüllendirildi.

Onur Anıtı'nın kaidesinde mavnacıların mücadelesi

Mavnacıların hikâyesi, Samsun'un simgelerinden Onur Anıtı'nın kaidesindeki kabartmalarda da yaşıyor. Çamaş, anıtın yalnızca Atatürk'ü değil, Milli Mücadele'ye destek veren Anadolu insanının fedakârlığını da anlattığını belirtti.

"Onur Anıtı, 1927 yılında Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel'e sipariş edildi ve 1931 yılında Samsun'a getirildi" diyen Çamaş, anıtta Milli Mücadele'nin farklı aşamalarının tasvir edildiğini, kaidedeki kabartmalardan birinde de Karadeniz'in zorlu şartlarında silah ve mühimmat taşıyan mavnacıların mücadelesinin yer aldığını ifade etti. Çamaş, kabartmalarda Anadolu insanının mücadeleye verdiği lojistik desteğin görüldüğünü söyledi: "Karadeniz'in hırçın dalgalarına rağmen görevlerini sürdüren mavnacıların fedakârlıkları bu figürlerle anlatılıyor."

Madalya TBMM'deki törenle Samsun'a döndü

Mavnacılar loncasına verilen İstiklal Madalyası yeniden Samsun'da. Çamaş'ın aktardığına göre madalya, Samsun Valisi Orhan Tavlı, Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ve milletvekillerinin katkılarıyla geçen yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde düzenlenen törenle Samsun'a teslim edildi.

Dönüşümün amacını Çamaş şöyle açıkladı: "Bu tarihi mirası yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla eski Samsun Müzesi olarak bilinen Etnografya Müzesi'ni 'İstiklal Madalyası Müzesi - Karadeniz'in Sessiz Kahramanları Mavnacılar' adıyla müze ve sergi alanına dönüştürüyoruz."

Düzenleme çalışmaları tamamlandıktan sonra müzenin ve sergi salonunun vatandaşların ziyaretine açılması planlanıyor.