AKİT MENÜ

Gündem

Yeni Parti’nin Terörsüz Türkiye sürecinden çekilmesinin izahı yok

Yeni Parti’nin Terörsüz Türkiye sürecinin son aşamasında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kurulması planlanan İzleme Komisyonu’na katılmama kararı, bütün kesimlerde tepkiyle karşılandı. Yeni Parti’nin kararı DEM Parti ile ilişkilerde de krize yol açarken, karara tepki gösteren Ayhan Bilgen gazetemize verdiği röportajda, “Türkiye kazandığında bunun A partilisi B partilisi olmayacak. Sonuçta annelerin gözyaşları arasında bir ayrım yapmayacağımıza göre bu konuda kim kârlı çıkacak” dedi.

Haber Merkezi
Güncelleme Tarihi:

MAZLUMDER Genel Başkanlığı, HDP Eş Genel Başkan Yardımcılığı, HDP Sözcüsü, 25 ve 26. Dönem HDP Kars Milletvekilliği, HDP Grup Başkanvekilliği, Kars Belediye Başkanlığı, SES Partisi Genel Başkanlığı gibi görevleri sırasında meselenin her zaman tam ortasında yer alan ve barışçıl yaklaşımıyla bilinen Ayhan Bilgen’le, Yeni Parti’nin çekilme kararını konuştuk. Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bilgen, Yeni Parti’nin komisyondan çekilme kararını eleştirerek, terörün sona erdirilmesinin günlük siyasi hesaplara malzeme edilmemesi gerektiğini belirtti.

BU YAKLAŞIMLA TÜRKİYE ZATEN KIRK YIL BOYUNCA BÜYÜK BEDEL ÖDEDİ

Terörsüz Türkiye süreci sona yaklaşıyordu. Yasa 467 oyla Meclis’ten geçti. Yeni Parti lideri Özel’in çarşamba günkü çıkışına ne diyorsunuz?

Barış konusu günlük siyasete malzeme yapılmaması gereken, ahlaki ve ilkesel bakılması gereken bir konudur. Yani Türkiye kazandığında bunun yani A partilisi B partilisi olmayacak. Sonuçta burada yani annelerin gözyaşları arasında bir ayrım yapmayacağımıza göre yani bu konuda yani kim karlı çıkacak? Hangi partiye bu oy getirecek? Bu Erdoğan’a mı yarayacak gibi yaklaşımlar bu konu için son derece kötü bir perspektif ortaya koyuyor. Burada herkesin taşın altına elini koyması, sorumlu kalması lazım. Hiç komisyona katılmayan partiler bence Yeni Parti’den daha tutarlı davrandılar. Çünkü başından beri dediler ki “Biz bunu güvenlik politikası konseptinde çözmekten yanayız. Terörle mücadele sadece silahla olur” gibi bir yaklaşımı ortaya koydular. Bu yaklaşımla Türkiye zaten kırk yıl boyunca büyük bir bedel ödedi. Hiç şüphesiz yine öder ama burada konuyu daha az zayiatla daha az kayıpla çözmenin bir yolu imkanı varsa devlet aklı bunu tercih eder. Geçmişte de bu sekiz kez zaten denenmiş ilk defa da denenmiyor. Özal’dan bu yana çok kez bu konuyu öldürme dışında yöntemlerle çözmenin arayışları, girişimleri olmuş. Bazıları başlarken yarıda kalmış, bazıları ilerlemiş bir noktaya kadar gelmiş. Bugüne kadar geldiğimiz noktaya hiç yaklaşamamışız. Şu anda gelinen nokta kıymetli bir nokta. Dolayısıyla bölgesel şartlar da buna uygun. Toplumsal psikoloji de bunu kabullenmiş durumda. Yani bunun ülkenin yararını olduğunu herkes görüyor. Bunun ekonomiye katkısı olacak. Bunun bölgesel ilişkilere katkısı olacak. Türkiye, Irak, Suriye ilişkilerine büyük bir katkısı olacak. Orta Doğu’da İsrail tehdidi karşısında Türk, Kürt, Arap, Fars birlikteliği, tarihi bir anlam ifade edecek. Bütün bu resmi gördükten sonra komisyona katılıp İmralı’ya giderken de benzer bir tavır sergilemişlerdi. Oylama sırasında da ilginç biçimde serbest bırakma diye bir karar aldılar. Biliyorsunuz o geniş bir mutabakattır 467 büyük rakamı. Türkiye’de nadiren böyle bir mutabakat yakalanabiliyor. Böyle zor bir konuda bu sayının yakalanması çok kıymetlidir. Yani hiç komisyona katılmayanları bile dışlayan bir dil kullanmamak gerektiğini, onların da kendi eleştirileri olduğunu ama herkesin bu işin artık bitmesi gerektiği konusunda mutabık olduğunu söylerken bu kadar zikzak, bu kadar kendi içinde çelişkili bir yaklaşım bu konuya ilkesel yaklaşılmadığını gösteriyor. Ayrıca açıklama içerisindeki yani işte butlan konusuyla bunun kıyaslanması da bence son derece manidar. Siyasi pazarlık gibi imajı vermenin kendisi zaten kabul edilebilir bir şey değil. Eğer birileri böyle bir taahhütte bulunmuşsa özgür özele bunu özgür özel açıklamalıdır. Yani birisi ona “siz buna destek verirseniz biz de sizin kurultaydaki yaptıklarınızın üstünü örteceğiz” demişse bunu kim diyebilir bilmiyorum. Bunu diyebilecek hiç kimse olamaz. Yargı o konuda önündeki delillere bakarak hareket edecek. Dolayısıyla pazarlık konusu olmamalı.

