Aktüel
NASA’dan ODTÜ’lü astrofizikçiye çifte kabul!
NASA tarafından iki araştırma projesi kabul edilen ODTÜ’lü astrofizikçi Dr. Fulya Kıroğlu, evrenin erken dönemlerinde kara deliklerin oluşumunu, büyümesini ve çevreleriyle etkileşimini inceliyor. TEV bursuyla başlayan akademik yolculuğunda uluslararası başarıya ulaşan Kıroğlu, bundan sonraki hedefinin kendi alanında genç araştırmacılar yetiştirmek olduğunu belirtiyor.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Fizik Bölümü mezunu Dr. Fulya Kıroğlu, iki araştırma projesiyle NASA tarafından kabul edildi. Lisans eğitimi boyunca Türk Eğitim Vakfı (TEV) bursiyeri olan, 2019’da da Fulbright bursuyla ABD’ye giden Kıroğlu, Northwestern Üniversitesi’ne bağlı Disiplinlerarası Astrofizik Keşif ve Araştırma Merkezi’nde (CIERA) doktora sonrası araştırmacı olarak çalışmalarına devam ediyor, aynı zamanda Gökyüzü için Yapay Zekâ Enstitüsü’nde (SkAI) de araştırmalarını sürdürüyor.
İki projeyle girdi
Kıroğlu, kabul edilen projeleriyle ilgili “İlki NASA’nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu ile yürütülecek. Kara delikyıldız etkileşimlerinin oluşturabileceği son derece parlak gama ışını kaynaklarını araştırıyoruz. Bu ışınlar sayesinde söz konusu olaylar Dünya’dan çok uzak mesafelerden fark edilebildiği için, evrenin çok daha genç olduğu dönemlerdeki kara delikleri incelemeyi amaçlıyoruz” dedi. Kıroğlu’nun ikinci projesi ise Ağustos 2026’da fırlatılan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun ilk gözlem dönemi kapsamında kabul edildi. “Gaz Bakımından Zengin Erken Evrende Gelgit Parçalanma Olayları: Roman ile Kara Delik Büyümesine Yeni Bir Pencere” başlıklı proje, 374 başvuru arasından seçilen 118 programdan biri. Kıroğlu, bu projesiyle ilgili şunları söyledi:
“Erken evrende galaksilerin merkezleri bugüne kıyasla çok daha fazla gaz içeriyordu. Ancak bu yoğun gazın kara deliklerin beslenmesini ve parçalanan yıldızlardan yayılan ışığı nasıl etkilediği henüz bilinmiyor. Üç boyutlu hidrodinamik simülasyonlarla bu ortamlardaki olayları modelleyecek ve Roman’ın kızılötesi gözlemleriyle karşılaştırılabilecek sentetik ışık eğrileri üreteceğim. Bu çalışmalar, astrofiziğin en temel sorularından birine ışık tutuyor. Simülasyonlarımın tahminleri, Roman ve Fermi gözlemlerini yorumlamamıza ve bu sorulara yanıt aramamıza yardımcı olacak.”
‘Burs cesaret verdi’
TEV bursunun, eğitim hayatımın en kritik dönemlerinden birinde büyük bir güvence sağladığını aktaran Kıroğlu, “Maddi kaygılar yerine derslerime ve araştırmaya odaklanabilmemi mümkün kıldı. Bunun ötesinde, bana duyulan bu güven ve destek bana umut oldu ve bir sonraki adımları cesaretle atabilmemi sağladı. Bugün NASA destekli projeler yürütüyor olmamda TEV’in maddi ve manevi desteğinin çok büyük katkısı var” ifadelerini kullandı.
Genç araştırmacılar yetiştirecek
Teori ile gözlem arasındaki bu köprüyü kurmanın kendisi için araştırmanın en heyecan verici kısmı olduğuna dikkat çeken Kıroğlu, “Yapay zekâ yöntemlerini astrofizik simülasyonlarıyla birleştirerek, yıldızların ve kara deliklerin evrimini çok daha hızlı ve kapsamlı biçimde modelleyebilen araçlar geliştirmeyi hedefliyorum. Birkaç yıl içerisinde kendi araştırma grubumu kurmayı ve NASA ile çalışmalarımı daha da ileriye taşımayı planlıyorum. Genç Türk araştırmacıların yetişmesine katkı sunmak, deneyimlerimi onlarla paylaşmak ve tıpkı TEV’in bana olduğu gibi onlara umut olmak da benim için çok önemli” dedi.