Gündem
İsrail'in zulmü, Ukrayna'nın toprak bütünlüğü, Tayvan'ın bağımsızlığı havada kaldı! Üç büyüklerden barış teraneleri
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasındaki üçlü zirvede adeta dağ fare doğurdu. Dünyanın dört gözle beklediği zirvede kritik bölgelerdeki savaşlarla ilgili herhangi bir çözüm hamlesi ortaya konmazken, “Herkes sorumluluk almalı” minvalinde hamasi söylemlerde bulunuldu. Terörist İsrail’in mazlum Filistinlilere yönelik zulmü ve hak ihlalleri, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki çatışma gibi İslam beldelerindeki savaşlar masaya gelmezken, Ukrayna’da devam eden ve çok sayıda sivilin ölümüne neden olan savaşta toprak bütünlüğünün sağlanması için de somut bir çözüm geliştirilmedi. Bunun yanı sıra Çin’in Tayvan’a yönelik tacizleri de yanına kâr kaldı.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Çin'de gerçekleştirdiği tarihi üçlü görüşme sona erdi. Shenzhen kentindeki APEC Zirvesi kapsamında ilk kez resmi olarak aynı masaya oturan üç lider, yaklaşık 90 dakika süren toplantıda nükleer silahların azaltılması ve Ukrayna'daki savaş başta olmak üzere küresel güvenlik meselelerini ele aldı. Liderler barışın korunmasına yönelik ortak sorumluluklarına vurgu yaparken, görüşmenin ardından somut bir ateşkes veya nükleer silahsızlanma anlaşması açıklanmadı.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ev sahipliğinde Shenzhen'deki Kylin Villa yerleşkesinde gerçekleştirilen üçlü görüşme, ABD, Rusya ve Çin liderlerini ilk kez bu formatta bir araya getirdi. Yaklaşık bir saat sürmesi planlanan toplantı 90 dakika devam etti. Trump, buluşmayı tarih yazılan bir görüşme olarak nitelendirirken, üç ülkenin dünya barışı konusunda önemli sorumluluklar üstlendiği mesajı verildi.
Görüşmede üç ülkenin nükleer silah kapasiteleri ve silahların azaltılmasına yönelik olası iş birliği ele alındı. Trump, ABD, Rusya ve Çin'in dünyadaki nükleer silah sayısını azaltmak için önemli bir fırsata sahip olduğunu söyledi. Şi Cinping ise nükleer savaşın önlenmesi için her türlü çabanın gösterilmesi gerektiğini vurguladı. Ancak ülkelerin nükleer silah kapasiteleri arasındaki farklılıklar nedeniyle görüşmeden bağlayıcı bir silahsızlanma anlaşması çıkmadı.
UKRAYNA SAVAŞI KONUŞULDU
Üç liderin gündemindeki bir diğer önemli başlık Rusya-Ukrayna savaşı oldu. Trump, görüşme öncesinde Çin ile ABD'nin savaşın sona erdirilmesi için birlikte çalışması gerektiğini belirterek çatışmaların bitmesini istediğini söylemişti. Putin ise üç ülkenin uluslararası çatışmaların çözümünde ortak çıkarları bulunduğunu ifade etti. Buna karşın toplantı sonrasında Ukrayna için ateşkes tarihi veya yeni bir barış planı açıklanmadı.
PUTİN'DEN 3 ÜLKEYE VURGU
Rusya Devlet Başkanı Putin, ABD, Rusya ve Çin'in Ukrayna dahil uluslararası krizlerin çözümünde ortak çıkarları bulunduğunu söyledi. Üç ülkenin küresel barış ve güvenliğin korunmasında ortak sorumluluk taşıdığını belirten Putin, bölgesel sorunların yanı sıra enerji güvenliğinin de değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
TRUMP'IN AÇIKLAMASI
Trump, toplantının dünya diplomasisinde yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğini savundu. Üç liderin ilk kez resmi bir üçlü görüşme gerçekleştirmesinin önemine değinen ABD Başkanı, nükleer silahların azaltılması için ülkeler arasında iş birliği yapılması gerektiğini vurguladı. Trump ayrıca Uluslararası Ceza Mahkemesini eleştirerek mahkemenin kontrolden çıktığını söyledi.
İRAN DA GÜNDEMDEYDİ
Zirve öncesinde İran'daki savaş, enerji güvenliği, ticari gerilimler ve yapay zeka rekabetinin de görüşmelerde ele alınması bekleniyordu. Trump ile Şi Cinping'in daha önce gerçekleştirdiği ikili görüşmede ticaret, gümrük tarifeleri ve teknoloji alanındaki iş birliği gündeme geldi. Çin lideri, yapay zekanın insan kontrolü altında tutulması ve teknolojik risklerin azaltılması için uluslararası koordinasyon çağrısında bulundu. Ancak bu başlıkların üçlü toplantıda hangi kapsamda ele alındığına ilişkin ayrıntılı açıklama henüz yapılmadı.
ORTAK AÇIKLAMA GELDİ
Toplantı sonrası Çin, ABD ve Rusya liderleri tarafından ortak açıklama yapıldı. Yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Uluslararası Ceza Mahkemesi ve benzeri kurumlar, yetkilerini kötüye kullanmamalı.
Nükleer savaş olmayacağını liderler bir kez daha vurguladı.
Üç lider stratejik ortaklığı, enerji akışının istikrarı ve uluslararası güvenliği korumaya kararlı.
Üç lider, petrol üretimi ve arzını artırmaya kararlı."