“Nemmam/kattat, koğuculuk yapan cennete giremez.” (Buhari, Edeb, 50; Müslim, İman, 169, 170) manasındaki hadisi şöyle anlayabiliriz:

a) Bu hadiste bir terhib/şiddetli uyarı üslubu kullanılmıştır. Çünkü, “Allah (tövbe etmedikleri takdirde) şirk suçunu affetmez. Şirk/küfür suçundan başka diğer günahları dilediği kimse için bağışlar.” (Nisa, 4/48) mealindeki ayette işaret edildiği üzere, kâfir/müşrik olarak kabre girenlerin dışında; yani imanla kabre giren her günahkârı dilerse affedebilir.

Ayrıca, makbul tövbelerin günahlarının affedileceğine dair ayet ve hadisler söz konusudur.

Tövbe etmeyen fakat imanla kabre girenlerin durumu kesin cennet olmadığı gibi, kesin cehennem de değildir. Allah dilerse cezalandırır, sonra cennete koyar, dilerse ceza vermeden affedip cennete koyar.

b) Bu hadisin bir manası da şudur:

Nemmam olanlar, bu halleriyle/Tövbe etmeden ölürlerse genel ilahi kurala göre doğrudan cennete girmez. Cehennemde cezasını çektikten sonra cennete girer. Hadiste, Nemmamlık söz konusu edildiği için bu vurgulanmıştır.

Yoksa arz ettiğimiz gibi, bütün günahlar aynı statüye bağlıdır. Formülü şudur: İmansız kabre giren ebedi cehennemde kalır.

İmanla kabre girenler ise:

- Eğer salih bir kul ise doğrudan cennete girer.

- Eğer günahları işlemiş olmakla beraber, kabul şartlarına haiz bir tövbe ile mahşere gitmişse, cehennem girmeden affa mazhar olup cennete girer.

- Eğer makbul bir tövbe etmeden mahşere gitmişse, bu kişi için bir garanti yoktur. Allah dilerse cezasını çeksin diye bir süreliğine cehenneme koyar, sonra çıkarıp cennete yerleştirir. Dilerse affeder doğrudan cennete gönderir.

Bu hükümler Nemmamlar için de geçerlidir.