MEHMET CANITATLI   

31 Aralık 2017’den önce yapılmış ruhsatsız ve iskânsız yapılara satış sırasında birçok avantaj getiren Yapı Kayıt Belgesi alınması için son başvuru tarihi 31 Ekim olarak açıklandı. Başbakan Binali Yıldırım’ın elinizi çabuk tutun mesajının ardından vatandaşlar evraklarını hazırlamaya koyuldu. Talep edilecek kayıt bedelinin ise 31 Aralık 2018’e kadar yatırılması gerekiyor.

İTO Meclis Üyesi, Mimarlık ve Mühendislik Komitesi Başkanı Mimar Süleyman Uluocak vatandaşların süreçle ilgili merak ettiği soruları cevaplandırdı.

1- YASAL DÜZENLEME YÜRÜRLÜĞE GİRDİ Mİ?

15 Mayıs 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan ‘İmar Barışı’ ile 3 Mayıs 1985’te yürürlüğe giren 3194 sayılı İmar Kanunu’na geçici olarak şu madde eklendi:- Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar, kayıt bedelinin ödenmesi halinde ‘Yapı Kayıt Belgesi’ verilebilir.

2- KAYIT BEDELİ KAÇ LİRA OLACAK?

Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemi’ne yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir. Yapının bulunduğu arsanın, Emlak Vergisi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde 3, ticari kullanımlarda yüzde 5 oranında alınacak kayıt bedeli, başvuru sahibi tarafından, genel bütçe hesabına yatırılır. 100 metrekare ev için ödenecek tutar 2 bin 250 liradan başlayacak. Cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis işlemi için ise bedelin iki katı ödenecek.

3- KAÇ BİNAYI KAPSIYOR?

TÜİK verilerine göre, Türkiye’de 26 milyon 358 bin bağımsız bölüm, 9.5 milyon bina stoku gözüküyor. Ancak bu bilgi kesin değil. Türkiye’deki yapı stokunun yüzde 50’si imara aykırı yapı olarak kabul ediliyor.

4- HANGİ YAPILAR İMAR BARIŞI KAPSAMINA GİRECEK?

31 Aralık 2017’den önce yapılmış ruhsatsız veya ruhsatlı ancak proje eklerine aykırı olan tüm yapıları kapsıyor. Yapının depreme dayanıklılığı hususu malikin sorumluluğunda. Ancak C-15’in altı olarak tanımlanan depreme dayanıksız binalar kapsam dışı kalacak.

5- İMAR BARIŞI'NIN VATANDAŞA YARARI NE OLACAK?

Ruhsatsız ve iskânsız yapılar kayıt altına alınarak, iskan verilecek. Su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilecek. Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilecek.

6- İMAR BARIŞI İLE KAT MÜLKİYETİ ALINABİLECEK Mİ?

Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda konutlarda yüzde 6, ticari kullanımlarda yüzde 10 kayıt bedeli alınır.

7- İMAR BARIŞI İÇİN NEREYE, NE ZAMANA KADAR BAŞVURULACAK?

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kuruluşlara başvurulabilecek. Son gün 31 Ekim 2018.

8- ‘YAPI KAYIT BELGESİ' NE ZAMANA KADAR GEÇERLİ OLACAK?

Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanacak.

9- BİNA, HAZİNE ARAZİSİ ÜZERİNDEYSE NE YAPILACAK?

Binanın, Hazine’ye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde bu taşınmazlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na tahsis edilecek. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine, taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılacak. Bu durumda elde edilen gelirler bu maddenin ikinci fıkrasına göre genel bütçeye gelir kaydedilecek.

10- BİNA, BELEDİYE ARAZİSİ ÜZERİNDEYSE NE YAPILACAK?

Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bedeli ilgili belediyesine ödenmek koşuluyla taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan satılır.

11- HANGİ YAPILAR ‘YAPI KAYIT BELGESİ’ ALAMAZ?

Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazine’ye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz.

12- ‘ÇÜRÜK’ BİNALAR BELGE ALABİLECEK Mİ?

Mühendislik ve yapı denetim firmaları tarafından yapılan denetimde binanızın beton sınıfı eğer C-15 altındaysa İmar Barışı’na dahil olamayacaksınız. Onların tamamen yıkılması söz konusu olacak.

13- YAPI KAYIT BELGESİYLE KONUT KREDİSİ ÇEKİLİR Mİ?

Bu belge, o yapıyı yasallaştırdığı için bankaların daire sahibine konut kredisi vermesi önünde bir engel kalmayacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus; mevcut binanın yürürlükteki imar mevzuatıyla uyumlu olmasıdır.

14- SONRAKİ YILLARDA MAĞDURİYET YAŞANIR MI?

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus ‘Yapı Kayıt Belgesi’ bir imar hakkı getirmemektedir. Yapı Kayıt Belgesi alınmış bir binanın yenilenmesi durumunda, yürürlükteki imar durumu hükümleri uygulanacağı için, mevcut olan imar mevzuatı hükümlerine aykırı olan bağımsız birimler yeniden inşa edilemeyeceği için hak kayıpları olacak.