MURAT ALAN / İSTANBUL - Zirveye, Nijerya Cumhurbaşkanı Muhammed Buhari, İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı İshak Cihangiri, Endonezya Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Yusuf Kalla, Pakistan Başbakanı Abbasi, Malezya Başbakan Yardımcısı Zahid Hamidi, Bangladeş Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Muhammed Şehriyar Alem ve Mısır Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamdi Loza’nın yanı sıra, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Gine Cumhurbaşkanı Alpha Conde ise misafir ülke cumhurbaşkanları olarak katıldı. D-8 gündeminde yer alan ticari ve ekonomik işbirliği konularının ağırlıklı olarak değerlendirildiği zirvede, güncel bölgesel ve küresel meseleler ele alındı. 

“PROF. DR. NECMETTİN ERBAKAN’I RAHMETLE ANIYORUM”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, kunuşmasına, “Sözlerimin hemen başında 1997 yılının kasvetli atmosferinde D-8’in kuruluşuna liderlik eden merhum Başbakan Prof. Dr. Necmettin Erbakan’ın rahmetle, tazimle yâd ediyor, Rabbim mekânını cennet eylesin diyorum” sözleriyle başladı. D-8’in daha güçlü bir yapıya dönüşebilmesi için gayret gösterilmesi gerektiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bizler D-8 ülkeleri olarak dünyadaki pek az ülkenin sahip olduğu coğrafi özelliklere sahibiz. Dünyada sadece yedide birini teşkil eden genç bir nüfusumuz var. Milli gelir uygulamamız 4 bin 500 doları aştı. Bunun çok daha ileriye gitmesi gerekiyor. Yıllık ortalama büyüme oranımız yüzde 6’lar düzeyinde. Turizmden enerjiden ulaştırmaya kadar birçok alanda işbirliklerimiz bulunuyor” şeklinde konuştu.

GENİŞLEMEDEN KORKMAMALIYIZ 

“Her şeyin değiştiği bir dünyada D-8’in aynı kalması hatta yerinde sayması asla kabul edilemez” diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Teşkilatımızı yeni üyelerle, yeni ortaklarla tahkim etmemiz gerektiğine inanıyorum. Genişlemeden korkmanın hiçbir anlamı yok, burada rahat olmalıyız. Karar alma mekanizmalarımızda oy birliği yerine nitelikli çoğunluk gibi imkanlardan istifade edebilmeliyiz. Zira oy birliğiyle çalışma mekanizması çoğu zaman tıkanacaktır. Eğer burada nitelikli çoğunluk getirirsek inanıyorum ki karar alma süreci hızlanacaktır. Mevcut sistem tıkanıklıklara, zaman ve enerji israfına sebep oluyor. Eğer proje destek fonunu bir an önce hayata geçirebilirsek, D-8’i daha etkin, verimli ve proje odaklı bir örgüt haline getirebiliriz” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Neredeyse her on yılda bir tekrarlanan ekonomik krizlerle bugünlere geldik. Bu kadar üretimin olduğu, bu kadar zenginliğin olduğu bir dünyada hala Afrika’daki kardeşlerimiz en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamıyor. Küresel adaletsizlik, azalmak yerine daha da arttı. Terör tehdidinin sınır, mesafe tanımadan yaygınlaştığı, buna rağmen ‘iyi terörist kötü terörist’ ayrımına gidildiği sıkıntılı bir dönemden geçiyoruz. Bunun yanında birileri kasıtlı bir şekilde İslam ile terörizmi, Müslümanlarla teröristi özdeşleştirmeye çalışıyor. Boko Haram gibi, DEAŞ, FETÖ, Eş-Şebab gibi katil sürülerinin işlediği cinayetleri İslam düşmanlıklarına malzeme yapıyorlar” ifadelerini kullandı.

“MERKEZ BANKALARIMIZI BİR ARAYA GETİRELİM”

Cumhurbaşkanı Erdoğan sözlerini şöyle sürdürdü: “Ülkelerimiz arasındaki ticarette artık milli para birimlerimizi kullanmanın yolunu açabildiğimiz takdirde D-8 tarihinde bir devrime imza atmış olacağız. Kur baskısı altında ekonomimizi eritmeye gerek yok. Dolar baskısı altında eritmeye gerek yok, euro baskısı altında eritmeye gerek yok. Biz yerli, milli paralarla bu ticaretimizi yaptığımız takdirde inanıyorum ki buradan ülkelerimiz ciddi manada da kazanacaktır. Dönem başkanlığımız sırasında bu amaçla diyoruz ki, bir takas odası kurulması için merkez bankalarımızı bir araya getirelim. D-8 ülkeleri olarak toplantılara katılım düzeylerini artırmalı, çalışmaları, özel sektör kuruluşlarını da bu çalışmalara dahil etmeliyiz. Cumhurbaşkanları olarak D-8 Liderler Zirvesi’nin önemi iyi kavranmalı. Hepimiz D-8’e sahip çıkmalı, daha etkin, daha verimli, daha güçlü olması için azami gayret göstermeliyiz”.

 LİDERLER CUMA NAMAZINI BİRLİKTE KILDI

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve misafir liderler, Lütfi Kırdar Kültür ve Kongre Sarayı’nda düzenlenen D-8 Ekonomik İşbirliği Örgütü 9. Zirvesi’nin ardından Bezmialem Valide Sultan Camii’ne geldi. Burada Erdoğan ve beraberindeki konukların yanı sıra TBMM Başkanı İsmail Kahraman, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Kültür ve Turizm Bakanı Numan Kurtulmuş, İstanbul Valisi Vasip Şahin ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Mevlüt Uysal da Cuma namazı kıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, cami çıkışı vatandaşların yoğun sevgi gösterisiyle karşılandı. Erdoğan da kendilerine el sallayarak karşılık verdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şahid Hakan Abbasi ile diğer konuklar, namazın ardından öğle yemeği için Dolmabahçe Sarayı Muayede Salonu’na yürüdü.