Sonbahara girdiğimiz şu günlerde eğer kişi kendisinde ruhi değişimler hissediyor, yıkımlar, bezginlikler yaşıyorsa bunlar tıp dilinde artık “sonbahar sendromu” diye adlandırılıyor. Diğer deyişle bu bir “Sonbahar Yorgunluğu”. Peki, sonbahar sendromunun varlığını kişi nasıl fark eder? Bunun bariz birçok belirtileri var. Bahar sendromu ya da sonbahar yorgunluğu bireyden bireye farklılık gösterebilir. Meselâ bir kişide bütün belirtiler görülebilirken bir diğer birinde sadece birkaç belirtinin ortaya çıkması o bireyin bahsi geçen sendromu yaşamasına sebep olabilir.

Bireylerin tolerans gücüne ve duygusal eşiklerine bağlı olarak bu belirtilerle başa çıkmalarındaki değişiklikler de söz konusudur. Bireyin sosyal çevreden aldığı destek de bu sendromu kolay atlatmasında oldukça etkili görülebilir.

İŞTE BELİRTİLERİ

• Sabah uyanmakta zorlanmak

• Kendisinde işe gidecek gücü bulamamak

• Uyandığında kendisini dinlenmiş ve yeni güne hazır halde enerjik hissetmemek

• Kendisini sinirli, üzüntülü, gergin ve çevreye karşı ilgisiz hissetmek

• Sosyal ortamlardan kaçınmak

• İş gücünde ve verimlilikte düşüş yaşamak

• Konsantrasyon sağlamada zorlanmak

• Sürekli çikolata tüketmeyi istemek ve karbonhidratlı yiyeceklere yönelmek

• Erteleme davranışını aşırı oranda günlük hayata yaygınlaştırmak

• İştahta değişiklikler yaşamak

• Aşırı duygusal tepkiler vermek

• Uyku düzensizlikleri yaşamak

Sonbaharla birlikte güneş ışığının azalması ile insanlarda depresif tepkilerin artmasına, insan psikolojisinin olumsuz yönde etkilenmesine neden olabilir. Bilindiği gibi güneş ışığı insan mutluluğunda önemli bir role sahip olan serotonin hormonunun salgılanmasını etkilemektedir. Bu durum sonuç olarak bireyde kendisini kötü hissettirir.

• Sonbaharda güneş ışığının azalması vücut yaradılış ritminin yani biyolojik saatimizin bozulmasına sebep olmaktadır. Bu durum uyku saati gibi önemli biyolojik aktivitelerin etkilenmesine dolayısıyla da uyumda zorlanmalara yol açmaktadır.

• Sonbaharın gelişiyle birlikte kişinin havaların giderek soğuyacağını ve dışarıda vakit geçirmek için fırsatların sınırlanacağı, eve kapanması gereken günlerin yaklaştığını düşünmesi de kendini kötü hissettirebilir.

• Okulların veya iş hayatının yoğun bir şekilde başlaması, tatilin sona ermesi, soğuklardan korunma ve mevsimlerin getirdiği ek giderler de endişeleri tetikleyebilir.

• Sonbaharda bireylerde melatonin hormonu normalin üzerinde salgılanmaktadır. Duyguları dengeleyip düzenleyen bu hormonun fazla salgılanması bireyin gün içerisinde sık sık psikolojik durumunun değişmesine ve dalgalanmalara yol açabilir.

• Sonbaharda sararan düşen, rüzgarla savrulan yapraklar insanlarda hüzün oluşturuyor. Belki de insanların “ölümü” en fazla hatırladığı günler sonbaharda oluyor. Oysa “Her nefs ölümü tadacak”.

ÜSTESİNDEN GELMEK İÇİN...

• Çevrenizle daha fazla ilgilenerek, yok yoksulu gözeterek,

• Daha çok tebessüm ederek,

• Düzenli, yeterli, dengeli beslenerek,

• Düzenli olarak egzersiz yaparak,

• Yatsıdan sonra yatıp, sabah namazına kalkarak; uyku saatlerine ve uykusuz kalmamaya dikkat ederek,

• Ailenize ve özellikle çocuklara zaman ayırarak,

• Bol bol su içerek ve bitki çaylarını tercih ederek,

• Neş’eli insanlarla birlikte vakit geçirerek,

• Güneş ışığında ve açık havada vakit geçirerek.