 

Barış süreci üzerinden siyasi kazanç hesabı yapılmamalı

Ana muhalefet partisinin bu aşamada çekilmesini nasıl anlamak gerekiyor?

Yani nasıl biz “Örgütle de pazarlık yapılmamalı. Devlet kendisi demokrasi konusunda üzerine düşen sorumlulukları herkes için yerine getirmeli” dediysek, silah bırakma konusunda da silah bırakanların ne olacağıyla ilgili bir noktaya gelmişken, tam yasanın uygulama aşamasına gelinmişken, bu aşamada çekilmenin bana göre hiçbir izahı yok. Kaygı duyulacak bir durumdur bu. Seçimde bunun üzerinden propaganda yapılacak demektir. Yani Türkiye seçimin işte yaklaşık bir yıl kaldığı bir atmosferde eğer bunun üzerinden bir popülizm yapılırsa, bunun üzerinden kalkıp işte iktidar bloğuna ya da diğer siyasi aktörlere buna destek verenlere sanki teröre taviz vermiş falan gibi yaklaşım sergilenirse bu bence o geleneğin büyük bir ayıbı olur önümüzdeki dönem için. Çünkü ya konu üzerinde siyaseten bir şeyler elde etmek için kullanılacak bir konu olmamalıdır artık.

 

NE YAPMAK İSTİYORSUN? NASIL BİR ÇÖZÜMDEN YANASIN?

Bunu siyasi olarak kullanmaya kalksa bile toplumda karşılığı yüzde kaç olabilir?

