Kabil’in eski kentini tepeden gören Bala Hissar, yüzyıllar boyunca savaşlara, işgallere ve iktidar mücadelelerine sahne oldu. Şimdi ise aynı kale, kapsamlı kazı ve koruma çalışmalarıyla bambaşka bir yönüyle gündemde. Arkeologlar, kalenin altında farklı dönemlere ait çok sayıda yapı ve eser buldu.

 

Sarayın izleri ortaya çıktı

Kazılarda en dikkat çeken buluntu, Babür dönemine ait saray kalıntıları oldu. Alanda duvar resimleri, tahtı andıran bir yapı ve kayaya oyulmuş yıldız biçiminde bir havuz bulundu. Araştırmacılar, bazı bölümlerde tarihi kalıntı beklediklerini ancak karşılarına çıkan yapıların kapsamının tahminlerinin çok üzerinde olduğunu belirtti.

 

Çok sayıda eser bulundu

Beş ayrı noktada yürütülen çalışmalarda antik sikkeler, heykel parçaları, kandiller, İslami seramikler ve çok sayıda çanak çömlek parçası çıkarıldı. Kazılarda ayrıca manastır, konut ve farklı dönemlere ait yapı izlerine rastlandı.

 

Kabil’i kontrol eden burayı da kontrol ediyordu

Dari dilinde “Yüksek Kale” anlamına gelen Bala Hissar, konumu nedeniyle yüzyıllar boyunca büyük önem taşıdı. Kabil’e ulaşan yolları gören kale; farklı dönemlerde saray, cephanelik, yönetim merkezi, hapishane ve askeri üs olarak kullanıldı. Tarihi yapı defalarca zarar gördü. En ağır yıkımlardan biri 1879’da İngiliz birliklerinin kalenin büyük bölümünü tahrip etmesiyle yaşandı.

 

Arkeoloji parkına dönüşecek

Bala Hissar’daki koruma projesinin hazırlıkları 2017’de başladı. Çalışmaların tamamlanmasının ardından alanın halka açık bir arkeoloji parkına dönüştürülmesi planlanıyor. Kazılar ilerledikçe kalenin altında Afganistan tarihinin farklı dönemlerine ait daha fazla izin ortaya çıkabileceği belirtiliyor.