Alanında uzman akademisyen, siyasetçi, gazeteci, sivil toplum ve düşünce kuruluşu çalışanı olmak üzere yurt içinden ve yurt dışından yaklaşık 400 profesyoneli İstanbul’da bir araya getiren TRT World Forum’un ilk gün birinci oturum konusu “Küresel Gündemi Yeniden Tanımlamak: Eski Güçler’e Karşı Yeni Oyuncular” oldu. İlk oturumun konuşmacıları arasında; Dr. Karin von Hippel (Genel Direktör, RUSI), Prof. Stephen Chan Obe (Profesör, SOAS Üniversitesi), Prof. Pan Wei (Profesör, Pekin Üniversitesi), Prof. Gülnur Aybet (Cumhurbaşkanı Başdanışmanı) ve Kingsley Makhubela (CEO, Brand South Africa) yer aldı.

TRT World Editörü A. Craig Copetas’ın moderatörlüğünü yaptığı oturumda ‘Eşit fırsatlar nasıl olacak?’ ve ‘Nasıl bir yeni küresel düzen olacak?’ Sorularının cevapları arandı.

Panelde söz alan Kingsley Makhubela (CEO, Brand South Africa): “Bu konuları ele almak için şunu anlamamız lazım. Global belirsizlik söz konusu. Dünya genelinde fakirlik, sosyal dışlanma, zengin ve fakir arasında gittikçe artan uçurum var. Ayrıca küresel güvenlik ikilemi ve aşırı sağa doğru da bir kayış söz konusu. Fakirlik ve sosyal eşitsizlik konuları çok önemli. Öyle bir unsur katıyor ki bunlar, birçok insanı kenara itiyor. Terörizme doğru kayıyor ve terörizm bu kenara itilen insanları cezbediyor. Toplumda sorumlu bir rol oynamaktan uzaklaştırıyor. Bunlar insanların sosyo-ekonomik çıkarıyla doğrudan ilgili. Terörizm illa askeri bir çözüm gerektirmiyor. Politik ve sosyo - ekonomik bir zorluk bulunuyor ve bunu çözmemiz gerekiyor. İnsanlar kendilerini iyi hissetmiyor. Güvenlik ikileminde savaş olmadan savaşa hazırlanın mesajı ağır basıyor. Bu bakımdan ele alındığında tüm dünyada gerginlik var."

Kingsley Makhubela: “Kenara itilen insanlar terörizme doğru kayıyor ve terörizm bu insanları cezbediyor. Terörizm illa askeri bir çözüm gerektirmiyor. Politik ve sosyo - ekonomik zorluğu çözmek gerekiyor.”

Dr. Karin von Hippel: “Suriye’ye yapılmayan müdahale sonrasında DAEŞ büyüyerek başka yerlere de sıçramayı başardı ve büyük bir mülteci sorununa neden oldu. Yaşanan bu durumu Türkiye’den iyi bilen ve hisseden başka bir ülke yok.”

Prof. Stephen Chan Obe: “Farklı iş yapma ve düşünce biçimleri bir araya gelmeli. Aksi halde barış tesis edilemez.”

NATO tarafından Türkiye doğru bir şekilde okunmuyor

Panelin bir diğer konuşmacısı Prof. Gülnur Aybet (Cumhurbaşkanı Başdanışmanı) “ABD ve NATO Türkiye’nin güvenlik endişelerini veya ekonomik çıkarlarını ciddiye almıyor mu?” sorusuna şöyle cevap verdi: “Bir NATO uzmanı olarak şunu söylüyorum. Soğuk savaştan sonra NATO öldü mü sorusunu çok soruyoruz. 1990’lı yıllarda uluslararası toplum ayağa kalkabiliyordu. 90’lar bence kesinlikle bitti. NATO başka her batı kurumunda olduğu gibi soğuk savaştan bize kalan, yorgunluk yaşayan ve kendini tekrarlayan bir kurum. NATO’nun muzdarip olduğu hastalık BATI’yı endişelendiriyor. NATO tarafından Türkiye doğru bir şekilde okunmuyor ve NATO dünyayı okuyamıyor. Türkiye ve müttefikler nasıl davranmalı? sorusuna ise şöyle yanıt verebilirim: Liberal dünya düzeni 1945’ten sonra kurulduğunda ABD’nin büyük güçleri dengelemesi gerekiyordu. Sonrasında eski güçler şimdi müttefik olan onlar ekonomik bağımlılıkla kontrol ediliyordu. Almanya ve Japonya mesela batının etki alanında. Sonra başka müttefikler vardı fonksiyonel ve pasif. Türkiye fonksiyonel bir müttefikti. Stratejik ortaklığı yoktu. Bir de kafa karışıklığı şu Türkiye artık o rolde değil. Bu yüzden batı çok zorlanıyor.