Bugün yerel yönetimlerin en küçük biriminin olan köy ve mahalle yönetimlerinin sorumlusu Muhtarların günü… Peki, onlar kimlerdir? Görevleri nelerdir?

Gerek büyük kentlerde gerek köylerde gerekse kasabalarda yaşayanların bir şekilde yolu onlara düşüyor: Muhtarlarımız…

Şehirlerde muhtarlık kavramı köylerdekine göre biraz daha farklı olsa da hayatımızın bir noktasında bir şekilde yer alıyorlar. Türkiye’de 36 bini köy, 17 bini mahalle olmak üzere 53 bin muhtar bulunuyor.

Peki, muhtarların görevleri nelerdir? Çalışma şartları nasıldır?

Her iş sektöründe olduğu gibi onların da kendilerine göre sorunları elbette var. Şehirlerdeki çalışma ortamları bir nebze daha rahat olsa da bağlı bulunan bölge ve nüfus oranı küçüldükçe bu oran artış gösterebiliyor.

MUHTARLARIN ŞARTLARI YETERLİ Mİ?

Peki, bunca iş yoğunluğu için muhtarlara gerekli şartlar ne aşamada sağlanıyor? Muhtarların belirli bir görev saatinin bulunmadığını rahatlıkla ifade edebiliriz.

Muhtarların en büyük problemlerinden birisi kendilerine ait büro sıkıntısı olarak bildiriliyor. Bu konuda çalışma başlatan Muhtar dernekleri konuya bakanlığa iletti. İçişleri Bakanlığı bu konuda etkin bir çalışma başlattı. Ancak henüz sorun çözülmüş değil.

Muhtarın görev saatinin olmadığını 365 gün 24 saat görevi başında bulunduğunu söyleyen Muhtar Dernekleri Federasyon Başkanı Hüseyin Özkan, muhtarlar bulundukları köy ve mahallelerin aranan insanlar olduğunu kaydetti.

Özkan, "Muhtarlarımızın görev saati ve günü yoktur. Çünkü muhtarlar bulundukları köy ve mahallelerin en önemli kişileridir. Muhtarlar gece yarısında bile halkına hizmet etmek için çalışır. Bu yüzünde muhtarların bulundukları yerde ne kadar önemli olduğunu o bölgede yaşayan insanlar iyi bilir. Muhtarın tek bir gayesi vardı. O da mahallesine köyüne hizmet götürebilmektir. Muhtarlar mahallenin abisi, babası ve en büyüyüdür" diye konuştu.

KAZANÇLARI YETERLİ Mİ?

Böylesine yoğun tempoda çalışan muhtarların maaşları yeterli mi? Muhtar maaşları 2016 yılında 940 lira olarak uygulanırken 2017 yılında muhtarlara verilen ücret için zam yapıldı. Zamlı ücret sonrası bu ücret bin 300 liraya çekildi. Bu noktada büyük şehirlerde görev yapan muhtarlar hizmet karşılığı ekstra ücretler de kazandığı için ekonomik anlamda refah düzeyine ulaşmış seviyede. Ancak köylerdeki muhtarlar için aynısını söylemek mümkün değil.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN MUHTARLARI ÇOK ÖNEMSİYOR

Eski Türkiye’de ‘Muhtarlık’ makamı hor görülen, küçümsenen, hatta üst kademeler tarafından yok sayılan bir kavramdı. Hatta durumun vahameti o yıllarda cezaevine gönderilen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ilgili atılan bir manşette ayyuka çıkmıştı. Mutarlık makamını küçümseyen dönemin kartel medyası Erdoğan için ‘Artık Muhtar bile olamaz’ başlığını kullanmıştı.  

YENİ TÜRKİYE’DE MUHTARLAR BAŞ TACI

Bütün bu süreçleri atlatan ülkemizde muhtarlar artık eski Türkiye’de olduğu gibi hor görülen ve küçümsenen makam olmaktan çıkarıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın özel ilgi gösterdiği muhtarlar sık sık Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde ağırlanıyor. Bugüne kadar muhtarlarla 40 kez bir araya gelen Cumhurbaşkanı Erdoğan onların ve temsil ettiği vatandaşların sorunları ile bire bir ilgilenerek ilgili birimlere çözüm talimatı veriyor.

Muhtarlarımızın görevleri nelerdir bunları ele alalım:

MAHALLE MUHTARININ GÖREVLERİ

1- Seçim zamanlarında sandık seçim kurullarına, sağlık ocağı ve sağlık merkez kurullarına ve emlak vergisi ile ilgili olarak arsaların bedel tespit komisyonu gibi kurul ve komisyonlara katılmak,

2- Sandık seçim listelerinin ve askerlik çağına girmiş olanların kimlik çizelgelerinin askıya çıkarılması gibi ilan işlerinin yapılması,

3- Cadde, sokak ve meydan levhalarını zaman zaman kontrol ederek eksik ve bozulmuş olanları belediyeye bildirerek yapılmasını sağlamak,

4- Salgın ve bulaşıcı hastalıkları şüpheli kimseleri ilgili kuruluşlara bildirmek,

5- Askerlik ve seferberlik başta olmak üzere tebligatların yapılmasında yardımcı olmak,

6- Seçmen kağıtlarının dağıtılmasını sağlamak,

7- Mahallede oturan vatandaşlar için gerekli ilmühaberler düzenleme,

8- Nüfus kağıdını kaybeden yada yenisini çıkarmak isteyenlere gerekli olan belgeleri düzenlemek,

9- Muhtaç, yaşlı, sakat ve kimsesizlere ,"Yeşil Kart" verileceklerin ve afet zamanlarında yardım yapılacakların tespiti gibi işlerde idareye yardımcı olmak,

10- Mahallede yapılan ve yürütülen hizmetlerle ilgili görüş bildirmek.

