2014 yılı verilerine göre Türkiye'de açık ve kapalı maden işletmesi 3.418 adet ruhsatlı 3.000 üzerinde aktif maden sahası bulunuyor. Hal böyle olunca bir yıl içinde bu madenlerin tamamı denetlenemiyor. Bu nedenle kazaları en aza indirmek için 2 yıl süren çalışmalar sonucunda  geliştirilen MVİT (Maden Veri İzleme ve Görsel Tespit ) sistemi maden kazalarına son vermeyi amaçlıyor. 

3 BİN KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

1941 yılından itibaren maden işletmelerinde yaşanan kazalarda 3 bine yakın çalışan hayatını kaybetmiş 100 bin kadarı da yaralanmıştır.

MADEN KAZALARI

(7 Mart 1983: Armutçuk’ta grizu patlaması (103 ölü).-10 Nisan 1983: Kozlu’da grizu patlaması (10 ölü).-31 Ocak 1987: Kozlu’da göçük (8 ölü).-31 Ocak 1990: Bartın’ın Amasra ilçesinde grizu patlaması (5 ölü).-7 Şubat 1990: Amasya Yeni Çeltik’te grizu patlaması (68 ölü).-3 Mart 1992: Kozlu’da grizu patlaması (263 ölü).-26 Mart 1995: Yozgat’ın Sorgun ilçesinde grizu patlaması (37 ölü).-22 Kasım 2003: Karaman’ın Ermenek ilçesinde grizu patlaması (10 ölü).-8 Eylül 2004: Kastamonu’nun Küre ilçesinde yangın (19 ölü).-2 Haziran 2006: Balıkesir’in Dursunbey ilçesinde grizu patlaması (17 ölü).-10 Aralık 2009: Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesinde grizu patlaması (19 ölü).-17 Mayıs 2010: Zonguldak’ta grizu patlaması (30 ölü).-8 Ocak 2013: Kozlu’da grizu patlaması (8 ölü).-10 Mayıs 2014 – Manisa ( Soma) Tarihimizin en büyük maden kazası (301 ölü)-28 Ekim 2014 – Karaman (Ermenek) (18 Ölü)

İNİSİYATİF MADEN İŞLETMELERİNE BIRAKILMAMALI

Meydana gelen kazalarında;  ihmal , teknik imkanların eksikliği ,denetimlerin yetersizliği, personel eğitimlerinin azlığı, yetersiz ekipman  gibi  faktörler nedeniyle kazalar meydana gelmektedir. Söz konusu bu madenlerin işletmesi ve gerekli  emniyet önlemlerinin  alınması  ve tüm sorumluluk  maden işletmelerine ait olmasına rağmen  değişik sebeplerle bu önlemler ya yetersiz yada ihmaller nedeniyle  kazalara neden olmaktadır. Madenler, MİGEM tarafından rutin olarak tümünün denetlenmesi gerekirken değişik sebeplerle bu madenlerin  yıl içinde tamamı denetlenememektedir .Bunun sonucu  olarak maden kazalarının devam etmesi  de kaçınılmazdır. Madenlerin işletilmesi, ve kontrolleri sadece maden işletmelerinin inisiyatifine bırakılmamalıdır.

SORUN NASIL AŞILABİLİR?

Pratikte her yıl  tüm madenler MİGEM tarafından  rutin olarak denetlenemeyeceğine  göre  bu sorun ancak teknoloji kullanılarak aşılabilir.  MVİT (Maden Veri İzleme ve Görsel Tespit ) İstemi 2 yıl süren çalışmalar sonucunda  hazır hale getirildi.

MVİT SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?

Maden kazalarına sebep olan zehirli gaz çıkışı sensör  verileri  ( Metan / Grizu- Karbonmonoksit- Karbondioksit- Kükürt- Azot- Ocak içi Oksijen- Hava debisi - Duman- Iısı - Travers yükleri-Ocakta çalışan  İşçi sayısı )  sistem tarafından 7/24 sürekli olarak ölçülerek ve bu verilerdeki tehlikeli yükselişler (eşik değer aşımı) digital ortamda tespit edilen değerler Türksat uyduları,Telekom hatları , GPRS ve fiber hatlar ile Ankara MİGEM’de kurulacak olan Maden Kontrol Merkezinde hem sayısal hem de görüntülü olarak  iletilecektir.

UYARI MERKEZDEN YAPILACAK

MVİT’in yolladığı  verilere operatörlerin yorum yapmasına da gerek kalmayacaktır. Sitem otomatik olarak çalışacak  tehlikeli gaz çıkışları başlar başlamaz merkezde alarm oluşacaktır. Tehlike sınırına ulaşmak üzere olan  gaz çıkışları MİGEM merkez tarafından ilgili maden işletmesi direkt uyarılacak ve gerekli tedbirlerin ( gaz emisyonunun azaltılması ,hava debisinin yükseltilmesi ve çevre güvenlik tedbirlerinin ivedi olarak teminin için maden işletmesi merkezden uyarılacaktır.)

Bu önlemlere paralel olarak maden işletmesi bölgesindeki valilik, kolluk güçleri, sivil savunma birimleri ,itfaiye ve sağlık birimleri de Ankara merkezden  anında harekete geçirilebilecektir.

DENETİMLERE GEREK KALMAYACAK

MİGEM, kontrol merkezi, gerektiğinde maden işletmesinden bağımsız olarak madeni tahliye de ettirebilecektir. MVİT sistemi, madenleri otomatik olarak sürekli denetleyecek ve madenlerden merkeze gelen tüm veriler ve  kamera görüntüleri  yoruma meydan vermeyecek şekilde sürekli olarak değiştirilemez müdahale edilemez  şekilde ( kara kutu)  log kayıtları da  tutulacaktır. Bu kayıtlar istenirse MİGEM tarafından maden işletmeleri ile ilgili performans raporların hazırlaması için de kullanılabilecektir. Denetimin elektronik ortamda  insan faktörü olmaksızın anlık ve sürekli değerlendirilmiş olması nedeniyle MİGEM’in yıllık denetimleri azalacak hatta gerekte kalmayacaktır.