Dünya
Türk matematikçi 167 yıldır çözülemeyen soruyu çözdü
Anthropic’te çalışan Türk matematikçi Levent Alpöge, 1859’dan bu yana çözülemeyen ve çözümü için 1 milyon dolar ödül konulan Riemann Hipotezi’ni, yapay zekâ modeli Claude’un desteğiyle kanıtladığını açıkladı.
ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic bünyesinde görev yapan Türk matematikçi Levent Alpöge, matematik dünyasının 1859 yılından bu yana çözülemeyen en zorlu problemlerinden biri olan Riemann hipotezini, şirketin yapay zeka modeli Claude'un yardımıyla kanıtladığını duyurdu.
Alpöge, kişisel internet sitesinde yayımladığı açıklamada yalnızca Riemann hipotezini değil, bunun daha kapsamlı bir versiyonu olan Genelleştirilmiş Riemann Hipotezi'ni de çözdüğünü ileri sürerken, ilerleyen çalışmalarla Genişletilmiş Riemann Hipotezi'nin de kanıtlanabileceğini ifade etti.
Söz konusu iddia bilim dünyasında büyük yankı uyandırsa da kanıt henüz bağımsız matematikçiler tarafından doğrulanmadı ve Anthropic cephesinden konuya ilişkin resmi bir değerlendirme yapılmadı.
Alman matematikçi Bernhard Riemann tarafından 1859'da ortaya atılan hipotez, yalnızca 1'e ve kendisine bölünebilen asal sayıların doğal sayılar içerisindeki dağılımını anlamaya odaklanan sayı teorisinin temel taşlarından birini oluşturuyor.
Riemann zeta fonksiyonunun belirli sıfırlarının karmaşık düzlemde aynı doğru üzerinde bulunduğunu öne süren bu problemin çözülmesi, asal sayıların dağılımına dair pek çok matematiksel sonucun kesinlik kazanması anlamına geliyor.
YEDİ MİLENYUM PROBLEM ARASINDA YER ALIYOR
ABD merkezli Clay Matematik Enstitüsü'nün 2000 yılında belirlediği ve her birinin çözümüne 1 milyon dolar ödül vadettiği yedi Milenyum Problemi arasında yer alan bu hipotez doğrulanırsa, bugüne kadar resmen çözülebilen tek problem olan Poincaré varsayımının ardından çözüme kavuşan ikinci Milenyum Problemi olacak.
Araştırma sürecinde Claude'un belirleyici bir rol üstlendiğini vurgulayan Alpöge, geliştirdikleri matematiksel argümanları kodlama ve matematik alanlarında kullanılan Lean adlı bilgisayar destekli kanıt doğrulama sisteminden geçirdiklerini belirtti.
BİLİMDE BÜYÜK DÖNÜŞÜME NEDEN OLABİLİR
Çalışma sırasında gördüklerinin kendisini şaşkına çevirdiğini ve bu gelişmenin bilimde çok daha büyük bir dönüşümün başlangıcı olabileceğine inandığını aktaran araştırmacı, çözümü Anthropic CEO'su Dario Amodei'ye pazar gecesi bildirdiğini, duyurunun ise şirketin perşembe günü gerçekleşen halka arzının sonrasına bırakıldığını paylaştı.
Öte yandan Anthropic, ağustos ayında Claude'un bu hipotez üzerindeki araştırmalarına dair bir çalışma paylaşmış ancak mevcut tekniklerin hipotezi kanıtlamasını beklemediklerini açıklamıştı.
TİTİZ BİR DENETİM SÜRECİNDEN GEÇMESİ GEREKİYOR
Alpöge'nin 1 milyon dolarlık ödüle hak kazanabilmesi için çalışmasının uzun ve titiz bir denetim sürecinden geçmesi gerekiyor. Clay Matematik Enstitüsü kuralları gereği, şu aşamada yalnızca kişisel bir internet sitesinde yer alan çalışmanın hakemli olarak yayımlanması, en az iki yıl boyunca bilim dünyasının incelemesine açık kalması ve uluslararası matematik topluluğunda genel kabul görmesi şart koşuluyor.
Yapay zeka destekli bu atılım, sektörde son dönemde art arda gelen bilimsel iddiaların son halkası niteliğini taşıyor; zira OpenAI da eylül ayında milyonlarca dolarlık yatırım ve 10 binden fazla yapay zeka ajanı kullanarak bir diğer Milenyum Problemi olan Navier-Stokes denklemlerini çözdüğünü ileri sürmüş, ancak o çalışma da henüz resmi onay almamıştı.