KÖY MUHTARININ GÖREVLERİ

1 - Hükümet tarafından bildirilecek kanunları, nizamları köy içinde ilan etmek ve halka anlatmak ve kanunlar, nizamlar, talimatlar, emirler ile kendisine verilecek işleri görmek;

2 - Köyün sınırı içinde dirlik ve düzenliği korumak (asayişi korumak);

3 - Salgın ve bulaşık hastalıkları günü gününe Hükümete haber vermek;

4 - Hekim olmayanların ve üfürükçülerin hastalara ilaç yapmasını menetmek ve Hükümete haber vermek;

5 - Köylünün çiçek ve bulaşık hastalıklar aşısı ile aşılanıp hastalıktan kurtulmasına çalışmak;

6 - Köye gelip gidenlerin niçin gelip gitmekte olduklarını anlamak ve bunlar içinde şüpheli adamlar veyahut ecnebiler görülürse hemen yakın karakola haber vermek;

7 - Her ay içinde köyde doğan, ölen, nikahlanan ve boşananların defterini yapıp ertesi ayın onuncu gününden evvel nüfus memuruna vermek ve köyün nüfus defterini birlikte götürerek vukuatı yürüttürmek;

8 - Vergi toplamak için gelen tahsildarlara yol göstermek, yardım etmek ve tahsildarların yolsuzluğunu görürse Hükümete haber vermek.

9 - Asker toplamak ve bakaya ve kaçakları Hükümete haber vermek;

10 - Köy civarında eşkıya görürse Hükümete haber vermek ve elinden gelirse tutturmak;

11 - Köylünün ırzına ve canına ve malına el uzatan ve Hükümet kanunlarını dinlemiyen kimseleri köy korucuları ve gönüllü korucularla yakalattırarak Hükümete göndermek;

12 - Köy sınırı içinde yangın ve sel olursa köylüleri toplayıp söndürmeğe ve çevirmeğe çalışmak, (orman yangınlarında sınırdan dışarı olsa dahi yardıma mecburdurlar.);

13 - Mahkemelerden gönderilen celpname ve her türlü tezkere ve hükümleri lazım gelenlere bildirerek istenilen işleri yapmak ve mahkeme mubaşirine ve jandarmaya vazifesinde kolaylık göstermek;

14 - İhzar ve tevkif müzekkereleri (bazı adamların kanun namına tutulmasını emreden mahkeme kağıdı) gösterildikte aranılan kimseleri kağıdı getirenlere tutturmak;

15 - Zarar görenlerin şikayeti ve bilip işidenlerin haber vermesi üzerine sorup araştırmak;

16 - Bu kanunda ismi geçen davaları ihtiyar meclisine söyleyip hükmünü almak.

Madde 37 - Muhtarın göreceği köy işleri şunlardır:

1 - 13 üncü maddede sayılan işleri ihtiyar meclisi ile görüşerek yapmak ve yaptırmak;

2 - 14 üncü maddede sayılan işlerin yapılabilmesi için köylülere öğüt vermek;

3 - İhtiyar meclisi ile görüştükten sonra köylüyü işe çağırmak;

4 - İhtiyar meclisi kararı ile köy işlerine harcanacak parayı toplamak;

5 - Köy işlerine harcanacak parayı topladıktan sonra harcamak için emir vermek;

6 - Bir ay içinde nerelere ve ne kadar para harcamış ise gelecek ay başında hesabatını ihtiyar meclisine vermek;

7 - Köy işlerinde hem davacı, hem hasım olarak mahkemede bulunmak ve isterse mahkemeye diğer birini yerine (vekil) göndermektir.

Madde 38 - Köy muhtarına köy işlerini gördükleri zaman karşı gelen ve kötü söyliyenler Devlet memuruna karşı koyanlar gibi ceza görürler.

Madde 39 - Muhtar yazılarını köy katibine yazdırır. Köyde katip bulunmazsa bu işi köyün muallimine ve yoksa imamına yaptırır.

Madde 40 - Köy muhtarının köylü faydasına olmayan kararlarını kaymakam bozabilir. Fakat, onun yerine kaymakam kendiliğinden karar veremez. Karar, gene köylü tarafından verilir.

Madde 41 - (Değişik: 18/7/1963 - 286/2 md.)

Evet, bütün bu stresli ve takip gerektiren hatta hata kabul etmeyen işlerden değerli muhtarlarımız sorumlu.