HABER MERKEZİ - Bugün, Türkiye’de askerî darbeler tarihinin en önemlilerinden 12 Eylül 1980 İhtilali’nin 34’üncü yıldönümü… Türkiye, son 12 yılda attığı köklü reformist adımlarla darbeleri tarihin çöplüğüne gömerken, 34’üncü yılında lanetle anılan 12 Eylül’ün mimarları da mahkemelerde yargılanıyor. Askerî darbenin yıldönümünde 12 Eylül 2010 tarihinde gerçekleşen anayasa referandumuyla 12 Eylül darbesine yargı yolu açılırken, Türkiye bu vesileyle büyük bir zihniyet dönüşümü yaşamış oldu.

BİR SAĞDAN, BİR SOLDAN GENÇLERİ ASTILAR

CIA Ankara Şefi Paul Henze’in Kenan Evren’in başını çektiği cuntacıları kastederek “Bizim çocuklar başardı” dediği 12 Eylül askerî darbesi, siyasetin yanı sıra millete de vurduğu darbe ile hatırlanıyor. Cuntanın mimarı Kenan Evren’in “Adaletli olsun diye bir sağdan, bir soldan astık” dediği darbe ile TBMM kapatıldı, anayasa ortadan kaldırıldı, siyasi partilerin kapısına kilit vuruldu ve mallarına el konuldu. 650 bin kişinin gözaltına alındığı 12 Eylül sürecinde 1 milyon 683 bin kişi fişlendi. 230 bin kişi yargılandığı süreçte 517 kişiye idam cezası verildi. 300 kişi kuşkulu bir şekilde öldü, 171 kişinin de ‘işkenceden öldüğü’ belgelendi. Cezaevlerinde de toplam 299 kişi hayatını kaybetti. 30 bin kişinin “sakıncalı” olduğu için işten atıldığı süreçte 14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı, 30 bin kişi de “siyasi mülteci” olarak yurtdışına gitti.

12 EYLÜL’E MÜEBBET CEZASI

12 Eylül Darbesi, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 12 Eylül 1980 günü emir-komuta zinciri içinde gerçekleştirdiği askerî müdahale olarak kayıtlara geçti. 27 Mayıs 1960 darbesi ve 12 Mart 1971 muhtırasının ardından Türkiye Cumhuriyeti tarihinde silahlı kuvvetlerin yönetime üçüncü açık müdahalesi olan bu darbe ile Süleyman Demirel’in Başbakan’ı olduğu hükümet görevden alındı. Türkiye’nin dünyaya kapandığı süreçle alakalı ilk ciddi umut ışığı ise 12 Eylül 2010 referandumu oldu. Referandum sonrasında darbenin yaşayan mimarları Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya müebbet hapis cezası aldı.