Hassas koku alma özellikleri sayesinde narkotik operasyonlarında uyuşturucuyu bulan, enkaz altından yaralıları kurtaran köpekler şimdi de kanserin üstelik her türlüsünü erken teşhiste büyük yardımcı oluyor. Nefes kokluyor, akciğer ve meme kanserini teşhis ediyor. Üstelik başarı oranı % 90’larda.. Hiçbir biyopsi çabası bu rakama ulaşamıyor.

İdrarımızı kokluyor, prostat, böbrek, mesane kanserlerini teşhiş ediyor.

Büyük abdesti kokluyor, gırtlaktan mideye, kalın bağırsaklara kadar sindirim sisteminde nerede habis var ise teşhisine yardımcı oluyor.

Bu durumun ilk fark edilişi 1989 senesinde Lancet isimli tıp dergisinde yayımlanan yazıyla ortaya çıktı. Bir köpek, sahibinin bacağındaki 'ben'i sürekli olarak ve bazen pantolonunun üzerinden bile kokluyor, huysuzlanıp onu ısırmak istiyor.

Kadın, durumdan beziyor ve derisindeki beni doktora gösteriyor. Yapılan incelemelerde bunun "malin melanom" yani kanser olduğu anlaşılıyor ve ben ameliyatla çıkarılıyor.
Oyun oynamaya daha yatkın olan ve daha iyi koku aldıkları bilinen labrador, setter ve pointer ırkı köpekler kanser teşhis eğitiminde daha başarılı oluyorlar ama, zoologlar bütün köpeklerde koku alma özelliğinin aynı olduğunu, birinin diğerinden aşağı kalmadığını belirtiyorlar.

ÖZEL EĞİTİM ALIYORLAR

Uyuşturucu bulan köpeklerin eğitilmesiyle kanseri teşhis edecek köpeklerin eğitilmesi temelde aynı. Kanserli bir insanın nefes ve idrar kokusuyla sağlıklı bir insanın salgıladığı koku farklı oluyor. Köpekleri kanserli insanların idrar ve nefes kokusuna duyarlı hale getiren eğitmen uzman hekimler, belli bir süre sonra köpeklerin kanserli idrar ya da nefes kokusunu aldıklarında öğretilen tepkiyi göstermesini sağlıyorlar. Bu durum, enkaz altında kalan birisini kurtaran köpeği ya da uyuşturucu bulan köpeği eğitmekle aynı...

Bir köpeğin burnu kimyasal bileşimleri ayırt etmekte ve kanser teşhisinde kullanılan ‘kromatografi’ aletinden bile yüzlerce kez daha hassas. Aletle kanser teşhisi konulamayan bir durumda köpek kanseri belirleyebiliyor.

Köpeklerin koku alma duyuları insanlara göre bir milyon kere daha fazla.. Bir köpeğin burnundaki koku reseptörlerinin sayısı 40 milyar iken bu sayı insanlarda ancak 40 milyon kadar.

“Doktor köpekler”in, teşhis yapılacak hastayla karşı karşıya kalmasına bile gerek yok. Balon sistemiyle hastanın nefesi köpeklere koklatılırsa teşhis konabiliyor.

Max, sahibesinin akciğer kanseri olduğunu farketti
Her zaman uysal uysal oturan köpeği Max’in, sahibesi Maureen Burns’u ısrarlı koklayışları önce can sıkıcı olmuş. 64 yaşındaki kadın köpeğinin illa nefesini kokluyor olmasından bezmiş. Ancak Max, bayan Burns'ün nefesini koklayıp sağ göğsüne kafasını sürtüyor, acı sesler çıkarıyormuş. Yapılan biyopsilerde orada kanserli bir tümör olduğu ortaya çıkmış.
Şimdi bayan Burns, erken teşhisle tümörü alındıktan sonra oldukça sağlıklı bir şekilde hayatına devam ediyor.