Burada zaten hani bence şu ikisi arasında şöyle bir fark var: Eğer bir çözüm önermeyecekseniz yani alternatif bir sözünüz, bir formülünüz yoksa sadece mevcudu eleştirerek siyaset yaparsanız toplum buna asla prim vermez. “Ben buna karşıyım”... Tamam buna karşısın. O zaman ne yapmak istiyorsun? Sen nasıl bir çözümden yanasın? Yani “Her birini öldürelim”.. Bu bir yöntem. İşte “Doksanlı yıllardaki gibi Beyaz Toroslar tartışması yeniden olsun”, “Halka da zarar veren, devleti halktan uzaklaştıran işler yapılsın” gibi düşünüyorsanız söylenecek bir şey yok. Bunların hepsinin bize neye mal olduğu orada. Şimdi bunu söylemiyorsanız böyle bir yönteminiz yoksa o zaman bu aşamaya kadar gelip bu aşamada bırakmanın bir izahı olması gerekiyor. Yani bu izah topluma ancak bir alternatif formülle olur. “Şöyle değil de böyle çözülsün” demeliler. “Mecliste komisyon kurulsun” demek CHP’nin teziydi zaten. 2014 yılına kadarki süreçte, yani yarım kalan, 2015 yılı 28 Şubat’ında Dolmabahçe’de biten süreçte CHP’nin o dönem çalışmalara katılmama gerekçesi “Bu iş Kürt hareketiyle hükümet arasında olmasın, Mecliste olsun, herkes katılsın” teziydi. O zaman dört grup vardı. AK Parti, BDP grubu vardı o zaman. CHP, MHP vardı. MHP bugün sürecin içerisinde hatta öncüsü ve çok büyük bir cesaretle bence Devlet Bahçeli önemli bir adım attı, ezber bozdu. AK Parti yine içinde. BDP’nin çizgisinden DEM Parti içinde. Sadece önerinin sahibi olan CHP zihniyetinin devamı iddiasındaki Yeni Parti dışarıda şu anda. “CHP zihniyeti bizde” diyor Yeni Partililer. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu destek veriyor. Bence o çok kıymetli, takdir edilmesi gereken bir destek. Kurumsal anlamda önemli. Ama eğer siz Yeni Parti olarak CHP çizgisinde siyaset yaptığınızı iddia ediyorsanız, kendinizle çelişmeyecek kendinizle tutarsızlık içerecek bir yere savrulmuyorsanız, o zaman kendi önerdiğiniz önerinin arkasında duracaksınız. O zaman ortaya attığınız öneriniz ya sizin için o zaman da yanlıştı, siz öylesine yapmıştınız o öneriyi. O zaman hakkını verecek, gereğini yapacak bir iradeniz yoktu. Sırf ipe un sermek için “Mecliste komisyon kurulsun” dediniz. Yani bu, bu anlama gelir. Yok öyle değil de, komisyon kurulmuş, sizin teziniz hayata geçiyorsa sizin herkesten çok risk almanız lazım. Herkesten çok taşın altına elinizi koymanız lazım. İktidarı ve DEM Parti’yi o açıdan eleştirmeniz lazım. Demeniz lazım ki “Bizim önerimiz yapılıyor ama hakkıyla yapılmıyor. Eksik yapılıyor. Geç yapılıyor. Şöyle yapılsın” demeniz lazımken, böyle ayak sürüyen, işte lütfen sanki bir şey yapmaya çalışan bir yaklaşım sergileniyor. Ben toplumun bunu hiçbir surette kabulleneceği kanaatinde değilim. Bu işin kolayına kaçmaktır. Bu tipik popülizm yapıp hani tribünlerdeki bir avuç fanatiği memnun etmek için siyaset yapmaktır. Ama toplumun büyük ekseriyeti bence en çok da şehit aileleri başta olmak üzere gazi aileleri başta olmak üzere yani kimse bir başkasının çocuğu aynı şeyi yaşasın istemez. Dolayısıyla Diyarbakır anneleri var, Cumartesi anneleri var. Yani dolayısıyla burada kimse hani hamasetin arkasına saklanmamalı. Toplumda en ağır bedeli ödeyenler bu işin çözülmesi konusunda en cesur ve en kararlı davranıyorlar. Yani bunun özellikle Türkiye’nin bir fırsatı olarak okuması gerekiyor.

 

ASKERLER ÇÖZÜMDEN YANA İRADE KOYUYORSA SİYASETÇİNİN ÇOK DAHA FAZLA ELİNİ TAŞIN ALTINA KOYMASI LAZIM

Yarım kalan önceki denemelerle son terörsüz Türkiye süreci arasındaki fark nedir?

