Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Liderler Konferans Salonu'nda Ruhani'nin ev sahipliğindeki Suriye meselesi için yapılacak Türkiye-Rusya-İran Üçlü Zirvesi sona erdi. Tarihi zirve için salona gelen liderler aile fotoğrafının çekilmesinin ardından görüşmeye geçti.

Zirvede İran Cumhurbaşkanı Ruhani açılış konuşması yaptı.

"Suriye'nin toprak bütünlüğüne ilişkin İran, Türkiye ve Rusya ortak hareket etmektedir" diyen Ruhani, Suriye Krizinin çözümü için askeri seçeneğin işe yaramayacağını vurguladı. Ruhani, Suriye ve bölgedeki diğer sorunların barışçıl yollarla çözülmesi gerektiği inancında olduğunu belirtti.

RUHANİ: SURİYE'DEKİ KARARLAR SURİYE HALKINA AİTTİR

İran Cumhurbaşkanı Ruhani üçlü zirvedeki açıklamalarından satırbaşları;

Öncelikle iki ülkenin değerli liderleri İran'a hoşgeldiniz. ortak çabalarımızın Suriye'deki ateşin sona yaklaşmasına, Suriye'deki terör faaliyetlerinin son bulması için elimizden geleni yapacağız. İşgalci siyonist rejim de Suriye topraklarını derhal terk etmeli. Suriye'deki kararlar Suriye halkına aittir. Demokrasi tüfek borusundan geçmez. Kanunsuzca Suriye'de bulunan ABD'den herhangi bir şey beklenemez.

PUTİN: ÇABALARIMIZI BİRLEŞTİRMEMİZ LAZIM

Rusya devlet başkanı Putin’in açıklamalarından satırbaşları;

Suriye'de terör grupları temizlendi. Suriye'nin yüzde 90'ı kontrol altına alındı. BM'de anayasa komitesi oluşturulacak. 15 bin kişi evlerine geri döndü. Rusya Suriye'ye düzenli yardım sağlıyor. İnsani yardım konusunda da çabalarımızı birleştirmemiz lazım.

ERDOĞAN: İDLİB'E SALDIRI KATLİAMA SEBEP OLUR!

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmasından satırbaşları;

"Sayın Ruhani'ye ev sahipliği için teşekkür ediyorum. Zirveden çıkacak kararlar tüm dünya tarafından merakla bekleniyor.

Askeri müşterekten Suriye'nin toprak btünlüğünün sağlanması amacıyla sahada şiddetin durdurulması hedeflerimiz. Aynı anlayışla Cerablus, Afrin, El Bab gibi bölgelerde terörü temizledik. Huzur ve birliği temin ederek mültecilerin evlerine dönebilmelerine çalıştık. Askerimizin canı pahasına teröristleri temizledik.

Bugün, gerginliği azaltma bölgelerinden geriye sadece İdlib kaldı. Türkiye olarak şehitler verdiğimiz, ciddi özveride bulunduğumuz çok ciddi bir yere geldiğimizi düşünüyoruz. Suriye'nin geleceği için değil, bizim milli güvenliğimiz için hayati öneme sahiptir. Bölgede kurduğumuz 12 gözlem noktasının anlamından biri de can güvenliği vermiş olmasıdır. Kendi halkına yönelik katliamları Esad yönetiminin rızasına bırakmayı göze alamayız. Süreç çok riskli bir yere geldi.

"İDLİB'İN KAN GÖLÜNE DÖNMESİNİ ASLA İSTEMİYORUZ"

İdlib'e yapılacak bir saldırı felaketle, katliamla, dramla sonuçlanacaktır. İdlib'de sivillere saldırı çok ciddi can kaybına neden olacaktır, milyonlarca sivil topraklarımıza sığınacaktır. Güvenlik endişelerini elbette anlıyoruz. Benzer kaygıları sizin kadar iyi anlıyoruz. Teröristlere karşı mücadele zaman ve sabır gibi etkilere ihtiyacımız var. İdlib'in kan gölüne dönmesini asla istemiyoruz. Siz dostlarımızdan da yardımınızı bekliyoruz.

İdlib'in akıbeti konusunda varacağımız anlayış Suriye'nin geleceğini de belirleyecektir. Ülkemizin ve kardeşimiz olarak gördüğümüz Suriye halkının geleceği konusunda Türkiye'nin tavrı bellidir. Bizler İdlib'e odaklanırken, dünya gözünü buraya çevirmişken Fırat'ın doğusunda tehlikeli olaylar yaşanıyor. DEAŞ tehdidi ve tehlikesi kalmamış olmasına rağmen ABD'nin bir diğer terör örgütünü desteklemesinden rahatsızız. 3 bine yakın kargo uçağını bölgeye göndermesi, yardımda bulunmasıyla bu terör örgütünün ne denli güçlendiği ortadadır. Bu durum sadece bizim milli güvenliğimizi bozmuyor, Suriye'nin toprak bütünlüğünü de bozuyor. Ortak bir tavır almalıyız.

