Samsun Medikal Sanayi Kümelenme Derneği (MEDİKÜM) Başkanı Ahmet Alp Doğru, kentin üretim geleneğindeki dönüşümü tek cümleyle anlattı: "Samsun'da eskiden silah yapan ustalar, şimdi insanları kurtarmak için alet üretiyor." DHA'ya konuşan Doğru'ya göre cerrahi alet üretimi dünyada Almanya, Türkiye ve Pakistan olmak üzere 3 bölgede yapılıyor; Samsun "hem menşei hem Batı'daki bir üretim merkezi olması hem de kalite açısından" dünyada yaklaşık ikinci sırada yer alıyor.

Doğru, "Özellikle steril konteyner üretiminde Samsun, dünyada birinci sırada. Yaklaşık 120 ülkeye buradan cerrahi alet ihracatı yapılıyor" dedi.

Kentte tıbbi cihaz ve cerrahi alet üreten 40'ın üzerinde firma bulunuyor. Doğru, emek yoğun ve tamamı el işçiliğine dayanan üretimde yerlilik oranının yüzde 90'lara yakın olduğunu, bu oranı ham maddeyle kıyasladıklarında sektörün katma değeri yüksek yapısı nedeniyle yüzde 90 yerli üretimden söz edilebileceğini söyledi.

1970'lerin sonunda bir ailenin cerrahi alet tamiriyle başladı

Doğru, Samsun'daki kümelenmenin sonradan oluşturulmuş bir yapı olmadığını, doğal biçimde geliştiğini anlattı. Süreç, 1970'lerin sonunda kentte bir ailenin cerrahi aletlerin tamirine başlamasıyla açıldı; ardından üretime geçildi. O firmadan ayrılanların da sektöre katılmasıyla bugünkü firma sayısına ulaşıldı.

Ham maddede hedef: HASDÖV ile yüzde 100 yerlilik

Doğru, "Ham madde konusunda dışa bağımlıyız" diyerek sektörün eksik halkasına işaret etti ve valilik öncülüğünde yürütülen Hassas Sıcak Dövme (HASDÖV) tesisi projesini anlattı. MEDİKÜM Başkanı'nın beklentisi, bu projeyle dışa bağımlılığın azalması, hatta tamamen ortadan kalkması; hedef ise yerlilik oranını yüzde 100'e çıkarıp tamamen yerli ve milli cerrahi aletler üretmek.

Beyin cerrahisi motorundan kemoterapi pompasına

Şehirde artık yalnızca cerrahi alet üretilmiyor. Doğru'nun verdiği bilgiye göre steril konteynerler, beyin cerrahisinde kullanılan yüksek devirli motorlar, kardiyovasküler ve ortopedi cerrahisinde kullanılan elektrikli ve elektronik el aletleri, deri transplantasyonunda kullanılan cihazlar, medikal gaz sistemleri, işitme cihazları ile kemoterapi ünitelerinde kullanılan özel pompalar ve setleri de Samsun'da üretiliyor. Doğru, bu çeşitlilikle ciddi bir hastanenin donanımının yüzde 20'sini, yüzde 30'unu karşılayabilecek tıbbi cihaz ve medikal malzeme üretimi yapıldığını belirtti.

Sektörün eğitim ayağı da var: 2017'de açılan Tıbbi Cihazlar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ilk mezunlarını 2021'de verdi; 2 üniversitede bir ön lisans, bir lisans bölümü bulunuyor. Kentte ayrıca Cerrahi Aletler ve Sağlık Müzesi yer alıyor.

Devlet desteğine de değinen Doğru, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş, Vali Orhan Tavlı ve Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan'ın sektörün arkasında durduğunu söyledi ve ekledi: "Şehir bu kültürü tamamen benimsemiş durumda ve bu şekilde ilerliyoruz."