Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde toplumu sigara illetinden uzak tutma politikaları üretilen Türkiye’de bir dönem bambaşka bir anlayış hâkimdi. Sağlık kuruluşlarınca kanıtlanmış birçok zararı olan sigara, bir zamanlar ülkemizde devlet tarafından teşvik ediliyor, basımı yapılıyor ve kamu kurumlarının özel günlerinde vatandaşlara dağıtılıyordu. O ilginç günlere tanıklık eden TSK, PTT, THK, Danıştay, Emniyet ve çeşitli bakanlıklara özel üretilmiş sigara paketleri, koleksiyoner Veysi Amcalar’ın özel arşivinde varlığını koruyor. Kapılarını Akit’e açan koleksiyoner Veysi Amcalar, Türkiye’nin geçirdiği o “sağlıksız” günleri gazetemize anlattı.

TSK’NIN DA SİGARASI VARDI, DANIŞTAY’IN DA

İçerisinde barındırdığı nikotin, karbon monoksit, amonyak ve metan gibi maddelerle kanser başta olmak üzere birçok hastalığa neden olan sigaranın devlet teşvikiyle satışının yapıldığı günlere ait olan sigara paketleri, koleksiyoner Veysi Amcalar tarafından, mesleğini icra ettiği kuyumcu dükkânında muhafaza ediliyor. Günümüzde “dumansız hava sahası” uygulaması kapsamında vatandaşların uzak durması yönünde çalışmalar yapılan sigaranın tüketilmesinin devlet tarafından teşvik edildiği günlere ait bir sigara paketinin üzerinde “Danıştay’ın 115. Kuruluş Yıldönümü” yazıyor. 1983 yılına ait sigara, zamanın parasıyla 75 TL’den satışa sunulmuş. Aynı döneme ait bir başka sigara paketinde ise “Silahlı Kuvvetler” logosu göze çarpıyor. TSK tarafından uzun ve kısa olarak iki biçimde üretilen sigaranın 220 TL bedelle satıldığını gösteren fiyat etiketindeki şu ibare de dikkat çekiyor: “Savunma sanayii destekleme fonuna 10 lira pay dahil.”

ÖĞRETMENLER GÜNÜ’NE ÖZEL SİGARA

Sigara illetinin devlet teşvikiyle piyasaya sürüldüğü dönem, öğretmenler günü olarak belirlenen 24 Kasım’da dahi sigara üretimi yapılmış. Veysi Amcalar’ın koleksiyonunda bulunan “24 Kasım – Öğretmenler Günü” yazılı ambalajlı sigaranın fiyatı 60 TL olarak belirlenmiş. Devletin, sigara paketi işine bakanlık düzeyinde dahi el attığı görülüyor.

Bir diğer devlet kurumu PTT’nin kuruluş yıldönümü de sigarayla kutlanmış. 1983 yılında, PTT’nin 143. kuruluş yıldönümü adına üretilen sigara paketinin üzerinde PTT logosu yer alıyor. PTT sigarası, 70 TL’den raflardaki yerini almış. Türk Hava Kurumu ambleminin yer aldığı THK sigarası da 70 TL’den vatandaşlarla buluşmuş. Günümüzde sigara yasağı uygulamalarının sıkı takipçisi olan devlet, mâlum devirde polisler adına da sigara üretimi yaptı. Büyük harflerle “Polis” yazılı sigara paketlerine Emniyet teşkilatının logosu konduruldu. Polis sigarası içmenin “keyfini” vatandaşlar 70 TL ödeyerek çıkardı.

“SİGARA PAKETLERİ SADECE KOLEKSİYONCU RAFLARINDA YER ALSIN”

Türkiye’nin ibretlik günlerinin adeta tanıklığını yapan sigara paketlerini arşivinde bulunduran koleksiyoner Veysi Amcalar, Akit’e yaptığı değerlendirmede, “Hiçbir zaman içmediğim ama 9 yaşımdan beri biriktirdiğim sigara paketleri, ülkemizin bir dönemine ışık tutuyor. 70 ve 80’li yıllarda devlet kurumlarımız bizzat sigara basar, dağıtırdı. Öğretmenler gününe özel bastırılan sigara paketi dahi koleksiyonumda var. Bir havayolu şirketimiz uçağa binerken yolcularına sigara ikrâm ederdi. Yolcular ise ikram edilen sigaralarını seyahat boyunca uçağın içerisinde içerlerdi. O sigaralar da koleksiyonumda mevcut” dedi. AK Parti hükûmetlerinin sigara ile mücadele kapsamında attığı kararlı adımların olumlu olduğuna işaret eden Amcalar, “Beyaz zehir olarak adlandırabileceğimiz sigarayla günümüzde verilen mücadele takdire şayan. Devletimizin bu konuda tamamen destekçisiyim. Kısıtlayıcı önlemler dolayısıyla sigara içmekten vazgeçmiş olan kişiler tanıyorum. Bu örneklerin ülke genelinde de çok fazla olduğunu düşünüyorum” şeklinde konuştu. Koleksiyoner Amcalar, sözlerini şöyle tamamladı: “En büyük temennim, sigaranın tamamen hayatımızdan çıkması ve bu paketlerin sadece koleksiyoncuların raflarında yer alması.”

HABERİN TÜM FOTOĞRAFLARI İÇİN TIKLAYIN

FARUK ARSLAN / İSTANBUL