ABD Başkanı Donald Trump’ın, ülkesinin çektiği nükleer anlaşma çerçevesinde askıya alınan İran yaptırımlarının ilk bölümünü yeniden uygulamaya başlaması başta otomotiv olmak üzere birçok alanda Türkiye-İran ticaretini de etkileyecek.

İran’ın ABD dolarına erişimini, devlet tahvili satmasını, altın ve diğer değerli madenler ile çelik, alüminyum, kömür gibi metallerle ticaret yapmasını ve yolcu uçağı ya da parçalarını ithal etmesini engelleyen yaptırım paketi Washington saati ile 00.01 (TSİ 07.01) itibarıyla resmen yürürlüğe girdi. Ayrıca, yabancı şirketlerin İran’ın otomobil sektörüne girmesini önleyecek yaptırımlar, ülkenin el yapımı halı ve Şam fıstığı gibi gıda ürünlerinin ABD’ye ihracını da ambargoya tabi hale getirdi.

TÜRKİYE’YE İLK ETKİSİ 500 MİLYON $

Amerika’nın İran’a ambargosu Türkiye-İran ticaretine de etki edecek. Başta otomobil sektörü olmak üzere İran’la ticaret yapan Türk firmalarının bundan etkilenmesi bekleniyor.

Türk-İran İş Konseyi eski Başkanı Bilgin Aygül, “Bu BM ve AB ambargosu değil, Trump’ın keyfi ambargosu. İlk aşamada altın ticareti ve otomotiv yan sanayi etkilenecektir. Gıda ve ilaç satılabilir gözüküyor. Ama tümenin hızlı değer kaybı ve para transferi zorluğu bu konuda da engeller çıkarıyor. 4 Kasım’da başlayacak ikinci aşamadan ABD ile iş yapan firmalarımız etkilenir. Bu etki 500 milyon dolar seviyesinde olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) İcra Kurulu Başkanı Recai Şen ise ABD’nin İran ambargosunun Türkiye’ye yansıması konusunda “Şu anda ne geldiğini bilemiyoruz. Tıpkı suların kesilmesinden sonra depodan su kullanma gibi işler sürüyor. Bugünden yarına değil sonuçlarını bir iki ay sonra görürüz” dedi. ABD’nin otomobil ambargosunun Türkiye’ye yansımalarını ise TAYSAD Başkanı Alper Kanca, şöyle değerlendirdi: “Bizim otomotiv yan sanayii olarak iyi zamanda 350 milyon dolar resmi ihracatımız vardı. Sınır ticareti de söz konusuydu. Uzun süredir engellemeler var ve bu ticaret geriledi. Problemli dönemlerde doğrudan yapılamayan İran ticareti, dolaylı yollardan bir miktar sürer.”

ABD’nin yaptırımları neleri kapsıyor?

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile nükleer anlaşmadan tek taraflı olarak çekilmesinin ardından aldığı yaptırım kararlarının ilk aşamasında İran hükümetinin, ABD Doları satın alması, altın ve değerli madenlerle ticaret yapması yasaklanıyor. İran’ın çelik, kömür, alüminyum ticareti ile otomotiv sektörüne yaptırım uygulanacak. Bugünden itibaren Tahran’a sivil havacılık yaptırımları geri getiriliyor. Yaptırımlar kapsamında İran’ın yolcu uçakları ve uçak parçası ithalatı engellenecek. İran’ın para birimi tümen üzerinden ülke dışında gerçekleşecek önemli işlemlere kısıtlamalar uygulanacak. ABD’ye İran tarafından yapılan el yapımı halı ve gıda ürünlerinin ihracatı yasaklanıyor.

Trump, İran’a uygulanmaya başlayan yaptırımların ardından Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “İran’la iş yapan, ABD ile yapamayacak” dedi.

Öte yandan; Avrupa Birliği  (AB) Komisyonu, İran ile meşru iş yapan şirketlerin çıkarlarının korunması amacıyla Engelleme Mevzuatını güncelleyerek 7 Ağustos tarihinden itibaren yürürlüğe soktu.