Piyasada ‘tezgâh altı’ olarak tabir edilen mevduat faizi giderek artıyor. Oranın yüzde 20’ye dayanmasında dolar kurunun artışı ve Merkez Bankası’nın faiz oranını yüzde 17,75’e çekmesi önemli rol oynadı. Ekonomistler mevduat faizinin kredi maliyetlerini arttırdığı, likidite teminini güçleştirdiği görüşünde.

REKABET YOĞUN

İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Yülek, bankaların para toplamak için yoğun bir rekabet içerisine girdiğine işaret ederek, “Bu da doğal olarak ‘hoş geldin’ kampanyalarını ve faiz oranlarını artırıyor” dedi.

Mevduat faizlerinin kredi maliyetlerini yukarı çektiğini belirten Yülek, bu durumun hanelerin ve şirketlerin bilançolarına zarar verdiğini dile getirdi.

GÜVEN ÖNEMLİ

Dolar mevduatlarına yönelimi kur artışlarına bağlayan Yülek, “TL türünden mevduatlara da ilgiyi kampanyalar değil, güven çeker. Onun için birikimi olanlara güven telkin edilmelidir” tavsiyesinde bulundu. Yülek, mevduat ve kredi faizi ile ilgili alınması gereken tedbirleri ise “Tüketici fiyatları yüzde 10 ila 12’ye denk geliyor. Bu oran yüzde 4-5’lere çekilmeli. Hanelerin de, şirketlerin de birikimleri artmalı. İç taleple büyümenin yerini dış taleple yani ihracatla büyüme almalı” diye sıraladı.

PARAMIZ YÂD ELLERE GİTMEMELİ

Ekonomi Yorumcusu İslam Memiş, dolar mevduatına yönelimin arttığını vurguladı. TL mevduatının ihmal edildiğinden dert yanan Memiş, “Bu eğilim yanlış. Paramız yâd ellere değil, üretime ve yatırıma gitmeli” uyarısını yaptı. Mevduatların kimlerin elinde toplandığının ve nerelere gittiğinin araştırılması gerektiğini savunan Memiş, “Yabancı bankalar TL mevduatlarını dolara çevirerek, para alıp satarak tefecilik yapıyorlar. Bunlar evvela reddedilemeyecek öneriler sunuyor ve TL türünden birikimleri çekiyorlar. Çok geçmeden bu birikimleri dolara çeviriyor ve ülke dışında faize bırakıyorlar” ifadelerini kullandı.

YENİ FİNANS SİSTEMİ GELİYOR

Birikimlerin kamu bankalarına yönlendirilmesinde yarar gören Memiş, şöyle devam etti: “Ülkemiz yeni bir finans sistemine geçiyor. Bu sistem güven veriyor, denge ve denetimi artırıyor. Böyle bir ortamda Merkez Bankası’nın gücü iyi idrak edilmeli. Bu kuruma da mevduatlar yatırılmalı. Merkez Bankası da şubeleşebilir.”

KORUMACILIK FAİZLERİ ARTIRIR

ABD’nin yerli üretimi koruma bahanesi ile başlattığı ticaret savaşlarının ülkemizde faizleri artırabileceği ifade ediliyor. Ekonomist Abdurrahman Yıldırım, bu anlamda önlem almak gerektiğini kaydetti. Yıldırım, gerek ithalat, gerek kur kanalı ile ürün ve hizmet fiyatlarının artabileceğine dikkat çekti. Yıldırım, büyümenin devamı, konut talebinin artışı için fiyatların aşağı çekilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.