Türkiye, özellikle Suriye'nin siyasi, coğrafi ve sosyal bütünlüğü gerçek anlamda sağlanana kadar bölgedeki varlığını korumakta kararlıdır.

Suriyeli mültecilerin ülkelerine geri dönüşü, ülkenin yeniden inşaası bir anca ele alınmaya başlayabilir. Geri dönüşlerin uluslararası hukuka uygun olarak ele alınması esas olmalıdır. Kimyasal silahların yasaklanması sözleşmesi 1915te imzalanmıştır, 1917de yasaklanması örgütün tarihidir. Konvansiyonel silahlarla öldürülenlere karşı tavır almakta gecikiyoruz ancak kimyasal silahlara karşı gecikmiyoruz. Bu yıl BM genel kurulunda da bu işi gündeme getirmek suretiyle ortak tavır takınmanın, özellikle Rusya Federasyınu'na büyük iş düşmekte, açık ve net hale getirecektir.

ERDOĞAN'DAN "ATEŞKES" VURGUSU

Erdoğan ortak basın açıklamasının ardından İdlib halkının büyük korku içinde olduğunu dile getirirken ateşkesin sağlanmasının büyük önem taşıdığını belirtti.

ZİRVE ÖNCESİ İKİLİ GÖRÜŞMELER

Zirve öncesi Başkan Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Ruhani ile görüştü. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Putin'in "Suriye" meselesi için yapılacak "Üçlü Zirve" öncesi Tahran'daki baş başa görüşmesi sona erdi.

Başkan Erdoğan zirve öncesi, "Çok çok önemli birgün ve Cuma. Soçi, İstanbul ve şimdi de Tahran'da önemli görüşmeyi gerçekleştireceğiz inşallah. " ifadelerini kullandı.

Başkan Erdoğan'a İran seyahatinde Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, MİT Başkanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın'ın da bulunduğu heyet eşlik etti.

Dünya'nın gözü, İran'ın başkenti Tahran'daki Suriye zirvesine kilitlendi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya lideri Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, üçlü zirvede bir araya geldi.

Bu sabah Tahran'a giden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirve öncesinde ikili görüşmeler yaptı.

Erdoğan'ın İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'yle randevusu 45 dakika sürdü. Görüşme öncesinde basına açık bölümde konuşan Başkan Erdoğan, sözlerine besmeleyle başladı. Erdoğan, "Bugün gerçekten çok önemli ve anlamlı bir gün. Günlerden de cuma. Soçi ve Ankara'dan sonra Tahran'da önemli bir görüşmeyi  gerçekleştireceğiz" dedi.

Hasan Ruhani ise, Erdoğan'ı ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu söyledi: "Bugün üç ülke olarak bölgesel sorunları çözmek üzere üçüncü zirve toplantımızı yapıyoruz. Bu görüşme, iki ülke meselelerini konuşmak ve müzakere etmek için de bir fırsattır. Tahran'a tekrar hoş geldiniz. Bu  yolculuğunuzun iki ülke ve iki millet için hayırlı ve bereketli olmasını temenni ediyorum."

İki liderin basına kapalı baş başa görüşmesi sürerken, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da İranlı mevkidaşı Cevad Zarif ile buluştu.

PUTİN'LE POZ VERDİLER

Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra Rusya lideri Vladimir Putin'le bir araya geldi.

Liderler, görüşme öncesi basın mensuplarına tokalaşarak poz verdi. Görüşmenin başında Erdoğan ve Putin'in samimi sohbeti ve gülüşmeleri dikkati çekti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın görüşmenin yapıldığı salonda Putin'i beklerken, Kremlin Dış Politika Danışmanı Uşakov ile sohbet etti. Aynı anda Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'nın da Rus meslektaşı Lavrov 'la sohbet ettiği gözlendi.

Türkiye, Rusya ve İran liderleri, dakikalar sonra kritik zirvede bir araya gelecek.

Başkan Erdoğan'a İran seyahatinde Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, MİT Başkanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın eşlik ediyor.

İç savaşın sona ermesi için Astana sürecini başlatan Türkiye, Rusya ve İran, Suriye'nin dört ayrı noktasında çatışmasızlık bölgesi ilan etmişti. Beşar Esad'ın Şam rejimi ve destekçileri, muhailflerin elindeki son vilayet olan İdlib'e hafta başından bu yana saldırılar düzenliyor. Türkiye, Batılı ülkeler ve BM ise, yaklaşık dört milyon kişinin sıkıştığı İdlib'e bir askeri harekatın felakete yol açacağı uyarısını yapıyor.