Özal bu işi ilk yapmaya kalktığında askerler karşı çıkıyordu. Eşref Bitlis’in belki de hâlâ aydınlatılmayan ölüm sebebinde bunun payı var. Çünkü Eşref Bitlis bu konuda aktif bir komutandı. Bunun gibi başka bir sürü isimle ilgili sayabileceğimiz şeyler var. Şimdi ise asker bu konuyu destekliyor. İstihbarat bu işe öncülük yapıyorsa yani güvenlik bürokrasisi bu işi destekliyorsa, MHP başlatmış, AK Parti sahip çıkmış. O zaman buna siyasetçinin herkesten çok fedakârlık yaparak katkı sunması lazım. Yani askerlerin sonuçta silah arkadaşları ölmüş, yakındaki insanlar şehit olmuş, bir sürü kayıplar vermişler. Buna rağmen sorumlu davranıyorlar. Öfke ve nefretle değil, çözümden yana irade koyuyorlarsa siyasetçinin çok daha fazla irade ve cesaretle taşın altına elini koyması lazım. Ama bunu yapmadığı takdirde de yarın kimsenin önünde bu işe dair bir söz söyleme imkanı olmayacak.

 

Kürt silahlı yapısının yeniden canlanması İsrail dışında kimsenin işine yaramaz

Önceki süreçte siz çözüm arayışlarının aktif olarak içindeydiniz. Onun sabote edilmesi ile Yeni Parti ve İyi Parti gibi bazı partilerin karşı çıkması arasında bir benzerlik var mı?

O zamanki sürecin askıya alınmasının önemli sebeplerinden biri Suriye’deki gelişmelerdi. Bölge de çok hazır değildi. Şu anda Türkiye açısından belki tek risk İran’a yeniden saldırı yapılması olabilir. Çünkü İsrail’in bu konudaki iki önemli amacı var. Birincisi İran’a tekrar müdahale edilmesini istiyor. İkincisi, hâlâ Irak’ı, Suriye’yi, Türkiye’yi bölmeyi kendisine bir hedef olarak koyuyor. Dolayısıyla burada Kürt silahlı yapısının yeniden canlanması, yeniden bölge ülkelerine tehdit oluşturması İsrail dışında kimsenin işine yaramaz. Bu çok açık. Bölgede hiç kimsenin çıkarına bir durum değil.

Bugün itibariyle Suriye’deki yönetim de, Irak’taki yönetim de İsrail konusunda daha duyarlı. Dolayısıyla da bu bir tarihi fırsat sunuyor. Eğer bugün bu iş bir kez daha sırf bölge şartlarının uygun olmasına rağmen sabote edilirse iç politik kaygılarla sabote ediliyor demektir. Küçük hesaplarla sabotaj oluyor demektir. Oysa şunu herkesin görmesi gerekiyor; Bu işe karşı en sert, en katı tavrı takınan parti MHP’ydi. Hiç taviz verilmeyen bir yaklaşım ortaya koyuyordu.

Şimdi Sayın Bahçeli bu riski almış ve bu konuyu bu kadar hararetle savunuyorken, sosyal demokratlık adına siyaset yapanların, sol adına siyaset yapanların bence dönüp kendisine bakması gerekiyor. Yani o kent uzlaşısında oyunu aldıkları Kürt anneleri ne düşünüyor? Belediyeleri kazanırken sonuçta o insanların oyuyla belediyeleri kazandılar. Cumhurbaşkanlığı kampanyasında o zamanki HDP dışarıdan desteğini verdi. Ama şimdi gelinen nokta bana şunu gösteriyor: Muhtemelen önümüzdeki seçimlerde Yeni Parti İyi Parti’yle, Zafer Partisi’yle ittifaka girecek.

 

Yani muhtemelen sert bir milliyetçilik yapacaklar. Daha sert ve kucaklayan değil, kuşatan değil. Eski öfke dilini tekrar yenileyen bir siyaset tarzı benimseyecekler. Keskin sirke küpüne zarar verir. Milliyetçilik ülke sevgisi ise herkes tabii ki milliyetçidir o anlamda. Ülkenin değerleri, kültürünü korumak başka bir şey. Ama siz bir karşıtlık, bir çatışma, bir provokasyona fırsat verecek bir şey yapıyorsanız. Bu ne Atatürkçülük adına, ne milliyetçilik adına, ne çağdaşlık adına, ne demokratlık adına savunulabilecek bir şey olmaz.

TÜRKİYE İÇ CEPHESİNİ GÜÇLENDİRME KONUSUNDA HİÇBİR İHMALE FIRSAT VERMEMELİ

Peki, bunlara rağmen süreç başarıyla sona erer mi?

