Yaylakavak Barajı ve ova manzaralı Cumalar mahallesi tarihi taş evleri, yokuşları ve zeytini her şeyden önemlisi saflığından, gelenek ve göreneklerinden hiçbir değer kaybetmemiş insanları köyü ayrıcalıklı kılan en büyük özelliklerinden biri.

Tarihi çok eskilere dayanan bugünkü adıyla Cumalar, Yunanlı ve Rumların yaşadığı dönemde adı kayıtlara Gavurevi olarak geçiyor. Yunanlı Rumların kurtuluş savaşı döneminde köyü terk etmesinin ardından, Gavurevi olan köyün adı İslamevi olarak değiştiriliyor. Sonraki dönemde ise İslamevi’ne yakın diğer yerleşim alanında yaşayan vatandaşların Cuma Namazı kılmak için buraya gelip gitmesinden dolayı mahallenin adı Cumalar olarak değişiyor ve günümüze kadar geliyor.

Tarihi taş evleri Yunan ve Türk mimarisi karışımı olmakla beraber içinde oturulan evler hala ayakta dururken, terk edilmiş evlerin ise zamana ve yalnızlığa yenik düştükleri görülüyor. Dar ve yokuş sokakları ulaşımı güçleştirirken, sıcak ve güleryüzlü insanların samimiyeti yokuş yollarda yürümenin yorgunluğunu alıyor.

86 yaşındaki Hidayet Değirmen doğduğundan beri Cumalar mahallesinde ikamet ettiğini söyleyerek, “Cumalar köyümüz çok güzeldir. Biz bu köyde doğduk, yaşıyoruz. Bir çok zorluklarla mücadele ederek bu yaşa kadar geldik. Mahallemiz tarihi, doğal güzelliği, zeytin ağaçları ve zeytin yağı ile meşhur. Bahar aylarında papatyalar açınca siz o zaman görün buranın güzelliğini...Ama en önemlisi sıcak kanlı gelenek ve göreneğine bağlı misafirperver insanlarımızdır" diyerek gençlerin köyün gelenek ve göreneklerini sürdürmesini istedi.