Ben iki iradeyi önemli görüyorum. Birincisi, Türkiye’de güvenlik bürokrasisi de dahil olmak üzere, Sayın Cumhurbaşkanı ve Cumhur İttifakı’nın paydaşı MHP’nin lideri Sayın Bahçeli’nin bu konudaki kararlılığı bence önemli. İkincisi de Öcalan’ın bu konudaki bildirisinin yayınlandığı dönemki ortaya koyduğu konsept cesur bir konsept. Yani ülke bölünmesine dair hiçbir plan, hedef içermiyor ve “silahın devri bitti” diyor.

 

Şimdi bu ikisi kabul edildikten sonra her şey çözülebilir. Yani silah bırakanların ne olacağı, ne kadar ceza alacağı, nasıl ileride haklardan faydalanacakları konusu, Türkiye’de diyelim ki işte Kürt dili ve diğer haklarla ilgili alanlar, bunların hepsi konuşularak çözülecek şeyler. Ama iki kırmızı çizgi önemlidir. Yani hiçbir ülkede iki tane ordu olmaz. Yani silah kullanma tekeli devlete aittir.

Suriye’de bile tek ordu oluştu. Irak da şimdi onu tartışıyor. Irak’ta da şu anda diğer bütün grupların silah bırakıp sadece merkezi ordu olması tartışılıyorken bu olmaz. Bunun yanı sıra hiçbir ülke kendisinden bir parçanın ayrılmasını kabul etmez. Yani bu ikisi olmadığı müddetçe her şey konuşulup tartışılabilir, konuşulabilmeli de zaten. Yani sonuçta Kürt siyasetinin de kendi içinde bir sürü farklı eğilimler, farklı gruplar, farklı çevreler var.

Türk milliyetçiler içerisinde de işte gördüğünüz gibi farklı eğilimler var. Ama silah ve bölünme korkusu ortadan kalktıktan sonrasında bence bu işte geri adım olmayacak. Bence bu aşılmış. Türkiye Devleti’nin de ortaya koyduğu inisiyatifte, Öcalan’ın da ortaya koyduğu perspektifte bu kendini çok net gösteriyor. Yani bu çok kolay bir şey değil tabii. Dünyada bu yola girip yani bu şekilde çözmeye çalışıp yarıda kalan çok ülke var.

 

Yıllardır hâlâ bitiremeyen ülkeler var. Bence bizim iki yılda aldığımız mesafe hafife alınmayacak, önemli bir mesafe. Yani eğer bu iş daha fazla gecikmezse, yani Milli Güvenlik Kurulu teyit ve onayını yaparsa, yasa uygulamaya girerse, örgütler, örgütten de başvurular hem cezaevinden hem Avrupa’dan hem de Irak’taki, Suriye’dekilerden, Türkiye vatandaşı olanlar başvuru yapar ve bu konu 2027’nin ortalarına kadar, yani Türkiye seçim atmosferine girmeden gündemden çıkarsa, bence bu eşiği aşmış olacağız. Seçim atmosferine kalırsa, bu iş biraz uzarsa, gecikirse sıkıntı olabilir.

Onun için, Meclisteki komisyonun kurulmasının da ivedilikle gerçekleşmesi gerekiyor. Yani Orta Doğu’da bir gün, bir hafta çok büyük riskler doğurabilecek niteliktedir. Dolayısıyla Türkiye iç cephesini güçlendirme konusunda hiçbir ihmale fırsat vermemeli.

Yorumlara Git

Araçlarda 'turkuaz far ışığı' dönemi başlıyor! İleride zorunlu olacak

Gece yarısı polis mesaisi! Tek tek denetimden geçirildiler

'ABD ve israil İran’a karşı ortak planı onayladı'

Ali Karahasanoğlu'ndan fonzedelere çarpıcı soru! “Devlet eliyle nasıl soyuldunuz?”

Feti Yıldız çerçeve yasanın ayrıntılarını açıkladı! Kimler yararlanacak, kimler kapsam dışında kalacak?